نهم شهریورماه سالروز ربوده شدن امام موسی صدر

به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما، امام موسی صدر، عالمی شیعی ایرانی است که برای انسجام بخشیدن به زندگی شیعیان و وحدت مردم لبنان در این کشور فعالیت می کرد.

امام موسی صدر که بود؟

چهل و پنج سال از ربوده شدن امام موسی صدر می‌گذرد. او که متولد ۱۳۰۷ در قم و از عالمان و اندیشمندان شیعه است، در سال ۱۳۳۸ با هدف رسیدگی به وضعیت شیعیان لبنان به این کشور رفت.

امام موسی صدر انسجام شیعیان را در کنار وحدت و گفتگو با دیگر طوایف لبنان از جمله مسیحیان پیگیری می‌کرد؛ به همین دلیل او را پرچمدار همزیستی مسالمت آمیز بین پیروان ادیان و مذاهب مختلف در لبنان و نیز معمار مقاومت اسلامی در این کشور علیه اشغالگری رژیم صهیونیستی می‌دانند.

قم زادگاهش بود و درس حوزه را از آنجا شروع کرد و تهران دیار دومش برای ادامه تحصیل شد، آن هم در دانشگاه تهران، لیسانسش را هم از آن دانشگاه گرفت در رشته حقوق، البته که تحصیلات عالی را در حوزه علمیه قم و نجف تا سطح اجتهاد ادامه داد و کنار آن همه آموزش، زبان فرانسه را هم مثل زبان انگلیسی و عربی خوب یاد گرفت.

 

 

وقتی به درخواست و دعوت مردم لبنان و علمای آن دیار ترک وطن کرد و راهی لبنان شد، خیلی زود رهبری شیعیان لبنان را در دست گرفت، او آن زمان پسری ۳۱ ساله بود، شرایط مردم از لحاظ اقتصادی و فرهنگی در شرایط بسیار بدی قرار داشت، اوضاع اجتماعی هم چندان تعریفی نداشت و تنگنای سیاسی هم دستش را دور گردن اهالی آن دیار انداخته بود و با تمام وجود آن‌ها را تحت فشار گذاشته بود، اما او خیلی زود توانست شرایط را سامان دهد.

 

سوم شهریورماه سال ۱۳۵۷ بود و آخرین مرحله از سفر‌های دوره‌ای او به کشور‌های عربی، با دعوت رسمی قذافی وارد لیبی شد، اما در روز نهم شهریورماه همان سال ربوده شد و بهتی به پهنای جهان بعد از شنیدن این خبر دنیا را فرا گرفت.

آخرین حضور امام موسی صدر در لیبی بود که در سال ۱۳۵۷ به همراه دو تن از دستیاران خود برای دیدار با سرهنگ معمر قذافی سفر کرده بود.

امام موسی صدر آخرین بار اندکی پیش از صحبت با قذافی در هتلی در طرابلس دیده شد. 

مقام‌های لیبی گفتند که مشکلی وجود نداشته و او و همراهانش قرار بود با یک پرواز به رم بروند، اما این سفر هرگز انجام نشد. 

روایت دیگر آن است که او در جریان درگیری به طور تصادفی در میانه ضرب و شتم کشته شد. روایت دیگر آن است که قذافی دستور قتل او و یارانش را صادر کرده بود که قابل تصورترین سناریو محسوب می‌شود.

با این وجود، خانواده و حامیان امام موسی صدر کماکان امیدوار هستند که او در سلولی در لیبی زنده باشد. تا کنون چندین هواپیما برای استخراج اطلاعات در این باره ربوده شده‌اند و هانیبال قذافی ربوده شده و برای تخلیه اطلاعاتی و کسب اسنادی در این باره، در یکی از زندان‌های لبنان به سر می‌برد. او هشت سال است که به اتهام پنهان کردن اطلاعات درباره سرنوشت موسی صدر در این زندان است.

 

 

با وجود اینکه ۴۵ سال از مفقود شدن امام موسی صدر می‌گذرد، سرنوشت قطعی او تا امروز مشخص نشده است، با این حال طرفدارانش همچنان در انتظار او هستند چرا که می‌دانند هنگام ناپدید شدن او پنجاه سال داشت.

 

آخرین حضور امام موسی صدر در لیبی بود که در سال۱۳۵۷ به همراه دو تن از دستیاران خود برای دیدار با سرهنگ معمر قذافی سفر کرده بود. این سه لبنانی برای آخرین بار در سی و یکم همان ماه به شکل اسرارآمیز کاملاً ناپدید شدند و سرنوشت آن‌ها تا به امروز نامعلوم باقی ماند.

بیش از ۴ دهه می‌گذرد و شیعیان لبنان و ایران لیبی را مسئول ناپدید شدن امام موسی صدر و دو همراهش می‌دانند، اما رژیم قذافی همواره ناپدید شدن آن‌ها را در زمانی که آن‌ها در سرزمین‌های خود بودند رد کرد و مدعی شد که آن‌ها قبل از ناپدید شدن عازم ایتالیا شدند، اما مقامات ایتالیایی تایید کردند که این سه نفر اصلاً لیبی را ترک نکردند که وارد ایتالیا شده باشند.

از زمان سقوط رژیم قذافی در سال ۲۰۱۱، جنبش امل از مقامات لیبی خواست تا درباره سرنوشت امام موسی صدر و دو همراهش شفاف سازی کنند. جنبش امل تاکید داشت که عبدالله السنوسی، مدیر سابق اطلاعات لیبی، همه چیز را درباره ناپدید شدن موسی صدر می‌داند و او بود که پاسپورت آن‌ها را به دروغ مهر زد مبنی بر اینکه عازم رم پایتخت ایتالیا شده اند.

به نظر می‌رسد وضعیت هرج و مرج، تفرقه و جنگ در لیبی مانع از هرگونه تلاش برای افشای کامل چگونگی ناپدید شدن سید موسی صدر می‌شود.

 

برخی از هواداران امام صدر در لبنان ناپدید شدن امام صدر را حدود ۳ سال پس از آغاز جنگ داخلی (۱۹۷۵-۱۹۹۱) به دلیل دعوت وی از همه فرقه‌ها به اتحاد و عدم جنگ، می‌دانند.

یوسف ضاهر (۶۱ ساله) در اینباره می‌گوید: یکی از برجسته‌ترین شعار‌های صدر در دوره قبل از ناپدید شدن وی این بود که لبنان قیام نمی‌کند مگر بر دو بال خود مسلمان و مسیحی.

ضاهر می‌افزاید: امام موسی صدر دشمن سرسخت فرقه گرایی در لبنان بود. امام موسی صدر در سال ۱۹۷۵ پس از تهدید برخی احزاب به حمله به روستا‌های مسیحی در شمال بقاع (شرق لبنان) در مخالفت با این عمل فرقه گرا، تحصن کردند. ما (شیعیان) به بازگشت او اعتقاد داریم و این ایمان راسخ الهی برای اکثر ماست. در صورت بازگشت امام صدر از غیبت، برای اتحاد لبنانی‌ها تلاش خواهد کرد.

همچنین حاج حبیب احمد الرز (۸۳ ساله)، کارمند سابق دولت و یکی از پیروان امام صدر، گفت: امام موسی صدر با همه سیاستمداران و مردان مذهبی لبنان بدون توجه به دین و حزب آنها، مشورت می‌کرد. 

زمانی که امام موسی صدر در لیبی ناپدید شد، لبنانی‌ها از هر نوع مذهب و حزب برای معلوم شدن سرنوشت وی قیام کردند و شعار‌های متعددی از جمله: ما امام را می‌خواهیم، سر دادند. سرنوشت او تنها با خداست، زیرا اطلاعات دقیقی در مورد این پرونده وجود ندارد و از طرف ایتالیایی و لیبیایی فقط دروغ شنیده ایم. در جریان حمله به روستا‌های مسیحی در شرق بیروت، امام صدر در وسط درگیری حضور یافت و گفت هر که به مسیحی حمله کند، گویی به عمامه من حمله کرده است.

 

استاد دانشگاه عباس فارس بعلبکی (۶۹ ساله) گفت: امام صدر شخصیت برجسته‌ای است که در دهه شصت قرن گذشته به لبنان آمد و معادله لبنان را تغییر داد، زیرا برخی از لبنانی‌ها فکر می‌کردند که کشور به را به تنهایی و بدون مشارکت بقیه فرقه‌ها اداره می‌کنند.

 صدر خواستار برابری در حقوق سیاسی و اجتماعی و عدم تبعیض فرقه‌ای بین مردم کشور شد. محبوبیت امام صدر فرا فرقه‌ای بود، زیرا هم در کلیسا‌ها و هم در حسینیه‌ها برای مردم لبنان سخنرانی می‌کرد.

همه این اقدامات امام صدر، وی را به شخصیتی مهم در جامعه تبدیل کرد، طوری که بسیاری از اقشار اجتماعی، به ویژه نیازمندان، دور آن جمع شدند.

هیثم کلوت (۴۸ ساله) از مسئولان رسانه‌ای جنبش امل نیز به نوبه خود گفت: امام موسی صدر یکی از ائمه اصلاح طلب پیشرو و واقع گرا بود و برای پرداختن به مسائل و نیاز‌های مردم و کمک به آن‌ها صرفاً به کلمات و سخنرانی‌ها اکتفا نمی‌کرد. امام موسی صدر متقاعد شده بود که راه حل جز با مشارکت کشور‌های عربی و اسلامی محقق نخواهد شد.

کلوت افزود: امام صدر یک سفر به لیبی به دعوت معمر قذافی انجام داد و زمانی که به آنجا رفت ناپدید شد و درباره موضوع ناپدید شدن وی، تاکنون روایت‌های مختلفی منتشر شده است. شیعیان لبنان و بویژه جنبش «امل» کاملاً متقاعد شده اند که امام صدر هنوز در لیبی زنده است، اما محل اختفا و سرنوشت وی مشخص نیست.

 

 

وی اعلام کرد: با توجه به شرایطی که لبنان در حال حاضر از آن رنج می‌برد، ما نیاز مبرمی به شخصیتی فراجناحی مانند موسی صدر داریم که کشور را متحد سازد. پیام صدر را می‌توان اینگونه خلاصه کرد که کلمه مشترکی بین خود مسلمانان و مسلمانان و مسیحیان وجود دارد. اکثر شیعیان معتقد به بازگشت امام صدر امیدوار هستند و کشته شدن او را نمی‌پذیرند.

وی افزود: امام موسی صدر ربوده شده و هنوز زنده است و امیدواریم هر چقدر هم که طول بکشد به زودی بازگردد.

 

منبع: خبرگزاری مهر، فرارو، ایمنا، تسنیم