تولید ۳۳ درصد سنجد کشور در آذربایجان شرقی

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز آذربایجان شرقی، شهرام شفیعی افزود: این استان با سطح زیرکشت ۳۲۰ هکتار، رتبه نخست تولید سنجد کشور را به خود اختصاص داده است و ۲۸ درصد باغهای سنجد کشور در آذربایجان شرقی است.

وی ادامه داد: میزان درختان سنجد بارور در کشور ۹۷۴ هکتار و غیربارور نیز ۱۶۶ هکتار است و در آذربایجان شرقی نیز میزان درختان سنجد بارور ۳۰۰ هکتار و غیربارور ۲۰ هکتار است. میزان تولید سنجد در کشور ۲ هزار و ۳۲۵ تن است که از این میزان ۷۵۲ تن به آذربایجان شرقی اختصاص دارد.

شفیعی خاطرنشان کرد: در حال حاضر، بیش از ۳۲۰ هکتار از اراضی استان به کشت سنجد اختصاص دارد که عمده آن در شهرستان‌های آذرشهر به میزان ۱۵۴ هکتار، تبریز به میزان ۴۲.۹ هکتار، میانه به میزان ۲۴.۲ هکتار، اسکو به میزان ۱۷.۳ هکتار و مرند به میزان ۱۱ هکتار قرار گرفته است. میانگین عملکرد این محصول بین یک تا ۲.۵ تن در هکتار بوده که در شرایط بهینه و مدیریت مناسب، به ۳ تن نیز می‌رسد.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی نیز با اشاره به ظرفیت‌های گسترده سنجد در استان آذربایجان شرقی، به نقش این محصول در بهبود خاک، حفظ محیط زیست و کاربرد‌های غذایی و دارویی آن اشاره کرد.
مسعود جعفرنژاد به جایگاه مهم سنجد در کشاورزی استان اشاره کرد و افزود: سنجد یکی از درختان مقاوم به خشکی است که به دلیل ویژگی‌های خاص خود در مناطق خشک و نیمه‌خشک، به‌ویژه آذربایجان شرقی کشت و بهره‌برداری می‌شود. این محصول به دلیل کاربرد‌های غذایی و دارویی و همچنین نقش آن در بهبود کیفیت خاک و حفظ محیط زیست، از اهمیت بالایی برخوردار است.

وی افزود: سنجد در مناطق کوهستانی و دشت‌های استان به‌خوبی رشد می‌کند و توانایی تحمل دما‌های بالا تا ۴۰ درجه و پایین تا منفی ۲۰ درجه سانتی‌گراد را دارد. این درخت در خاک‌های شنی و کم‌عمق با PH بین ۶ تا ۸ رشد مناسبی داشته و به‌دلیل نیاز آبی کم، انتخابی ایده‌آل برای کشت در مناطق کم‌آب است.

جعفرنژاد به کاربرد‌های متنوع سنجد و ویژگی‌های میوه سنجد اشاره کرد و گفت: این میوه کوچک، بیضی‌شکل و به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای است. طعم شیرین و ملس آن، استفاده گسترده‌ای در تهیه دسرها، مربا و نوشیدنی‌ها دارد. علاوه بر این، سنجد سرشار از ویتامین‌های C و E و مواد معدنی همچون آهن و کلسیم است که آن را به یک میان‌وعده سالم تبدیل کرده است.

وی همچنین به خواص دارویی سنجد اشاره کرد و گفت: در طب سنتی، سنجد برای تقویت سیستم ایمنی، بهبود مشکلات گوارشی، کاهش التهاب و درمان بیماری‌های تنفسی توصیه می‌شود. همچنین، عصاره‌ها و اسانس‌های استخراج‌شده از این محصول، در صنایع دارویی و آرایشی کاربرد‌های فراوانی دارند. 

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی درباره زمان مناسب کشت و برداشت این محصول گفت: بهترین زمان برای کشت سنجد، اوایل بهار است و این محصول معمولاً در اواخر تابستان و اوایل پاییز برداشت می‌شود. زمان و روش مناسب برداشت تأثیر مستقیم بر کیفیت و طعم میوه دارد.

جعفرنژاد ارقام سنجد را در آذربایجان شرقی عنّابی، حاج حسین، دره وار، قیزیل و آقجانبات برشمرد و گفت: نیاز آبی سنجد بسیار کم است و می‌تواند با حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلی متر بارندگی سالانه به خوبی رشد کند. نیاز آبی درخت سنجد در شرایط آذربایجان شرقی به طور تقریبی ۲ هزار و ۵۰۰ تا ۳ هزار مترمکعب در هکتار در سال است. این مقدار بسته به شرایط اقلیمی، نوع خاک و روش‌های مدیریتی ممکن است متفاوت باشد.

ایران دومین تولید کننده بزرگ سنجد در میان کشور‌های تولید کننده این محصول است. مقام نخست در این حوزه را کشور هند در اختیار دارد. هندی‌ها نیز از طریق ایرانیان و به ویژه شیخ الرئیس ابو علی سینا با خواص این میوه آشنا شدند.