ارتقای بهره‌وری منابع آبی برای پرورش قزل‌آلای رنگین کمان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، محدودیت در منابع آبی و هزینه‌های زیرساختی، ضرورت استفاده کیفی و ارتقای بهره‌وری به ویژه در آب را دوچندان کرده است. بر همین اساس، علیرضا نیسی از محققان کشورمان ، طرح جداسازی، شناسایی و کارایی باکتری‌های اکسیدکننده آمونیاک و نیتریت را در شرایط سامانه مداربسته قزل‌آلای رنگین‌کمان و با حمایت بنیاد ملی علم ایران انجام داد . 

نیسی، دکتری تخصصی شیلات با گرایش تکثیر و پرورش آبزیان، از دانشگاه تهران گفت :‌  کشور ما ﻓﻼﺗﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊ است و مناطق کویری و نیمه کویری بیش از نیمی از مساحت آن را اشغال کرده است. از طرفی کاهش نزولات جوی و کم شدن منابع آبی ، مشکلات زیادی را در سال‌های اخیر به وجود آورده و از طرف دیگر منابع آب‌های زیرزمینی به دلیل استفاده بی‌رویه آن روزبه‌روز در حال کاهش است.

وی افزود: این موضوع بخش‌های مختلفی از جمله صنعت، کشاورزی و آبزی‌پروری را تحت تأثیر قرار داده است، حتی در بسیاری از مناطق آب آشامیدنی هم دارای کمبود جدی است. علی‌رغم رشد بالای صنعت آبزی‌پروری در آب‌های داخلی و با توجه به اینکه از پرمصرف‌ترین صنایع از نظر استفاده از منابع آبی است، اما همچنان تحت تأثیر مشکلاتی قرار دارد.

این پژوهشگر افزود :‌ از راه‌های کاهش مصرف آب در این بخش ، استفاده مجدد از آب مصرف شده با اصلاحات ضروری است. در زمان استفاده مجدد از این آب مواد مضری همچون آمونیاک و نیتریت می‌توانند به‌عنوان عوامل محدود‌کننده، پرورش را تحت تأثیر منفی خود قرار دهند؛ بنابراین پرورش ماهیان آب شیرین با کمک روش‌های مدرن شامل سامانه های با حداقل تعویض آب یا به عبارتی مداربسته از اهمیت زیادی برخوردار است.

وی با اشاره به اهمیت پرورش ماهی قزل‌آلا گفت: ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Onhorhynchus mykis) از گونه‌های اصلی پرورشی در کشورمان محسوب می‌شود. دمای ۱۴ تا ۱۶ درجه سانتیگراد دمای مناسب برای پرورش و دمای زیر ۱۰ درجه دمای مناسب برای تکثیر گونه قزل‌آلای رنگین‌کمان است.

نیسی افزود :‌ قزل آلای رنگین‌کمان، مهمترین گونه ماهی سردابی کشور به شمار می‌آید که با توجه به شرایط موجود استفاده از سامانه های مدار بسته و استفاده مجدد آب برای پرورش این گونه در حال گسترش است. از روش‌های مختلفی برای فیلتراسیون آب در این سامانه ها مانند، فیلتر‌های فیزیکی، بیوفیلتر‌ها، اوزون‌دهی و... استفاده می‌شود.

وی گفت : تولید سویه باکتری با کارایی بالا و مقاوم به سرما و استفاده از آن در بیوفیلتر ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان و استفاده از این باکتری در تصفیه پساب فاضلاب در بخش‌های مختلف پساب خانگی و صنعتی از جمله اهداف انجام این طرح بود که خوشبختانه محقق شد.

نتایج این پژوهش در دو مجله معتبر Chemosphere و Microbial Ecology به چاپ رسیده است.