بهره‌برداری از نیروگاه‌های هسته‌ای، نمادی از اراده ملی و اقتدار کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما : رضا بنازاده، رئیس نیروگاه بوشهر، در گفت‌وگویی تلویزیونی در برنامه «چرخ» در تاریخ دوشنبه ۱۲ خرداد، به تشریح جایگاه نیروگاه اتمی بوشهر پرداخت و گفت: این نیروگاه در دوران دفاع مقدس هدف حمله و بمباران قرار گرفت. در آن مقطع، تصمیم‌گیری برای ادامه پروژه با تردیدهایی همراه بود و حتی پیشنهاد تبدیل آن به یک موزه – با عنوان‌هایی مانند «موزه عبرت» – مطرح شد، اما در نهایت با تلاش مستمر، پروژه به بهره‌برداری رسید.

تولید برق پایدار؛ دستاورد ۱۲ساله نیروگاه اتمی بوشهر

وی با بیان اینکه تا به امروز بیش از ۷۲ میلیون مگاوات‌ساعت برق از این نیروگاه تولید شده، اظهار داشت: اکنون بیش از ۱۲ سال است که این مجموعه به‌صورت مداوم در حال بهره‌برداری است و جایگاهی راهبردی در شبکه تولید انرژی کشور دارد.

رئیس نیروگاه اتمی بوشهر خاطرنشان کرد: تنها در سال گذشته، این نیروگاه حدود ۷.۵ میلیون مگاوات‌ساعت برق تولید کرده است؛ عددی که با توجه به برنامه‌های تعمیراتی دوره‌ای، ممکن است سالانه دچار نوسان شود. در سال جاری نیز طبق برنامه وزارت نیرو و مدیریت شبکه، همین میزان انرژی به شبکه سراسری تزریق شده است.

بنازاده با اشاره به چالش‌های انرژی در سطح ملی و بین‌المللی افزود: گرچه بخش اعظم تولید برق در ایران بر پایه سوخت‌های فسیلی استوار است، اما در کنار آن، منابع تجدیدپذیر مانند باد، خورشید و آب نیز مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. با این حال، سوخت‌های فسیلی به دلیل پایان‌پذیر بودن و اثرات زیست‌محیطی ناشی از تولید گازهای گلخانه‌ای، محدودیت‌هایی دارند. منابع تجدیدپذیر هم تحت تأثیر شرایط محیطی‌اند؛ باد همیشگی نیست و تابش خورشید متغیر است. در چنین شرایطی، انرژی هسته‌ای به عنوان منبعی پایدار و ۲۴ ساعته، گزینه‌ای کارآمد و سازگار با محیط زیست به شمار می‌آید.

وی ادامه داد: نیروگاه بوشهر نخستین گام کشور در بهره‌گیری از انرژی هسته‌ای برای تولید برق است و با وجود اینکه سهم آن در حال حاضر حدود ۲ درصد از کل تولید برق کشور را شامل می‌شود، این میزان باید افزایش پیدا کند. انرژی هسته‌ای انتخابی لوکس نیست، بلکه نیازی انکارناپذیر است.

رئیس نیروگاه اتمی بوشهر به تحولات جهانی در حوزه انرژی اشاره کرد و گفت: هم‌اکنون برخی کشورها تا ۷۰ درصد برق خود را از انرژی هسته‌ای تأمین می‌کنند. یک کشور دارای بیش از ۹۰ راکتور فعال است و کشوری دیگر در حال احداث ۲۴ واحد جدید است. در حال حاضر، تعداد راکتورهای فعال در جهان ۴۱۲ واحد است و مطابق توافقات بین‌المللی، تا سال ۲۰۵۰ این رقم باید به دست‌کم ۱۵۰۰ نیروگاه برسد. همچنین سهم انرژی هسته‌ای از سبد جهانی برق که اکنون ۱۰ درصد است، باید به حداقل ۲۰ درصد افزایش یابد.

توسعه ظرفیت نیروگاه بوشهر؛ از ۱۰۰۰ تا ۳۱۰۰ مگاوات

بنازاده اعلام کرد: در حال حاضر نیروگاه اتمی بوشهر ظرفیت تولید هزار مگاوات برق را دارد و دو واحد جدید با ظرفیت مجموعاً ۱۰۵۷ مگاوات نیز در دست ساخت هستند. با بهره‌برداری از این دو واحد، ظرفیت کلی نیروگاه به حدود ۳۱۰۰ مگاوات خواهد رسید که نقش قابل‌توجهی در تأمین پایدار برق جنوب کشور خواهد داشت.

وی همچنین اظهار داشت: عملکرد این نیروگاه از انتشار حدود ۷ میلیون تُن گاز آلاینده در سال جلوگیری کرده و موجب صرفه‌جویی روزانه بین ۶ تا ۶.۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی می‌شود. این صرفه‌جویی ارزشمند، امکان استفاده از گاز در صنایع پتروشیمی را فراهم کرده و توجیه اقتصادی مناسبی برای توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای ایجاد می‌کند.

پایداری عملکرد نیروگاه‌های هسته‌ای در برابر شرایط جوی

وی افزود: تولید انرژی هسته‌ای برخلاف سوخت‌های فسیلی، مستلزم احتراق نیست و میزان بسیار کمی ماده برای تولید انرژی کافی است. این مزیت‌ها، انرژی هسته‌ای را به گزینه‌ای راهبردی برای تولید برق پایدار تبدیل کرده‌اند؛ چرا که تغییرات اقلیمی تأثیری بر عملکرد آن ندارند. منابع تجدیدپذیر در شرایط خاص دچار اختلال می‌شوند، اما نیروگاه‌های هسته‌ای همواره قابلیت بهره‌برداری دارند.

رئیس نیروگاه بوشهر با اشاره به اشتغال مستقیم دو هزار نفر در این مجموعه گفت: به غیر از واحد عملیاتی فعلی، دو واحد دیگر نیز در دست ساخت هستند که باید تا پایان برنامه هفتم توسعه به بهره‌برداری برسند. تحقق این امر نیازمند پشتیبانی جدی و عزم ملی است.

وی درباره فرایند ساخت چنین نیروگاه‌هایی توضیح داد: ساخت واحد نخست ممکن است تا یک دهه زمان ببرد، چرا که باید از نظر زیرساختی مقاوم‌سازی گسترده‌ای انجام شود. استفاده از مصالح خاص، بتن و تجهیزات مقاوم در برابر زلزله، آتش‌سوزی یا سونامی از الزامات اصلی احداث این نیروگاه‌هاست.

بنازاده تصریح کرد: طراحی نیروگاه‌های مدرن هسته‌ای بر اساس اصل «دفاع در عمق» انجام می‌شود؛ یعنی چندین لایه ایمنی برای جلوگیری از خاموشی ناگهانی وجود دارد. راکتورهای VVER1000 که در بوشهر استفاده می‌شوند، از پیشرفته‌ترین و ایمن‌ترین مدل‌ها در جهان محسوب می‌شوند.

وی اضافه کرد: افزون بر تولید برق، نیروگاه بوشهر نقش بسزایی در بهبود تولیدات صنعتی ایفا کرده است؛ به‌ویژه در تولید قطعات مقاوم به پرتو و کابل‌های باکیفیت. اما شاید مهم‌ترین دستاورد این پروژه، پرورش نیروی انسانی متخصص و متعهد باشد. تجهیزات را می‌توان خرید، اما تخصص و درک عملکرد سیستم‌ها نیاز به نیروی انسانی دارد.

رئیس نیروگاه بوشهر خاطرنشان کرد: آنچه روزی به کمک کارشناسان خارجی راه‌اندازی شد، اکنون به‌طور کامل توسط متخصصان داخلی مدیریت می‌شود. امروز، تمامی بخش‌های کلیدی از جمله اتاق کنترل، مهندسی تعمیرات، تولید، ابزار دقیق و منابع انسانی در اختیار نیروهای ایرانی قرار دارد که با دانش و مسئولیت‌پذیری مشغول به کارند.

وی تأکید کرد: مدیریت نیروگاه هسته‌ای، مسئولیتی فراتر از شغل معمولی است. بهره‌برداری از چنین مجموعه‌ای، نیازمند آمادگی دائمی، تعهد و انگیزه قوی است.

او ضمن تقدیر از حمایت‌های نهادها، مردم استان بوشهر و عموم ملت ایران، اظهار امیدواری کرد این حمایت‌ها استمرار یابد و زمینه پیشرفت‌های بیشتر فراهم شود.

تقدیر بین‌المللی از نیروگاه بوشهر

بنازاده در بخش دیگری از سخنان خود گفت: نیروگاه اتمی بوشهر از فناوری‌های روز دنیا بهره می‌برد و به‌طور مداوم به‌روزرسانی می‌شود. بازدید از نیروگاه‌های بین‌المللی و انتقال تجربه، به ما امکان داده تا آخرین فناوری‌ها را در این پروژه اعمال کنیم.

وی افزود: نیروگاه بوشهر تحت ارزیابی‌های نهادهای بین‌المللی قرار دارد و خوشبختانه تاکنون در تمامی ارزیابی‌ها سربلند بوده است. سال گذشته، این نیروگاه از سوی انجمن جهانی بهره‌برداران نیروگاه‌های هسته‌ای (WANO) به‌عنوان یکی از شش نیروگاه برتر جهان در مسیر تعالی مورد تقدیر قرار گرفت.

در ادامه، او به همکاری گسترده با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور اشاره کرد و افزود: فعالیت‌های تحقیقاتی و آموزشی نیروگاه با هدف بومی‌سازی تجهیزات انجام می‌شود. برخی از تجهیزاتی که امروز در بوشهر به‌کار گرفته شده، برای نخستین بار در کشور ساخته شده‌اند.

در پایان، رئیس نیروگاه اتمی بوشهر تصریح کرد: بهره‌برداری از یک نیروگاه هسته‌ای، تنها پروژه‌ای صنعتی نیست بلکه نمادی از توانمندی علمی، تخصص داخلی و عزم ملی برای تحقق توسعه پایدار در کشور به‌شمار می‌رود.