کاهش صادرات محصولات فولادی با ارزش افزوده بالا

انوش رهام، دبیر سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی ایران در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار تحریریه تجارت خارجی خبرگزاری صدا و سیما، در خصوص وضعیت صادرات فولاد کشور در چهار ماه نخست سال جاری اظهار داشت: صادرات محصولات فولاد طویل امسال به شکل قابل توجهی کاهش یافته است. به طور کلی، محصولات لوله، پروفیل، میلگرد و سایر محصولات طویل نسبت به سال گذشته با کاهش ۳۶ درصدی از لحاظ وزن و ۳۰ درصدی از لحاظ ارزش مواجه شده‌اند که این کاهش قابل توجهی است.

رهام توضیح داد که علت اصلی این کاهش، تصمیمات جدید در حوزه بازگشت ارز و نرخ نیمایی است: از سال ۱۴۰۳ کمیته اقدام ارزی تصمیم گرفت نرخ ارز بازگشتی محصولات طویل فولادی را با نرخ نیمایی محاسبه کند. در حالی که تولیدکنندگان این محصولات مواد اولیه خود را در بورس کالا با نرخ دلار توافقی خریداری می‌کنند، لذا بازگشت ارز با نرخ نیمایی برای آنها صرفه اقتصادی ندارد. این مسئله باعث کاهش مزیت صادراتی و ظرفیت صادراتی محصولات طویل شد.

وی افزود: در حال حاضر صادرات عمدتاً به صورت ریالی و توسط کارت‌های اجاره‌ای انجام می‌شود و چرخه عمر محصولات طویل در بازارهای صادراتی کاهش یافته است. حتی سال گذشته میزان بازگشت ارز محصولات طویل تا ۵۰ درصد کاهش پیدا کرد.

رهام با اشاره به تأثیرات این سیاست بر زنجیره فولاد بیان کرد: اگرچه صادرات به لحاظ وزنی افزایش داشته است، اما ارزش صادراتی رشد نکرده و حتی کاهش یافته است. این نشان می‌دهد که ما محصولات با ارزش افزوده کمتر را صادر می‌کنیم و محصولات میانی و نیمه‌خام فولاد جایگزین محصولات نهایی با ارزش افزوده بالا شده‌اند.

وی تأکید کرد: این تصمیم باعث شده کشورهایی که مقاصد صادراتی ما هستند، به جای واردات محصولات نهایی، اقدام به تولید آن کنند و تعرفه‌های مضاعف بر محصولات نهایی ما وضع نمایند. این مسئله تهدیدی جدی برای زنجیره تولید فولاد طویل کشور محسوب می‌شود.

رهام در پایان خاطرنشان کرد: زنجیره پولاد طویل شامل لوله، پروفیل و میلگرد در مجموع نزدیک به ۳.۵ میلیارد دلار صادرات داشته است. کاهش ۳۶ درصدی صادرات این محصولات در سال جاری یک زنگ خطر جدی است و ضرورت دارد دولت هر چه سریع‌تر نسبت به اصلاح نرخ ارز محصولات طویل و احیای ظرفیت صادراتی کشور اقدام نماید.