نگاهی اجمالی به مهمترین دستاوردهای جهاد دانشگاهی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ این نهاد انقلابی که در ۱۶ مرداد ۱۳۵۹ و در بستر انقلاب فرهنگی شکل گرفت، با مأموریت گسترش تحقیقات کاربردی، توسعه فعالیت‌های فرهنگی، تقویت خودباوری علمی و ایجاد پیوندی مؤثر میان دانشگاه و جامعه، مسیر تازه‌ای را در نظام آموزش عالی کشور بنیان نهاد.

جهاددانشگاهی طی بیش از چهار دهه فعالیت مستمر، با اتکا به مدیریت جهادی، اعتماد به جوانان و شناخت دقیق نیازهای واقعی جامعه، توانسته است در حوزه‌های متنوعی از جمله پژوهش و فناوری، آموزش، فرهنگ، تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان، دستاوردهای اثرگذاری را رقم بزند؛ دستاوردهایی که بخش قابل توجهی از آن‌ها امروز در خدمت حل مسائل ملی و ارتقای کیفیت زندگی مردم قرار دارد.

حوزه‌های فعالیت جهاددانشگاهی

جهاد دانشگاهی فعالیت‌های خود را در چهار حوزه اصلی پژوهش و فناوری، فرهنگ، آموزش و تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان سامان داده است؛ به‌گونه‌ای که در حوزه پژوهش و فناوری با تمرکز بر تحقیقات کاربردی و پیوند مؤثر با مراکز علمی، در گستره‌ای از علوم فنی و مهندسی، پزشکی، کشاورزی، علوم انسانی و هنر فعالیت می‌کند، در حوزه فرهنگی با تکیه بر مشارکت فعال دانشجویان به ترویج فرهنگ و هنر اسلامی، تقویت خودباوری علمی و ارتقای آگاهی فکری جوانان می‌پردازد، در حوزه آموزشی با رویکردی کاربردمحور و مبتنی بر دستاوردهای پژوهشی، طیف متنوعی از آموزش‌های عالی، مهارتی و تخصصی را ارائه می‌دهد و در نهایت، در حوزه تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان، با توسعه شرکت‌ها و مراکز رشد و پارک‌های فناوری، نقش مؤثری در تبدیل دانش به ثروت و حمایت از فناوران و کارآفرینان ایفا می‌کند.

جهاد دانشگاهی مبدع دفاع دانش بنیان

در ابتدای شروع فعالیت جهاد دانشگاهی مدیریت دانشگاه ها، مهم‌ترین وظیفه‌ای است که بر عهده جهاد دانشگاهی قرار داده می‌شود و در این رابطه نقشی مؤثر در سامان‌دهی آموزش عالی کشور، جذب و به‌کارگیری نیروهای انسانی متعهد، آماده‌سازی دانشگاه‌ها برای بازگشایی، تأمین نیازهای علمی و آموزشی و به‌کارگیری ظرفیت دانشگاهیان در پاسخ به مسائل جامعه ایفا کرد.

با آغاز جنگ تحمیلی، به‌ عنوان نهادی پیشرو در عرصه «دفاع دانش‌بنیان» وارد میدان شد؛ به‌گونه‌ای که جهادگران این نهاد با تکیه بر روحیه جهادی، تفکر خودکفایی و بهره‌گیری از توان استادان، دانشجویان و امکانات دانشگاهی، ده‌ها و بلکه صدها طرح نظامی و فناورانه را در حوزه‌های طراحی، ساخت و تعمیر ادوات نظامی، پدافند، جنگ الکترونیک و پشتیبانی دفاعی به سرانجام رساندند، هم‌زمان با راه‌اندازی دفاتر پشتیبانی از جبهه و سامان‌دهی اعزام دانشگاهیان و فعالیت‌های فرهنگی برای تقویت روحیه رزمندگان، برگ‌های ماندگاری از خدمت علمی و فرهنگی در دوران دفاع مقدس رقم زدند؛ حضوری که با تقدیم ۱۰۳ شهید، نام جهاددانشگاهی را به‌عنوان مبدع و پیشگام دفاع دانش‌بنیان در تاریخ انقلاب اسلامی ماندگار ساخت.

گزیده ای از مهم‌ترین طرح‌های جهاددانشگاهی در دوران دفاع مقدس:

* راه‌اندازی مجدد خط تولید موشک کاتیوشا و مالیوتکا

*ساخت مین‌های هوایی

* بهینه‌سازی و به‌روز کردن سیستم ناوبری هواپیماهای شکاری اف ۵

* رمزگشایی از مخابرات، مکاتبات و تعاملات دشمن در پروژه رحمت

* ساخت شبکه کامپیوتری پدافند راداری

* کسب اطلاعات از امکانات و آرایش دشمن با ساخت پهپاد شناسایی برد کوتاه

* ساخت دستگاه‌های رمزکننده‌ متن و صوت

* طراحی دستگاه تست‌کننده موشک ضدتانک

* طراحی و ساخت سکوی پرتاب نیوماتیک هواپیمای بدون سرنشین

* نمونه‌سازی، تولید انبوه و احداث کارخانه عایق حرارتی یک نوع راکت نظامی

* ساخت یک نوع حسگر مجاورتی مادون قرمز

* طراحی و ساخت خلبان خودکار هواپیمای بدون سرنشین

* تدوین دانش فنی سامانه ردیابی نوری اجرام فضایی

* طراحی و ساخت کنترل از راه دور بولدوزر و قایق تندرو

* ایجاد ترس در سپاه دشمن با تکنیک‌های جنگ روانی

* بازسازی مناطق جنگ‌زده

گزیده‌ای از اولین و شاخص‌ترین دستاوردهای جهاددانشگاهی

حوزه پزشکی:

* راه‌اندازی گسترده ترین شبکه درمان ناباروری کشور(پژوهشگاه‌های رویان و ابن سینا و واحدهای جهاددانشگاهی)

* راه‌اندازی شبکه سراسری شبکه ملی پیشگیری، کنترل و درمان سرطان‌های شایع زنان(پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی)

* راه اندازی اولین بانک سلول‌های بنیادی خصوصی کشور

* درمان زخم‌های مزمن و دیابتی

* پیشرو در حوزه‌های سلول‌های بنیادی و ژن‌درمانی

* ساخت زخم‌پوش‌هایی از بافت زنده بدن

* رتبه یک منطقه در تولید علم در حوزه سلول‌های بنیادی

* ساخت نخستین کیت تشخیص مولکولی کرونا

*راه‌اندازی بانک زیستی و پالایشگاه محصولات زایمانی برای اولین بار در دنیا

* پیشتازی در حوزه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی

* تولید محلول جداکننده سلول‌های بنیادی برای اولین بار در کشور

*پیشتاز فناوری شبیه‌سازی موجودات در پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی

- رویانا؛ نخستین گوسفند شبیه سازی شده خاورمیانه

- حنا؛ اولین بز شبیه سازی شده ایران

- بووانا؛ نخستین گوساله حاصل از تکنولوژی انتقال جنین

- شنگول و منگول؛ نخستین حیوانات تراریخته خاورمیانه

- تولد حبه انگور؛ نخستین بزغاله تراریخت خاورمیانه

- آبگون و آبگینه نخستین گوساله‌های حاصل از انجماد جنین آزمایشگاهی

* تولید انواع داروهای گیاهی و گیاهان دارویی

- درمان سوء هاضمه

- کاهش دهنده وزن بدن

- درمان التهابات کبدی

- کنترل کننده آلزایمر

- کاهش دهنده علائم ترک اعتیاد

- تولید داروی بیوسیمیلار

* رصد و پایش سلامت ایرانیان

* ساخت سامانه کمک تشخیصی بیماری سرطان پستان با استفاده از هوش مصنوعی

* تولید شبه اندام‌های پانکراسی ترشح‌کننده انسولین

* بهره‌مندی از هوش مصنوعی در تشخیص و درمان آندومتریوز(درمان ناباروری)

* طراحی زیست‌حسگر هوشمند سلولی

فنی و مهندسی:

• طراحی و ساخت سیستم رانش قطار مترو برای اولین بار در کشور

• طراحی و ساخت نخستین نیروگاه هیبریدی کشور (احداث نیروگاه خورشیدی)

• طراحی و ساخت دکل‌های حفاری نفت

• طراحی و تولید نخستین بازوهای بارگیری نفت

• ساخت انواع مته‌های حفاری نفت

- مته‌های دندانه‌ای

- مته‌های pvc

- مته‌های الماسی

• ساخت انواع فرستنده‌های رادیویی

• ساخت یو پی اس‌ها و شارژرهای صنعتی

• ساخت بزرگترین الکترو فیلتر خاورمیانه

• طراحی و تولید نخستین آنتن 5G ایرانی

• طراحی و ساخت سرامیک‌های نسوز مورد نیاز صنایع

• بازیابی فلزات گرانبها از پسماندهای الکترونیکی

• تهیه و تولید آلیاژهای فلزی و فلزات خالص

• طراحی و ساخت سامانه ارتباطات هوشمند خودرویی

* طراحی و ساخت سیستم روشنایی باند فرودگاهی

* طراحی و ساخت موتورهای درون‌چاهی

* ساخت پودر میکروبی تجزیه‌کننده آلودگی نفتی

* طراحی و ساخت فرستنده‌ تلویزیونی دیجیتال

* طراحی و ساخت گذرگاه کنترل تردد

* افتتاح اولین واحد تولید کربن فعال از قیر طبیعی کشور

* طراحی و ساخت موتور ترکشن 78 D

* راه‌اندازی اولین مرکز ژنوم مواد کشور

* تولید ابرخازن الکتروشیمیایی پیشرفته

کشاورزی و دامپروری:

* گام‌های مؤثری در تأمین امنیت غذایی کشور

* تکثیر دام‌های مرغوب و حفظ حیوانات در حال انقراض و افتتاح بزرگ‌ترین مرکز تولید جنین از گاوهای پربازده

* تولید بذور هیبریدی سبزی و صیفی

* تهیه نمونه سلول‌های گونه‌های حیات وحش در خطر انقراض در مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران

- ذخیره نمونه یوزپلنگ آسیایی

- خرس نادر مازندرانی

- یوزپلنگ کوشکی و پیروز

* تولید واکسن های پرکاربرد در صنعت پرورش ماهی

* اصلاح نژاد دام‌های سبک و سنگین

* طراحی و تولید تور پرورش ماهی در قفس

* اجرای طرح به‌نژادی و تکثیر شتر

* تهیه فرمولاسیون و تولید داروهای طبیعی جایگزین آنتی بیوتیک‌ها در صنعت طیور

* تهیه فرمولاسیون و تولید آفت‌کش‌های گیاهی برای کنترل آفات گلخانه‌های سبزی و صیفی

* کسب فناوری و تولید نیمه‌صنعتی پروبیوتیک‌های پرکاربرد

* دستیابی به دانش فنی و تولید نیمه‌صنعتی چهار مکمل ورزشی پرمصرف

* انجام نخستین پیوند نانو کامپوزیت گرافن در دنیا

آموزشی:

*دارای گسترده‌ترین شبکه آموزش تخصصی در کشور (فعالیت 162 مرکز آموزشی تخصصی کوتاه مدت در 90 شهر و شهرستان )

* آموزش بالغ بر 800 هزار نفر در سال

* تدوین اولین دوره و کتاب آموزش زبان انگلیسی تحت عنوان مجموعه Eight

* فعالیت دانشگاه‌های علم و فرهنگ در تهران، علم و هنر در یزد، دانشکده علوم پایه و فناوری‌های نوین علوم پزشکی

* فعالیت 6 موسسه آموزش عالی در خوزستان؛ اصفهان؛ کرمانشاه همدان، رشت و کاشمر

* جمعیت دانشجویی حدود 25 هزار دانشجوی شاغل به تحصیل در سراسر کشور

* ایجاد مرکز آزمون سراسری جهاددانشگاهی

فرهنگی:

• ایسنا؛ اولین خبرگزاری غیر دولتی و دانشجویی ایران

• ایکنا؛ نخستین و تنها خبرگزاری تخصصی قرآن کریم در جهان اسلام با انتشار محتوا به 22 زبان؛

• ایسپا؛ معتبرترین مرکز افکارسنجی ایران

* سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاددانشگاهی با چاپ صدها کتاب ارزشمند

* برگزاری سیزده دوره مسابقات ملی مناظرات دانشجویی

* اجرای اردوهای ملی ایران مرز پرگهر

* برگزاری 24 دوره مسابقات قرآنی دانشجویان ایران

* برگزاری 6 دوره مسابقات بین المللی قرآن دانشجویان مسلمان

* طرح ملی سریر «حلقه‌های مطالعه دانشجویان ایران»

* مسابقات ملی ارائه سه‌دقیقه‌ای «سدید»

تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش بنیان:

* فعالیت سه پارک علم و فناوری

- پارک علم و فناوری البرز

- پارک علم و فناوری کرمانشاه

- پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی

* دارا بودن 24 مرکز رشد

* فعالیت 40 مرکز نوآوری و شتاب‌دهی (منش)

* مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاددانشگاهی

* دو برج فناوری (رویان و کرمانشاه)

* حمایت بالغ بر 500 شرکت فناور و دانش بنیان

* افتتاح نخستین مرکز توسعه و تولید قراردادی کشور

* تأسیس سازمان همیاری اشتغال دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها

* راه‌اندازی اولین نظام اطلاع‌رسانی بازارکار دانش‌آموختگان

* انتشار اولین هفته‌نامه بازارکار کشور

* مجری پیاده‌سازی الگوی جدید توسعه مشاغل خانگی در 31 استان کشور

* تدوین 6 سند اشتغال استانی

علوم انسانی، اجتماعی و هنر

* اجرای موج دوم پیمایش ملی خانواده

* اجرای طرح شناسایی موقعیت‌ها و مصادیق تعارض منافع

* تهیه و رونمایی از سند ملی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی

* تدوین گزارش‌های ملی، منطقه‌ای و استانی پایش سند چشم انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران

* اجرای پیمایش ملی گردشگری در ایران

* نمایه شدن بیش از 2200 عنوان مجله‌ علمی در پایگاه استنادی منابع علمی SID

راه‌اندازی ساختارها سامانه‌های جدید

* مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاددانشگاهی

* اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی

* مرکز فناوری‌های کوانتومی جهاددانشگاهی

* مرکز زیست مصنوعی جهاددانشگاهی

* مرکز توسعه فناوری‌های نوین کشاورزی جهاددانشگاهی

* سازمان نوآوری‌های دانشجویان ایران

* سامانه شهر دانشجو

* سازمان فرهنگی- دانشجویی رسانه تصویری و فضای مجازی

* آزمایشگاه ملی ساماندهی حل مسائل اولویت‌دار با بهره‌گیری از دانش (سحاب)