نقش مهم خواجه نصیرالدین طوسی در تقویت زبان فارسی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، نجفقلی حبیبی گفت: خواجه نصیرالدین طوسی از بزرگ‌ترین حکما و دانشمندان قرن هفتم هجری و از شخصیت‌های برجسته جهان اسلام است؛ چهره‌ای که آوازه علمی او فراتر از مرزهای جغرافیایی رفته و نامش در شمار مفاخر بزرگ تاریخ علم ثبت شده است.

وی با اشاره به زندگی خواجه نصیر افزود: طوسی پس از ترک زادگاه خود طوس، مدتی در شهرهای مختلف اقامت داشت تا سرانجام به قلعه‌های اسماعیلیه پیوست و سال‌هایی را در آنجا به تدریس، تألیف و اداره امور گذراند. با حمله مغول ، وی همچنان به عنوان دانشمندی برجسته مورد احترام قرار گرفت و حتی مسئولیت‌های مهم اجتماعی، از جمله سرپرستی اوقاف سرزمین‌های تحت سلطه مغول، به او واگذار شد.

این استاد زبان و ادبیات فارسی افزود: یکی از مهم‌ترین اقدامات خواجه نصیر در دوره مغول، تلاش برای کاهش آسیب‌های فرهنگی بود. او در جریان حمله به بغداد کوشید از شدت تخریب و خونریزی بکاهد و بسیاری از کتاب‌ها و آثار علمی را از خطر نابودی نجات داد و به مراغه منتقل کرد.

به گفته این استاد دانشگاه، تأسیس رصدخانه مراغه با حمایت هلاکوخان، از بزرگ‌ترین دستاوردهای خواجه نصیر بود. وی با گردآوردن دانشمندان از نقاط مختلف جهان اسلام، مراغه را به مرکزی بزرگ برای پژوهش‌های نجومی و علمی تبدیل کرد و از امکانات مالی اوقاف برای حمایت از پژوهشگران و گسترش علم بهره برد.

حبیبی با اشاره به آثار علمی طوسی اظهار داشت: خواجه نصیر در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه ریاضیات و نجوم، آثار فراوانی از خود برجای گذاشت و در کنار آن به تربیت شاگردان برجسته پرداخت. شرح او بر «اشارات» ابن‌سینا همچنان در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شود و از متون ماندگار فلسفی است.

وی یکی از ویژگی‌های مهم خواجه نصیر را توجه ویژه به زبان فارسی دانست و تصریح کرد: بسیاری از آثار علمی خود، به‌ویژه در حوزه ریاضیات، را به زبان فارسی نوشت. این اقدام در دوره‌ای که عربی زبان غالب علمی بود، نشان‌دهنده اهتمام او به حفظ و تقویت زبان فارسی و تبدیل آن به زبان علم است.

نجفقلی حبیبی در پایان خاطرنشان کرد: خواجه نصیرالدین طوسی را باید از نگهبانان بزرگ میراث علمی جهان اسلام دانست؛ شخصیتی که در سخت‌ترین اوضاع تاریخی، هم دانشمندان را حمایت کرد، هم کتابخانه‌ها را از نابودی نجات داد و هم زمینه رشد علمی و فرهنگی را برای نسل‌های بعد فراهم کرد.