چالش تولید نفت دامن گیر کشور‌های عربی است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، همه چیز به مدت زمان تنش در تنگه هرمز بستگی دارد. پس از چند هفته کامل بسته بودن تنگه هرمز، فقط چند کشتی پس از رایزنی توانستند از ایران اجازه عبور بگیرند، غیر از آن؛ آبراهه هرمز نزدیک به چهل روز است که بر روی دنیا بسته است.
فاضل مریدی، کارشناس انرژی و استاد دانشگاه شهید بهشتی درخصوص نقش این تنگه در تجارت انرژی جهان می‌گوید: روزانه تا ۲۰ میلیون بشکه نفت خام معادل ۲۲ درصد صادرات نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد.
وی افزود: راه‌های مختلفی مثل خط لوله و تانکر‌های زمینی برای انتقال نفت وجود دارد، اما بیشتر نفت دنیا از طریق نفت کش‌ها و از راه دریا منتقل می‌شود، به همین خاطر امنیت انرژی جهان به امنیت آبراهه‌ها گره خورده و این یعنی شرایط تنگه هرمز برای دنیا مهم است.
بسته بودن تنگه هرمز به دلیل یکپارچه بودن بازار نفت، روی قیمت جهانی انرژی اثر مستقیم دارد به گونه‌ای که هر گالن بنزین در آمریکا که خود تولیدکننده نفت است، به بیشتر از ۵ دلار رسیده. 
اما برخی دیگر از کشور‌های جهان ازجمله کشور‌های آسیایی مثل چین، ژاپن، هند، کره جنوبی، فیلیپین و بنگلادش واردکننده نفت هستند و اکنون علاوه بر اینکه باید هزینه بیشتری برای انرژی پرداخت کنند، کمبود نفت و گاز هم دارند. برای مثال بنگلادشی‌ها دورکار شدند و برخی رستوران‌های هندی به دلیل نبود گاز، کارگران خود را روانه خانه کردند.

بسته بودن تنگه هرمز علاوه بر واردکنندگان نفت روی صادرکنندگان نفت هم اثر می‌گذارد. 

عربستان، عراق، امارات، کویت، ایران، عمان و قطر به ترتیب صادرکنندگان نفت خام منطقه خلیج فارس هستند اقتصاد این کشور‌ها به مقدار قابل توجهی به صادرات منابع هیدروکربنی وابستگی دارد.
طبق گفته استاد دانشگاه شهید بهشتی، کشور‌هایی مانند عربستان و امارات با طراحی خط لوله انتقال نفت، تلاش می‌کنند مسیر صادراتی دیگری را جایگزین تنگه هرمز کنند، اما ظرفیت این خط لوله‌ها کمتر از میزان تولید و صادرات نفت آن‌ها است. 
فاضل مریدی درباره چالش‌هایی که کشور‌های عربی صادرکننده نفت با بسته شدن تنگه هرمز، با آن رو به رو شدند، گفت: تولید نفت پیوسته است و نفت تولیدی یا باید به پالایشگاه‌ها تزریق یا صادر و یا باید در مخازن ذخیره سازی ذخیره شود.
وی افزود: در نهایت اگر کشور‌های تولیدکننده نتوانند نفت صادر کنند، به دلیل محدودیت حجم مخازن ذخیره سازیشان، باید تولید نفت را کاهش یا حتی متوقف کنند.
طبق آمار‌هایی که بلومبرگ در اسفندماه سال ۱۴۰۴ اعلام کرد، به دلیل پرشدن مخازن ذخیره سازی به دنبال بسته شدن راه‌های صادرات، تولید نفت عراق تا ۶۵ درصد و عربستان بیش از ۲۳ درصد کم شده است.
استاد دانشگاه شهید بهشتی با شاره به اینکه کاهش یا افزایش ناگهانی تولید نفت باعث ایجاد مشکل در میدان و چاه نفت می‌شود، گفت: اگر همین امروز هم تنگه باز شود، بازگشت به تولید سابق زمان بر است و در برخی مواقع ممکن است تولید چاه نفت هیچ گاه مانند قبل نشود و همه این‌ها بستگی به این دارد که تنش تنگه هرمز تا کی ادامه دارد؟
آمریکا سهامدار برخی از زیرساخت‌های انرژی کشور‌های عربی مانند، پالایشگاه سامرف و پتروشیمی الجبیل عربستان سعودی، تاسیسات و میدان گازی الحصن امارات و پتروشیمی قطر است. 

با حمله آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های انرژی ایران از جمله پارس جنوبی و پتروشیمی ماهشهر، برخی تاسیسات نفت، گاز، پالایشگاه و پتروشیمی عرب‌ها نیز توسط ایران موشک باران شد.

بازسازی و تعمیر این تاسیسات در کنار بازگشت فنی میدان‌های نفتی به تولید سابق وهمچنین انتقال نفتکش‌های روی آب مانده و خالی شدن مخازن ذخیره سازی این کشور‌ها به زمان نیاز دارد، کارشناسان معتقدند حتی اگر تنگه هرمز باز شود، بازگشت شرایط صادرات نفت، ال ان جی و فرآورده‌های نفتی کشور‌های عرب نشین حاشیه خلیج فارس به قبل از تهاجم به ایران به سرعت اتفاق نخواهد افتاد.
 خط لوله نفت شرق به غرب عربستان و خط انتقال نفت امارات، تنها راه صادرات نفت این کشور‌ها از دریای سرخ است که اگر آن‌ها توسط موشک‌های ایرانی هدف قرار گیرند، شرایط تامین نفت برای دنیا سخت‌تر خواهد شد، شرایطی سختی که می‌تواند بازدارنده حمله به زیرساخت‌های ایران باشد.

لازم به ذکر است علاوه بر نفت خام، ال ان جی، فرآورده‌های نفتی و صادرات غیرانرژی را هم باید به فهرست محصولاتی که از تنگه عبور می‌کردند اضافه کرد.
طبق گفته فاضل مریدی: ارزش صادرات و واردات محصولات غیر انرژی از تنگه هرمز، سالانه هزار میلیارد دلار است.