پخش زنده
امروز: -
نماینده مجلس شورای اسلامی گفت: ۷۰ درصد افکار عمومی جهان، هم در جنگ ۱۲ روزه و هم در جنگ تحمیلی سوم، آمریکا را شکست خورده جنگ میدانند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای منوچهر متکی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری به تشریح نقش دیپلماسی در پیشبرد اهداف ملی و ارزیابی مذاکرات با آمریکا پرداخت و به پرسشها در این باره پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
سوال: اگر موافق هستید، پیش از اینکه وارد بحثهای روز شویم، من میخواهم هم قدردانی و تشکر کنم از جنابعالی بابت حضورتان در اتحادیه بین المجالس و دو اتفاق مهمی که آنجا رقم زدید، یکی آن کوله پشتی نمادینی بود که از شهدای میناب به این اجلاس بردید که خیلی حرکت نمادین بسیار اثرگذاری بود و یکی هم آن سخنرانی غرورآفرینی که خطاب به نماینده بحرین داشتید که خیلی هم در رسانهها برجسته شد و دیده شد، ماجرای آن سخنرانی را خیلی کوتاه مایل هستید بپردازید که چه شد به آنجا رسید که شما آنقدر حماسی آنجا صحبت کردید؟
متکی: سالی دو بار بین المجالس نشست دارد که یکی در ژنو است و یکی در یک کشور دیگر است، نشست دومش امسال در استانبول بود و ما به عنوان گروه بین المجالس مجلس خودمان در این اجلاس شرکت کردیم و در آنجا امسال با توجه به شرایطی که در کشور وجود داشت قاعدتاً میبایستی با دقت بیشتری و حساسیت بیشتری حضور پیدا کرد و ما این کار را کردیم، حدود سی ساعت با قطار رفتیم تا شهر وان ترکیه و از آنجا با پرواز رفتیم، در این مسیر پلهایی که توسط رژیم صهیونیستی تخریب شده بود اینها را مهندسین ایرانی ساختند و ما از روی این پلها اولین مسافری بودیم که رد شدیم و رفتیم، عرض شود که در اجلاس یک حرکتی رو بحرینیها و اماراتیها در شورای امنیت شروع کرده بودند در رابطه با اینکه قطعنامهای در آنجا بدهند و صورت مسئله را برعکس کنند، حمله ایران به این کشورها را در این قطعنامه بیاورند، متاسفانه قطعنامه اول در شورای امنیت تصویب شد و قطعنامه دومی را که دادند توسط روسیه و چین وتو شد، اینجا هم دهنشون مزه کرده بود، بنابراین بخشی از کارشان را گذاشته بودند که یک ماده اضطراری را پیشنهاد بدهند و همین موضوع را پیشنهاد دادند.
ما از قبل در جریان این موضوع بودیم و لذا ما هم یک ماده اضطراری را پیشنهاد دادیم که محکومیت متجاوزین آمریکایی صهیونی و کسانی که امکانات پایگاهی قرار دادند برایشان برای حمله به ایران، ما هم این متن را پیشنهاد کردیم، شرایط حادی بود بالاخره اینها میبایست میرفت به رای گیری، ترکیه میزبان بود و نگران شد که در اینجا چیزی علیه ایران تصویب شود یا علیه کشورهای منطقه تصویب شود و لذا با همکاری فرانسه قطر و برخی از کشورهای دیگر حدود پانزده کشور یک متن سومی را آنها پیشنهاد دادند، پیشنهاد داد به اجلاس و ما به ترکیه گفتیم که شما این متن تان را، چون مشکلی برای ما نداشت اگر طرف دیگر پس بگیرد ما هم پس میگیریم، آنها با آنها مذاکره کردند و گفتند که ما پس نمیگیریم، گفتیم بسیار خب نوبت اول نطق آنها بود که بیایند بگویند که ما پس نمیگیریم و این قطعنامه را داریم، من رفتم براساس هماهنگیهایی که در هیئت کردیم و بررسیهای در آنجا و در عین حال میخواستیم که اینها پر نشوند و دوباره یک چیزی در اینجا به تصویب نرسانند، آنجا گفتیم که به احترام میزبان و پانزده و شانزده کشوری که متن جدیدی را پیشنهاد دادند ما متن خودمان را ارائه نمیدهیم، رفت به رای گیری و با رای بسیار کمی برای پیشنهاد بحرین و با بیش از هزار رای برای پیشنهاد ترکیه تصویب شد و آنها اینجا شکست خوردند، این یک بخشی از نشست استانبول بود.
بخش دیگر نطقی بود که روسای هیاتها معمولا در آنجا دارند، پیرامون موضوعات عمومی کشورشان، مسائل بین المللی، دستور کار خود اجلاس اینها بیان میکنند، نوبت نطق بحرین شد این قسمت دیگری از بحث اجلاس است، نوبت نطق بحرین شد و بحرین در صحبتش بعد از مقدمات شروع کرد به اینکه بله ایران ظالمانه به بحرین حمله کرده و به کشورهای منطقه حمله کرده که من وسط صحبت او فریاد زدم که حق جواب من را لحاظ کنید، رئیس مجلس هم وقتی دید تابلوی ایران را بالا بردیم گفت که بسیار خوب ما حق ایران را محفوظ نگه میداریم بعد از این مرحله که سخنرانیها تمام شد بعدش ایران پاسخ بدهد، او حرفهای بی ربطش را زد و همین تعبیر ظالمانه که البته کسانی در نطق هایشان مثل عمان و اندونزی و دیگران گفتند که شمایی که میآیید ایران را باهاش برخورد میکنید مگر ایران حمله کرد در آغاز، چرا عدالت را در نظر نمیگیرید، ایران مورد حمله واقع شد و پاسخ داد، که اینها نطقهای خیلی خوبی بود که در مجموعه وجود داشت، نوبت ما که شد بحرین بحرینی که با همه شرایطش، پیشینه اش و جایی که بالاخره در موقع پیروزی انقلاب هشت ساله بود، چون سال هزار و نهصد و هفتاد و یک یک هزار و سیصد و پنجاه این مجموعه به وجود آمد که حالا به آن کار نداریم و لازم بود یک پاسخی داده شود که اینها بدانند ایران محق است، ایران مورد ظلم واقع شده نه اینکه به شما ظلم کرده، من خطاب کردم گفتم آقای بحرین شهر بحرین، شهر کوچک بحرین تو از اینجا کوچکی که داری سه میلیون متر مربع از زمینت را دادی برای پایگاه آمریکایی که نیروی پنجم قوهی پنجم دریایی خودش را آمریکا در اینجا ایجاد کند، چرا این کار را کردی؟ ما تا زمانی که اینها کاری نکردند کاری نداشتیم، اما وقتی از اینجاها استفاده کردند برای حمله به کشور ما، مردم ما را به شهادت برسانند، رهبر ما را به شهادت برسانند، شما بدانید الان آتش بس است، دعا کنید که جنگی در نگیرد، اما اگر جنگ دیگری شود و از سرزمین شما تسهیل کنید که آنها حمله کنند، کاری میکنیم این را به قوت رزمندگان من گفتم، کاری میکنیم که اسمتان را فراموش کنید و در خشم تمام خاکتان را به توبره میکشیم.
اینها موقعی که من شروع کردم به نطق کردند بلند شدند که بروند، چون جلوی ما نشسته بودند گفتم برید شما اصلا بیخود آمدید جای شما اینجا نیست، این را خصوصی بهشون گفتم، چون آنها من را میشناسند پادشاهش، عمویش، ولیعهدش، وزیر خارجه اش همه من را در شش سال وزارت میشناختند و نمیبایست چنین نطقی بکنند، آمریکاییها اینها را تهدید کردند در شورای امنیت یک قطعنامه علیه ما گرفتند فکر کردند همه جا میتوانند در دنیا این کار را کنند و وقتی آمدند ایران یکی از این اساتید دانشگاه این آخرین جمله را عرض میکنم به من زنگ زد و گفت که که نطق اینطوری بوده اونطوری بوده، ضمنا ما در روستایمان در خراسان توبرههای خوبی درست میکنند، اینها اگر لازم شد ما هستیم، این هم قصه بحرین، اما نطقی که من داشتم موقعی که نطق من تمام شد من کیف را برده بودم برای اینکه در همان جا موقع سخنرانی نشان بدهم، تشریفات آمدند گفتند که آقا این کار را نمیتوانید بکنید اینجا نمیتوانید کلیپی نشان بدهید یا کاری کنید گفتم بسیار خوب، ما نطقمان را کردیم حرفمان را زدیم بعد که آمدم پایین همه سالن پر نشسته بودند من این کیف را گرفتم و واقعا همه متاثر شدند، یعنی کفی که آنجا به یاد شهدای میناب زدند به یادماندنی است و فضای عمومی اجلاس فضای عمومی حتی اروپا در این قضایای اخیر به نفع ایران بود.
سوال: بحث خیلی جدی بحث مذاکره است، منتها چند نکته وجود دارد که باید تحلیل جنابعالی را بشنویم، نکته اول اینکه به نظر میرسد موضوع مذاکره به خودی خود برای جمهوری اسلامی ایران اهمیتی ندارد، حتی سفر آقای عراقچی به اسلام آباد که شاید خیلیها پیش بینی میکردند که ایشان برای زمینه سازی یک مذاکره دارد میرود و یا حتی ممکن است آنجا یک مذاکرهای اتفاق بیفتد، اتفاق نیفتاد و حتی برای مذاکرات بعدی هم آنجا زمینه سازی اتفاق نیفتاد، الان هم یکی از بحثهایی که دارد مطرح میشود این است که اساساً ایران در موضوع هستهای و موضوعاتی که پیش از این با آمریکاییها مذاکره برگزار میکرد اساسا مذاکرهای نخواهد داشت یعنی در موضوعات پیش رو صرفاً بحث پایان تخاصم و شرایطی است که ایران دارد برای گرفتن غرامت و مسائلی از این دست، حالا سوال این است که تحلیل شما از این ماجرا چیست، ضمن اینکه الان این را هم دارند مطرح میکنند، یعنی از سمت ایران دارد مطرح میشود که اگر بنا است که پیغامی رد و بدل شود اول اینکه ایران هیچ محدودیت زمانی ندارد فشار زمان نیست برعکس آمریکاییهایی که ادعا میکنند ما هم نداریم ولی شواهد این را نشان میدهد که آنها محدودیتهای زمان دارند، این دارد مطرح میشود که اگر پیغامی هم بنا است رد و بدل شود بین ایران و آمریکاییها از همان کانالی که چهل و هفت سال گذشته از طریق حافظ منافع این اتفاق میافتاده الان هم از همین کانال میتواند اتفاق بیفتد حالا اصلا شاید بحث میانجی هم خیلی ایران علاقهای نمیدانم داشته باشد یا نداشته باشد جنابعالی تحلیل بفرمایید در مجموع به هر حال، چون مطرح میشود که پایان هر مخاصمه و جنگی مذاکره خواهد بود، شما فکر میکنید که این مذاکره از چه جنسی باید باشد و ایران با چه الزاماتی باید در این مذاکره شرکت کند؟
متکی: ببینید مذاکره فی نفسه نه مذموم است و نه ارزش است، مذاکره ابزار دیپلماسی است، دیپلماسی وارد میدان میشود با هدف گذاری قبلی، بنابراین مذاکره ابزاری است که ما را به هدفمان برساند، دیپلماسی هدفمند باید باشد، ما مذاکره نمیکنیم، به خاطر مذاکره هدف گذاری میکنیم برای آن مذاکره میکنیم، معمولا دیپلماسی در واقع پیش از جنگها بین دو کشور متخاصم تلاش میکند برای اینکه از وقوع جنگ جلوگیری کند و اگر موفق نشد برای ترک مخاصمه باید دوباره دیپلماسی بیاید میدان برای اینکه ترک مخاصمه شود آنچه که اتفاق افتاد آمریکاییها مذاکراتی را پیشنهاد دادند در دوره جدید ترامپ ایران پذیرفت به وساطت عمان غیرمستقیم پنج دوره انجام شد و دور ششم انجام نشده حمله را انجام دادند دوازده روز طول کشید شکست خوردند تقاضای آتش بس کردند آتش بس عملا صورت گرفت یک فتنهای انجام دادند چند ماه بعد و نهایتا شش تا هفت ماه بعد تقاضای مذاکره کردند دور دوم مذاکره باز انجام شد دور اول و دور دوم و باز هم حمله کردند، بنابراین آقای ترامپ چوپان دروغگو است این را باید از حکایت ایرانیان بفهمد که چوپانی که میگفتهای گرگهای گرگ اهالی روستا فکر کردند که مشکل پیدا کرده رفتند کمکش کنند دیدند چوپان دارد میخندد برگشتند روستا دوباره گفتهای گرگهای گرگ دوباره آمدند بار سوم واقعا گرگ زد به گله گفتهای گرگ ولی دیگر کسی نیامد و گرگ گرده را درید آقای ترامپ چنان چنین وضعی را دارد در بحث مذاکره چهل روز جنگیدند بعد از دور دوم مذاکره و باز شکست خوردند این که میگویم شکست خوردند، ۷۰ درصد افکار عمومی جهان هم در جنگ ۱۲ روزه و هم در جنگ ۴۰ روزه، آمریکا را شکست خورده این جنگ میدانند.
هر روز در این شبکه خبر از نخبگان، نمایندگان، سران کشورها، دانشگاهیان و مردم عادی این قضاوت را دارید به نمایش مردم میرسد، پس آنها شکست خوردند، واسطه گذاشتند ترکیه و مصر و پاکستان را برای مذاکره، به نظر من ما باید یک مقدار تامل بیشتری بکنیم راجع به میانجی و برای رفتن به مختلف مذاکره، تامل کنیم نه این که پای هواپیما بگوییم که اگر شرط توقف عمومی جنگ و تجاوز در منطقه صورت بگیرد و داراییهای ما آزاد شود، ما میآییم، به عنوان دو پیش شرط توسط رئیس تیم مذاکره ما مطرح شد، اما نهایتا یک نصف روزی این ور و آن ور شد و آن یک چیزی اعلام کردند که ما پول را آزاد کردیم، شبیه آزاد شدن از کره جنوبی که آمد به قطر، از چاله درآمد افتاد در چاه، باز هم نیامد به ایران و رفتیم به مذاکره، خیلی پذیرفتند در مورد بندهای پیشنهادی ایران در دستور کار مذاکره، هنگام ورود تخلف کردند، بحثی مطرح کردند که در آن ۱۰ بند ما نبود و معلوم بود از همان آغاز که این مذاکره به جایی نمیرسد؛ بنابراین اولین بار، دومین و سومین بار ترامپ دروغگو در آمده و حتما باید تامل بیشتری کنیم، از مذاکره گریزی نداریم، تیم مذاکره کننده مان را اطمینان داریم ولی دلتنگ مذاکره نمیشویم، چون ابزار وزارت خارجه مذاکره است، شما گاهی دل تان تنگ میشود برای مذاکره، نه، مذاکره برای هدفی است، هدف ما این است که مطالبات ملت ایران، خون بهای امام شهیدمان و تهدیدهایی که در منطقه در طول ۴۰ سال گذشته شکل گرفت، اینها باید تصحیح شود، غرامت باید پرداخت شود.
مزاحمتی که ایجاد شود باید از بین برود، این شروط مذاکره باید از الان به بعد باشد، یک روزی واینگربر در جنگ ایران و عراق روی ناو جنگی آمریکا در خلیج فارس گفت ریشه ملت ایران باید بکنیم، امام شهید ما آن روز رئیس جمهور بود، هنوز این وزیر دفاع بدترکیب آمریکا چنین حرفی زده، ما باید ریشه آمریکا در این منطقه کنیم، الان زمینه اش فراهم شده است، موقعی کویت ازاشغال در آمد، آقای جرج بوش پدر گفت ما برای آزادی کویت نیامدیم به منطقه، ما آمدیم آینده صد سال منطقه را رقم بزنیم، بحثهایی از این دست که خاورمیانه جدید، خاورمیانه باید زایمان بکند، طرح آبراهام، فلان و بهمان، همه گویای این است که آمریکا یک استراتژی داشت، منتها اشتباه استراتژی این بود که فکر کرد آن قسمت توانمندی خودش و زور خودش و سلاح خودش را در این منطقه پخش کند.
به یک نکته ظریف دقت نکرد و آن این که درست است او در نوع سلاح، به روزبودن سلاح، نیرو، تکاور و چه و چه امکانات گستردهای دارد، اما توجه به موقعیت ژئواستراتژیک ایران نکرد که در یک جنگ نامتقارن دست برتر را ایران دارد، او خیال میکرد که ما یک نیروی دریایی مشخص، استاندارد، کلاسیک در خلیج فارس داشته باشیم که کشتی او را بزنیم، موقعیت ایران چنین نیازی را ایجاب نمیکند، اشتباه دیگر آقای ترامپ این است که آمریکاییها هنوز در قرن گذشته، دیپلماسی را میفهمند، مذاکره را میفهمند، مذاکره را از فراز بمب افکن ب ۵۲ میفهمند، بر عرشه ناو جنگی شان میفهمند، اینها باید دیپلماسی را یاد بگیرند، که دیپلماسی چگونه است و چگونه باید مذاکره کنند، سه بار آمدند با طرح فریب و شکست خوردند، ما در شرایط و وضعیتی هستیم که باید حرفهای حسابی مان را بزنیم. جنگ را دیدند، نه جنگ و نه صلح راهم دیدند که تا کی باید ادامه پیدا کند، یکی تا ۱۱ اردیبهشت است.
سوال: ما یک حساسیتی داریم نسبت به اسم رئیس جمهور آمریکا، شما دیپلمات هستید و نزاکت دیپلماتیک را رعایت میکنید، ولی ما شان او را آنقدر نمیدانیم که کلمه آقا در ابتدای اسمش به کار ببریم.
متکی: البته پسوندی که من به کار میبرم، این کیه است.
سوال: پایان شصت روز را میفرمودید؟
متکی: بله، ما خودمان معطل طولانی مدت، آنها هستند که لطمه میبینند، ما سرجای خودمان هستیم، اما ما میخواهیم به این فتنه خاتمه دهیم، امام ما شهید شده، در کف خیابان مردم هر شب شعارهای شان را باید دقت کنید، شعارهایی که مردم میدهند، حرفهایی که مردم میزنند، هیچ نیازی نیست به توییتهای هر چهار دقیقه یک بار این آدم که با هدف خاصی صورت میگیرد، مسئولین جواب بدهند، او ارزش پاسخ دادن ندارد، بمیرانید، به ترک ذکره، او اصلا باید فراموش کرد، ما حرفهای حسابی و اساسی خودمان را داریم، تا شرایطی فراهم نشود، مذاکره دیگری را قاعدتا مسئولین ما بررسی میکنند که اگر منتج به نتیجه نشود، چه مذاکره دیگری باشد، نتیجه این است که ما در دستورکار گذاشتیم.
ما حتما همان جوری که جرج بوش پدر گفت، اینها طراحی کرده بودند، این امکانات آورده بودند این جا برای این که از یک طرف اسرائیل را محافظت کنند و از طرف دیگر هر گونه حرکتی را در منطقه خفه کنند، مقاومت مشروع و مقدسی که در طی این سالیان شکل گرفته، هیچ وقت موجودیت رژیم صهیونیستی بدون حمله مقاومت به آن نبود، کم و زیاد بوده، اما همواره مخالفت با موجودیت رژیم صهیونیستی وجود داشت، آمدند برای محافظت از او و سرکوب هر خلافی در منطقه، وقتی جرج بوش این حرف را میزد، آغاز رهبری امام شهیدمان بود، ایشان دقیقا رصد میکرد و استراتژی آمریکاییها را مشخص کرد و استراتژی مقابلش را طراحی کرد و شرایطی به وجود آمد که اگر ۱۰ بار دیگر اگر بجنگند شکست خورده باید برگردند، امکان پیروزی برای آنها نیست و خسارتهایی میزنند و ضمنا این کلمه امام شهید ما را هنوز منطقه خوب درک نکرده که اگر یک بار دیگر اینها حمله میکنند، جنگ منطقهای خواهد شد، این را کشورهای منطقه باید متوجه شوند که کشورهای منطقه در زمانی که نفت در این جا اکتشاف شد، جنگ ایران و عراق تحت سلطه آمریکا بودند.
سوال: به مسئله آرایش جدید منطقهای به ویژه پس از جنگ میپردازیم، منتها پیش از آن دو نکته را از به قول آقای دکتر عارف معاون اول محترم رئیس جمهور اینجا نقل کنم که موضوع دوم به نوعی مرتبط است با این آرایش جدید، ایشان در مسائلی پیشتر اعلام کرده بودند که ابزار و کلید اصلی رفع و یا خنثی سازی همه این تحریمها مقاومت و ایستادگی در حفظ اقتدار ایران بر تنگه هرمز است و موضوع دومی که شاید به نوعی به آرایش منطقهای مربوط شود این است که خیلی نکته مهمی است گفتهاند که ایران بعد از جنگ از کشوری تحریم شونده به کشوری تحریم کننده تبدیل خواهد شد.
متکی: ورودهای گاه گاه آقای دکتر عارف عزیزمان به حوزههای سیاست بسیار دقیق و حکیمانه است و من جمله همین جملهای که اشاره کردید، من قبل از آرایش منطقه یک جمله را میخواهم عرض کنم، ما سیره امام شهیدمان را به ویژه در حوزه دیپلماسی و سیاست خارجی باید گاهی مد نظر جدی داشته باشیم و الگوبرداری کنیم، ببینید دوره اول ترامپ، ترامپ آمد با تمام فریادهایی که داشت زد و تمام تحریمهایی که میتوانست کرد، گفت من فروش نفت ایران را به صفر میرسانم ... و ذالک، بیش از دو سال از ریاست جمهوری اش گذشت، در یک جا امام شهید ما او را منزوی کرد و هیچ گونه اعتنایی به آمریکا نکرد، هیچ مذاکرهای با آمریکا صورت نگرفت، او نگران شد درخواست مذاکره داشت، درخواست ارسال پیام داشت، نخست وزیر ژاپن آمد و پیام ترامپ را آورد، آقا در دیدار با نخست وزیر ژاپن فرمودند که او صلاحیت گرفتن پیام را ندارد، من امشب میخواهم پیشنهاد کنم به مسئولین تصمیم گیر که در واقع یک مهلت دیگر به آمریکا بدهند، برای اینکه تمکین کند به شرایط ایران نه در کلام در عمل و اگر نه من فکر میکنم که بایستی او به قول فرنگیها بایکوت شود، باید کنار زده شود برای هرگونه مذاکرهای تا پایان ریاست جمهوری اش، این یک پیشنهاد است صرفا که امیدوارم مسئولین آن را بررسی کنند.
سوال: پیشنهاد مذاکره تان صرفا همان در همان چارچوب پایان مخاصمه منظورتان است؟
متکی: یا مذاکره پایان مخاصمه است با پذیرش شرایطمان، اگر اینها را تمکین نمیکند بازی دارد میکند، ما نمیتوانیم تا ابد معطل بمانیم، ما نمیتوانیم چند سال معطل بمانیم.
سوال: منظور از این فرصتی که داده شود در همین چارچوب مدنظرتان است؟
متکی: در این مدت مذاکره مطرح نیست او باید اعلام کند و بعد هم عمل کند، شرایطی را که ایران دارد که من باز دوباره برمی گردم به آن شرایط اینها را باید عمل کند، یعنی شما بانک مرکزی تان بگوید پول آمد، اعلام رسمی رفتن از منطقه را داشته باشد، اما در مورد آرایش منطقه حالا این را شاید در مجال دیگری من بیشتر باز کنم.
سوال: وقت بیشتری به ما دادهاند؟
متکی: من پیشنهاد را باز کنم ببینید اینکه او هر روز توئیت بزند هر روز بازی دربیاورد، با بازار نفت بخواهد بازی کند، با قیمتها بخواهد بازی کند اینور کند آن ور کند، فامیل هایش وارد تجارت شوند این به خودشان مربوط است ما اینجا یک کشوری هستیم با منطق با هدف گذاری مشخص، ما مورد تجاوز واقع شدیم، او هرگز خیال نکند که شرایط بین ما و او عادی خواهد شد، تا او را دم ما را پدر یاد است دوستی ما و آمریکا بر باد است، این خطابی است که با آن مار نیش زن که پسر بنده خدا رو کشته بود بهش دادند این از آمریکاییها، الان حق دارند تصمیم بگیرند و اعلام کنند و عمل کنند اگر نگفتند مهلتی معین کنند و بعدش هرگونه مذاکرهای را با این کشور متوقف کنند، ما هیچ مذاکرهای با آمریکا نداریم اگر شرایط ما را نمیپذیرد، لذا من تصور میکنم ما آن سیره امام شهیدمان را که در دور قبل با ترامپ کرد و همان موجب شد که وقتی دور بعد آمد سر کار تقریبا از همان اوایل به دنبال این بود که با ما مذاکره کند، اما در مورد آرایش منطقه؛ ببینید منطقهی ما یک بخش خلیج فارس یک عراق دارد یک بقیه همسایگان، ما همسایگان دیگرمان را مشکل نداریم الا آذربایجان یک نکته ظریف دارد که من عرض میکنم، اما در مورد حوزه خلیج فارس موجودیت اینها یعنی از زمانی که نفت در اینجا کشف شد، انگلیسیها و بعد آمریکاییها یک پیوستی به نفت اینها زدند و آن این است که شما تحت الحمایهی ما و تحت امر ما هستید، این گونه شکل گرفت حکومتهای این منطقه، پول هایشان را هم میبایست در آمریکا بگذارند در ۲۰۰۸ که بحران پولی پیش آمد من وزیر خارجه بودم، یک روز وزیر خارجه قطر به من گفت که ما به بانک مان در آمریکا گفتیم که دو میلیارد دلار به ما پول بده با توجه به این بحران پولی که پیش آمده دیدیم نداد پیگیری کردیم و دوباره از بانک پرسیدیم گفتند که دولت آمریکا به ما دستور داده که پول شما را ندهیم، یعنیاینها پول هایشان هم در آمریکا است که هر وقت بخواهند اجازه دریافت ندارند.
چنین کشورهایی هستند تا جنگ ایران و عراق در جنگ ایران و عراق همین آمریت را صدام نسبت به آنها داشت، دیشب در برنامه جنابعالی در همین گفتگوی ویژه آقای دکتر جواد لاریجانی عزیز ما یک نکتهای را از امیر کویت نقل کردند من گوش کردم آن برنامه جامع ایشان را که بسیار حکیمانه بود، من مورد دیگر نقل میکنم صدام دائما میدوشید اینها را، در یک جلسهای که سران خلیج فارس شورای همکاری در جلسه بودند صدام هم بود ایشان مطرح کرد که باید به من اینقدر پول بدهید، یکی از اینها گفت که ما همش کمک کردیم کمک کردیم الان ما هم مشکلات داریم خواست بگوید که ما نمیتوانیم اونقدری که تو میگی کمک کنیم صدام از این گوشه میز که نشسته این بشقاب را گرفت پرت کرد روی صورت آن شیخ نشین عضو شورای همکاری، صدام اینگونه باهاشون برخورد میکرد، آمریکاییها ۴۰ سال است که این منطقه را مسلح کردهاند به تمام معنا، آنها خیال میکردند برای دفاع از آنها است آیا دفاع شد برای آنها جنگی که پیش آمد آمریکا خودش هم نتوانست نگه دارد گفت این لرزانک بخورید سفت میکند را آدم رو گفت این لرزانک اگر میتوانست سفت کند خودش را سفت نگه میداشت، آمریکاییها خودشان را نتوانستند نگه دارند و مواجه شدند با این وضعیت، الان به بعد حرف اساسی ما که ربطی به این کشورها ندارد این است که ما حضور پایگاههای آمریکای را در منطقه نمیپذیریم، حضور ناو جنگی را در خلیج فارس نمیپذیریم، آن روز روی ناو خلیج فارس ما را تهدید کرد سال پنجاه و هشت وقتی به امام گفتند اینها روی ناوشان دارند ما را تهدید میکنند امام فرمود بزنید، اما نزدند گفتند مگر میشود ناو آمریکایی را زد، اما الان تحلیلگران نظامی ما این شبها شما از ساعت هفت و نیم تا نه شب این ژنرالهای آمریکایی باید بیایند از این آقا نیما و آقا وحید ما تحلیل نظامی یاد بگیرند.
سوال: برنامه به وقت ایران؟
متکی: بله، برنامه به وقت ایران که بسیار برنامه جامع و خوبی است و خیلی هم دقیق و عالمانه است با وجود اینکه بسیار جوان هستند، من نوعا سعی میکنم که استفاده کنم، بنابراین ترتیبات منطقهای جدید میخواهد، در این ترتیبات منطقهای جدید آمریکا حضور ندارد، کشورها باید بپذیرند که ما هستیم ایران است، کشورهای خلیج فارس هست، عراق است و هر کسی را که این مجموعه احیانا بخواهد اضافه کند، فرق ما با آمریکا و با صدام در تعامل با اینها این است که ما بهشون تحکم نمیکنیم، ما رابطهی برادرانه باهاشون میخواهیم، اولا واقعا همان گونه که در استانبول گفتم بدانند که اگر در یک برخورد دیگری وارد حمایت از آمریکا شوند و حملات آمریکا و خاک بگذارند و پایگاه را در اختیارشان بگذارند که استفاده کنند، این دفعه دیگر از آن دفعهها نیست، این تو بمیری از آن تو بمیریها نیست، اما این آرایش منطقهای در حوزه خلیج فارس امنیت جمعی خودش را میتواند داشته باشد، ما بارها در عربستان در سی سال گذشته رفتیم به پای نهایی کردن برخی از قراردادهای امنیتی، اما آمریکاییها بهشون اجازه نمیدادند الان که ما آمریکاییها را بیرون کنیم این زمینه برای آنجا فراهم است، میماند عراق، عراق این معنا را باید بر اساس توافقی که با شهید دبیر شورای عالی امنیت ملی ما در چند سال پیش انجام دادند توافقی که انجام دادند، عراق باید تخلیه کامل شود از حضور گروهها، سازمانها و عناصر معارضی که در عراق نشستهاند و کمین نشستهاند برای اینکه یک روز مورد استفاده فرانسه، یک روز مورد استفاده آمریکا قرار بگیرند بر علیه ایران، بنابراین شمال عراق هم باید صاف شود، ما توانمندی هامان بیشتر از ترکیه است که اگر لازم شد برویم و این کار را در منطقه انجام دهیم آنجا باید این انجام شود، اما تجاوزاتی که رژیم صهیونیستی به شمال ایران کرده، تقریبا هم متخصصین میگویند که این از فضای آذربایجان استفاده شده، اخبار این است که از فرودگاه آذربایجان استفاده شده، بحث سوخت رسانی و بعضی مسائلی دیگر، ما همسایه هستیم با آذربایجان، ما حتما میخواهیم روابط خوبی داشته باشیم، من موثر در این امر بودم در روابط با آذربایجان، اما اینها را ما باید با هم صاف کنیم، باید مشخص کنیم، سفارتخانههای اسرائیل در منطقه عوامل جاسوس پروری هستند، عوامل جذب عناصری هستند که بر علیه ایران جاسوسی میکنند، پایگاهشان در شمال عراق، پایگاهشان در باکو، پایگاهشان در ابوظبی و سایر جاها چنین ماموریتی را دارند، در این زمینه بدترین عملکرد را امارات داشته، امارات حلقههای پنهانی از صهیونیستها ها در لایههای سرمایه گذاری این کشور نهفته هستند که آقای امارات باید بداند اگر بار دیگر بخواهد آن تسلیحات را در اختیار آمریکا اگر جنگی بخواهد شروع شود، دوباره در اختیار بگذارد، تمام آدرسهای آن سرمایه گذاریهای صهیونیستهایی که ممکن است تابعیت اماراتی هم گرفت باشند را نیروهای ما دارند و همه آنها را هدف قرار خواهند داد، این حرف است کنارش هم روابط دوستانه است، بنابراین آذربایجان و شمال عراق و پایگاههای آمریکا در حوزه خلیج فارس اینها باید تکلیفش روشن شود، ما یک اطمینان بخشی خوبی را بتوانیم برای منطقه به وجود بیاوریم ما نشان دادیم سال گذشته به کی تجاوز کردیم، با کی برخورد کردیم، اما از این حسن نیت ما نمیبایست اینها سوء استفاده کنند میمی دانستیم آمریکاییها چی کار دارند میکنند در اینجا، میدانستیم که غلطی علیه ما نمیتوانند بکنند، اینها نمیفهمیدند امروز معلوم شد امروز صدراعظم آلمان گفت این وضعیت منطقه است شواهد منطقه است، اما در دیپلماسی ما با عمان کار کردیم در دور قبلی برای مذاکرات با عمان، با عمان دائم استدلال، دلایل، منطق مان را گفتیم، عمان پذیرفت حرف ما را، به این دلیل وقتی حمله دوم را با وساطت عمان انجام دادند، یعنی همین جنگ ۴۰ روزه، وزیر خارجه عمان موضع گیری را به نفع ایران و علیه آمریکا کرد.رئیس مجلس عمان در استانبول در نطقش به این مسئله اشاره کرد، این روابط لازم است ضمن این که امارات بد کرده، امارات مبداء و مقصد عمده و تمام صادرات غیر نفتی ما بود، وزیر خارجه امارات موقتی که من وزیر بودم، به من میگفت که آقای متکی که ما تحت هیچ شرایطی روابط اقتصادی مان با همدیگر دچار مشکل شود.این قدردانی بود که شما سفارت آمریکا در ابوظبی شما لانه جاسوسی شود برای جذب عناصری، برخی از افراد ایرانی که جاسوسی علیه ایران بکنند.این دوستی بود، ما باید جانشین پیدا کنیم، کشوری مثل عمان حتما میتواند این ظرفیت را داشته باشد.دیروز آقای نخست وزیر پاکستان اعلام کرد که ما راه ترانزیت مان چه گوادر، کراچی، زمینی و تفتان، آماده است، اینها پیامهای خیلی روشنی است برای کسانی که میخواهند جنگ افروزی کنند که فکر نکنند ظرفیتها ما فقط در جنوب ایران و بنادرست.
سوال: جاده ابریشم، دوباره احیا میشود؟
متکی: مجدد احیا میشود با پاکستان آقای عراقچی رفت، مطمئنم نخست وزیر پاکستان در این گفتوگوهای رفت و برگشت حقانیت موضع ما را میفهمد و نادرستی موضع آمریکا را میفهمد و یک روزی قطعا این موضع را اعلام خواهد کرد اگر چه به توانمندی ملت ایران اعتراف کرد و گفت این مورد تمجید است اما در مورد روسیه که آقای عراقچی رفتند، روسیه با تدابیر مقام معظم رهبری، امام شهید ما و پوتین، از روابط عادی و مشکل دار به یک روابط راهبردی بدل شد.روسیه و چین بعد از قصه اسنپ بک و آن اقدامی که کردند، همراه وزیر خارجه ایران نامه نوشتند به دبیرکل سازمان ملل که این موضوعیت و قانونیت ندارد و بعد به مدیرکل آژانس نوشتند که تو دیگر ماموریتی در رابطه با برجام نداری که بخواهی گزارش بدی و فلان و بهمان بدی، این کار مردانهای بود که روسیه و چین انجام دادند.ضمنا روسیه و چین میدانند، که ایران مقاوم قدر آنها را در سایه قرار داده، خدایی ناکرده روزی ایران مشکل پیدا کند، آنها حافظ اولی هستند که با آن مواجه خواهند بود و مشکل پیدا خواهند کرد؛ بنابراین همکاریهای راهبردی ما با روسیه و چین بسیار مهم است و معتقدم که این مذاکره امروز که با آقای پوتین داشت و مذاکره بسیار خوبی بود و آقای پوتین هم حرفهای خوبی زد، عملیاتی و راهبردی باید بشود، زمینههای جدید همکاری را چه با چین، با روسیه باید عملیاتی کنیم و اتفاقا در این دور جنگ هم میتوانیم، دیروز کمیسیون اقتصادی با وزیر صنایع ملاقات داشتیم، هر روز با وزرا و دستگاههای مختلف جلسه داریم، امروز با بانک مرکزی جلسه داشتیم.آن جا گفتم که شما وارد یک مذاکرات عملیاتی راهبردی شوید، الان چین این توانمندی را دارد، که وارد پروژههای ما شود.در حوزههای تولیدی، در حوزههای تخریبی، بازسازی و ...، هم منابعی که ما در آن جا داریم، هم منابعی که آنها میتوانند فاینانس کنند.
سوال: به موضوعی میپردازیم که در شبهای گذشته هم پرداختیم، همواره صحبت از این شده که ایران همچنان برگههایی دارد که رو نکرده، در ادامه اگر جنگی اتفاق بیافتد، برگههایی که، تنگه هرمزی که ایران سر آن ایستاده یکی از برگه ها است که حتی ایران این قدر برکت داشته باشد و نه دشمن فکر میکرد که این قدر چالش برانگیز باشد، یکی دیگر بحث ان پی تی، برخی خروج از ان پی تی را مطرح میکنند، برخی تعلیق تعهدات ایران را مطرح کردند، ازجمله آقای لاریجانی گفتند حداقل بنشینیم راجع به هزینه فایدههای عضویت در ان پی تی بسنجیم که چقدر هزینه و چقدر فایده داشته، راجع به ان پی تی تحلیل تان چیست و راهبری که به عنوان برگی که ایران میتواند بازی کند، چه راهبردی مدنظرتان است؟
متکی: الفبای حضور در سازمانهای بین المللی دوتا است، تعهدات، امتیازات، تعهداتی میسپاریم و امتیازاتی باید دریافت کنیم، در طول سالیان طولانی عضویت در ان پی تی، ما همواره به تعهدات مان عمل کردیم، بدون هیچ گونه امتیازی که از آن استفاده کنیم.حق ما را وسیله معامله قرار دادند، شاید چند بار دیگر هم گفتم، ابتدا ما گمان میکردیم آمریکاییها این موضوع را مطرح کردند در بحث اتهامی که به ایران میزدند، یک شبههای برای شان ایجاد شده، شاید اوایل دولتمردان این را گمان میکردند، گفتند ما اعتمادسازی کرده و این شبهات را برطرف کنیم که ما دنبال سلاح نیستیم، هرچقدر جلوتر آمدند ادعاها بیشتر شد و امروز ۲۳ سال از آن زمان۸۲ میگذرد، هنوز بعضیها میخواهند این پرونده را مطرح کنند.آمریکاییها به خاطر حل موضوع هستهای این بحث را مطرح نکردند، الان بهانه شان است، چون این یک چیز خوبی است، یک اتهامی به یک کشوری میزنند، ۲۳ سال او را سیبل میکنند، ما یک نوع تعلیقی در رابطه با آژانس در مجلس مطرح کردیم که وزارت خارجهای ما یک جاهای آن را سوراخ کردند و تفاسیری کردند، یک روز به وزارت خارجه گفتم که کار شجاعانهای که انجام دادید و تبریک میگویم که شما با روسیه و چین آن نامه را به دبیرکل آژانس نوشتید و خودتان را از برجام نجات دهید، برجام هنوز چیزهایی در آن دارد که برای ما تعهدآورست بدون این که یک چیزی برای ما داشته باشد، خسارت محض بود برای ما از این اتمامش را اعلام کنید، که خوشبختانه اخیرا وزارت خارجه نامهای نوشت و هر گونه تعهدی در برجام و اینها را خاتمه یافته تلقی کرد و تمام شد؛ که خیلی کار خوبی بود، در مورد ان پی تی ما حتما باید بررسی کنیم، تعبیر زیبای آقای دکتر لاریجانی دیشب بسیار خوب بود و این بدیع در دنیا، که ما بگوییم اگر تصمیم گرفتیم، در ان پی تی نیستیم، اما سلاح هستهای هم تولید نمیکنیم، چون نیاز به سلاح هستهای نداریم، هر ایرانی یک سلاح هستهای است.با چنین نگاهی من گمان میکنم ما نیازمند قطعی هستهای به بازنگری در ان پی تی و حداقل قصه این است که ما تا تکلیف مان را با طرفها معلوم نکنیم، بحث تعلیق را به طور جدی در دستور قرار دهیم البته بعضی از همکاران در مجلس بحث خروج از ان پی تی را هم مطرح کردند که در وقت آن که مجلس به آن بپردازد، جوانب آن میتواند مورد بررسی قرارگیرد، اما حتما باید این پیام را به غربیها بدهیم که بس است دیگر.آقای فلان اسم نمیبرم که شما ایراد نگیرید، بازی تمام شد.
سوال: به اندازه کافی هزینههای سنگینی پرداختیم؟
متکی: هزینههای سنگینی پرداختیم، بنابراین فکر، تعهد و طرح جدید پیدا کنید و برگردید، معتقدم این کار را بکنیم، در این راستا اگر آمریکا به تعهداتی که باید بدهد، عمل نکند، ما در مورد اصل موضوع مذاکره با آمریکا، بله پیام مان را به اسلام آباد و عمان میتوانیم بدهیم، هر کس دیگری میتوانیم بدهیم، یا به تعبیر درست شما از طریق دفاتر حفاظت منافع میتوانیم نقل و انتقال پیام بکنیم، کاری نداریم با آمریکاییها مذاکره کنیم.مذاکره هدف دار باید باشد، هدف مان از مذاکره چی بود، با آن نیت رفتیم، جلوی جنگ را بگیریم، نشد، جنگ کردند، تقصیر ما نبود، تقصیر مذاکره کنندگان ما نبود، تقصیر او بود که خلاف گفت و رکب زد و فریب داد در مذاکره اول.در مذاکره دوم همین جور، مذاکره سوم مان یکی از بالاترین مقام مان، یکی از بالاترین مقامهای ما در آن جا گفتوگو کرد، اول گفتوگو معلوم شد که اینها بنای توافق آن ۱۰ بند را ندارند و این را صدها چراغ دارد و بی راهه میرود، بگذار افتد و بیند سزای خویش.
سوال: به عنوان جمع بندی نکتهای بفرمایید؟
متکی: حق گرفتنی است، مردم ایران هم شاه را کیش مات کردند و حق شان را گرفتند و او را از حکومت بیرون کردند، امروز حق ملت ایران در خونخواهی امام شهیدشان بیرون کردن آمریکا از این منطقه است، این را کوتاه نباید بیاییم و شدنی است و شدنی است.آمریکا فهیمده نمیتواند این جا پایگاه داشته باشد، بعد از این منتظر نمیشویم یک جنگ بشود بزنیم، چون احساس ناامنی میکنیم و اینها را تهدید میدانیم بنابراین حق مشروع ما است که با آنها برخورد کنیم، این مطالبه را داشته باشیم و این حق گرفتنی است، مردم هم معرکه کردند در کشور ما و بینظیر بودهاند.