به اعتقاد کارشناسان مسائل انگلستان به دلیل افزایش بحران های مالی و اقتصادی این کشور در آینده شاهد تعطیلی کتابخانههای بیشتری در این کشور خواهیم بود. مخصوصا تبعات منفی اقتصادی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا بر دامنه این بحران فرهنگی خواهد افزود.
پژوهش خبری صدا و سیما: افزایش بدهیها و کسری بودجه، دولت انگلیس را بر آن داشت در سالهای اخیر سیاست ریاضت اقتصادی را در پیش گیرد و بودجه بسیاری از نهادهای عمومی در زمینه های مختلف را کاهش دهد. علاوه بر بخش بهداشت و درمان و خدمات به معلولان و حمل و نقل و نیز پلیس و زندانها اکنون موج کاهش هزینهها دامن بخش فرهنگی و کتابخانههای این کشور را نیز گرفته و اعتراضها را برای تداوم سیاست ریاضت اقتصادی گسترش داده است. در همین راستا، صدها نفر از مردم لندن در اعتراض به تعطیلی کتابخانههای عمومی که در نتیجه اجرای سیاست ریاضت اقتصادی در این کشور افزایش یافته، در خیابانهای این شهر دست به تظاهرات زدند. معترضان که در نزدیکی دفتر نخست وزیری و پارلمان این کشور تجمع کردند، توقف سیاست بستن کتابخانههای عمومی، موزهها و گالریها را خواستار شدند. موج اعتراضها به تداوم سیاست ریاضت اقتصادی که تاکنون علاوه بر حوزههای اقتصادی، بخشهای خدمات اجتماعی، درمانی، حمل و نقل و دیگر خدمات عمومی را در برگرفته بود به حوزه فرهنگی و علمی هم کشیده شد.
دولت کامرون از هنگام به دست گرفتن قدرت در سال 2010 میلادی، برنامه ریاضت اقتصادی را برای کاهش کسری بودجه و قرضههای عمومی دولت به مورد اجرا گذاشت تا اقتصاد بحران زده این کشور را نجات دهد. اما علیرغم این خوشبینیهای دولت وقت انگلیس، احزاب مخالف این دولت با ادامه این سیاستهای ریاضتی مخالف بودند. منتقدین استدلال طرفداران طرحهای ریاضتی را نمیپذیرند و معتقدند که اتخاذ سیاستهای انقباضی، در دوران رکود و بحران نتایج عکسی به دنبال خواهد داشت. تحلیلگران اقتصادی، اجرای طرح ریاضت اقتصادی که آنگونه که پیش بینی شده بود جواب نداده و این امر منجر به افزایش رکود اقتصادی این کشور شده است.
دولت دیوید کامرون برنامهریزی کرده بود که در فاصله سال های 2011 تا 2015 در مجموع 81 میلیارد پوند در هزینه های دولت صرفه جویی شود و میزان کسری بودجه عمومی انگلیس نیز در سال مالی 2013- 2012 به 7 درصد کل تولید ناخالص داخلیاش برساند. بعد از چند سال از اجرای این طرح پیشبینی منتقدین به واقعیت پیوست. دیوید کامرون، نخستوزیر وقت انگلیس در مصاحبهای عنوان داشت که در بحبوحه وخامت اوضاع اقتصادی این کشور و تلاش دولت برای مقابله با کسری بودجه گسترده، دستکم تا سال 2020 پایانی برای برنامه ریاضت اقتصادی این کشور نمیبیند و تا آن زمان تداوم خواهد یافت. این اظهارت مقامهای انگلیسی موجب خشم مردم این کشور شده است. به طوری که هر از گاهی در شهرهای مختلف این کشور منتقدین علیه این طرح دست به تظاهرات میزنند. معترضان با سر دادن شعارهای « ما با ریاضت اقتصادی مخالفیم» نارضایتی خود را از سیاستهای دولت این کشور اعلام میکنند.
پیامدهای بحران اقتصادی و طرح های ریاضتی به حوزه های دیگر همچون فرهنگی نیز تسری پیدا کرده است. به طوری مقامهای انگلیس برای تامین کسری بودجه و خنثی کردن اثرات منفی طرح ریاضتی کتابخانه های عمومی این کشور را تعطیل میکنند. به عنوان نمونه کتابخانه کنسال رایز که مربوط به دوران ویکتوریاست در حومه شمال غربی لندن قرار دارد و از مشهورترین و معتبرترین کتابخانه های انگلیس است که اکنون در معرض تعطیلی قرار گرفته است. حامیان مراکز فرهنگی و علمی انگلیس که برای بازگشایی این مرکز علمی تلاش میکنند در اعتراض به عملکرد مدیران دولتی گفتند: متاسفانه مقامات که با افزایش بدهیهای دولتی و کاهش سی درصدی بودجه روبرو هستند، تصور میکنند با تعطیلی این کتابخانه بزرگ میتوانند مانع بحران شوند.
آمارهای رسمی نشان میدهد که ۳۴۳ کتابخانه از سال ۲۰۱۰ در انگلیس تعطیل شده و حدود ۱۱۱ کتابخانه نیز در سال جاری تعطیل میشود. بیش از ۱۴۷ کتابخانه به گروههای مردمی واگذار شده است و شهروندان به صورت داوطلبانه در این کتابخانهها فعالیت میکنند و این در حالیست که ۵۰ کتابخانه نیز به سازمانهای خارجی تحویل شده است. همچنین در این مدت ۸۰۰۰ نفر جایگاه شغلی خود را از دست دادهاند.
تعطیلی کتابخانه ها نه تنها در بین اقشار فرهنگی بلکه در تودههای عموم مردم نیز با اعتراضات گسترده روبرو شده است. معترضان با برپایی تظاهرات و ایجاد کمپین و امضای طومار خواهان بازگشایی کتابخانههای تعطیل شده هستند. بنا به گزارش رسانههای خارجی صدها نفر از قشرهای مختلف مردم به ویژه هوادارن کتابخانه های عمومی در اعتراض به بسته شدن شماری از کتابخانه های عمومی انگلیس در اجرای سیاست ریاضت اقتصادی در خیابان های لندن دست به تظاهرات زدند. معترضان با سردادن شعارهایی علیه تعطیلی کتابخانههای عمومی در میدان نزدیک دفتر نخست وزیری و پارلمان این کشور توقف سیاست بستن کتابخانه های عمومی، موزه ها و گالریها را خواستار شدند.
به اعتقاد کارشناسان مسائل انگلستان به دلیل افزایش بحران های مالی و اقتصادی این کشور در آینده شاهد تعطیلی کتابخانههای بیشتری در این کشور خواهیم بود. مخصوصا تبعات منفی اقتصادی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا بر دامنه این بحران فرهنگی خواهد افزود. به باور این کارشناسان بحران مالی انگلستان حتی حوزههای آموزشی و علمی انگلستان از جمله مراکز آموزش و پرورش و دانشگاهها را در بر خواهد گرفت.
پژوهش خبری صدا و سیما// پژوهشگر: رحیم خجسته