کارشناس فرهنگی استان گفت:در خصوص آئین کهن و زیبای " چاله گرمی " دو نقل وجود دارد که هر دو نقل ، نشانه ای از نوعی انسجام اجتماعی و توجه ویژه مردم به خانواده،جامعه و طبیعت دارد.
آقای داوری افزود: افراد در روزهای سرد و کمبود های غذایی در زمستان به هر طریق ممکن پلو و مرغی را تهیه و در شب عید با عنوان "چاله گرمی" در کنار هم جمع می شدند و غذایی لذیذ را میل می کردند.
کیامرث رسم اهل روستای بن کبوتری کهگیلویه که یکی از افراد مسن روستای خود است و حدود 80 سال سن دارد گفت: از وجود این نعمت های بی شمار ، خدا را شاکر باشید چرا که "چاله گرمی " تنها وعده ای بود که همه ی مردم روستایی و عشایری ، فقیر و غنی ، بر سفره ی خود غذای گرانقیمت آنروز(پلو مرغ) را داشتند و یکی از به یادماندنی ترین لحظات بود.
این هم استانی در ادامه توضیحات خود با بیان اینکه چاله گرمی در شب چله(شب یلدا) نیز مرسوم بوده است افزود: در میان مردم شعری محلی بود که می گفت (اول چله ، آخر شله) که به زبان فارسی (اول چله ی زمستان ، آخرین برنج موجود ) را معنی می دهد و منظور این بود که در نزدیکی های زمستان و یا آغاز چله ی زمستان ، معمولا برنجی در خانه ها موجود نبود و مردم در زمانی که به ته ذخیره ی غذایی خود نزدیک می شدند ، مقداری از آن ذخیره ی غذایی را برای شب عید نگه می داشتند تا بتوانند چاله ی گرمی داشته باشند.
کارشناس فرهنگی استان با بیان اینکه در این آئین کهن مردم کهگیلویه وبویراحمد به ویژه در روستاها و مناطق عشایری با برگزاری اجاق گرم یا چاله گرمی،سردی زمستان را با طراوت بهار پیوند می زنند گفت:این آئین با هدف تقویت صمیمیت، همدلی، محبت و گرمی بین اهالی بعد از سرمای زمستان و همگام شدن با بهار طبیعت انجام می شود.
داوری افزود: اهالی دور یک اجاق آتش معمولاً در محیط بیرون ویا خانه یکی از اهالی جمع می شوند و غذایی گرم مانند آش دوغ، آش کارده تهیه و با هم شام را صرف می کند.
وی اضافه کرد:شاهنامه خوان مجلس هم هر چندگاه یکبار شاهنامه می خواند و خوانندگان محلی نیز آواز محلی سر می دهند و در ادامه حاضران همه با هم برای سالی پربارش دعا می کنند و با صفا و صمیمیت وشادی از خاطرات خوش سال گذشته می گویند وشبی به یاد ماندنی در کنار چاله گرم ماندگار می شود.
در گذشته به علت اینکه وسايل ارتباط جمعي وجود نداشت معمولاً ساكنان منطقه از لحظه تحويل سال نو بی اطلاع بودند، از اين رو معتقد بودند كه حيواناتي نظير گوسفند ، اسب و يا پرندگاني چون مرغ و خروس در لحظه تحويل سال حركاتي از خود نشان مي دهند. مثلاً اسب يا خروس صداي خاص خود را سر مي دهند اكنون با استفاده از راديو و تلويزيون اين مشكل رفع شده است.
گفته شده قبل از سال نو به خصوص در مناطق روستايي مراسم سفره پركنون نیز مرسوم است معمولا در چاله گرمي هر خانواده علاوه بر پخت غذاي گرم سفره خود را از نان پر مي كرد به اين اميد كه سال پرخيز و بركتي داشته باشد.
گاهی روستائیان فرآوردههاي لبنی خود همچون ماست ، شير ، كَلگ( نان بلوط) و كشك را به میهمانان خود که معمولا شهرنشین بوده و به دیدار آنها می آیند نیز هدیه می دهند.
عشایر استان کهگیلویه و بویراحمد نیز رسوم خاص خود را دارند و هر ایل با بزرگان خود جشنی ساده در سیاه چادرهای خود برپا می کنند و به انجام بازی های محلی می پردازند.
این آئین در برخی جوامع شهری فراموش شده اما در شب آخر سال به هریک از مناطق روستایی و عشایری که سر بزنید چاله گرم کنون هنوز هم گرم گرم است.