کاپیسا؛ ولایتی سرسبز در دامنه کوه‌های هندوکش

   به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ «فواد امان» معاون سخنگوی وزارت دفاع افغانستان اعلام کرد: مناطق شهرنو، ارباب خیل، عارف خیل، حبیب خیل، قلع صمد، زرشوی، جانبازخیل، روز خیل، بدخشی، قلع‌چه، قلع‌خون، قلع آخوند، گنجک و توغک نجراب در ولایت کاپیسا از وجود طالبان پاکسازی شده است.

فواد امان افزود: در این عملیات، ۲۱ عضو گروه طالبان کشته شده اند.

این اظهارات سخنگوی وزارت دفاع افغانستان در حالی مطرح می‌شود که طالبان واکنشی به این موضوع نشان نداده است.

برای بررسی آخرین تحولات امنیتی ولایت کاپیسا، ابتدا با موقعیت جغرافیایی و تاریخی این ولایت آشنا می‌شویم.

باغ خدا در زمین
ولایت کاپیسا یا کپیس به معنی باغ خدا است؛ این سرزمین سرسبز و شاداب، در دامنه سلسله جبال هندوکش قرار دارد.

ولایت کاپیسا یکی از ولایات زیبای افغانستان است که در قسمت مرکزی این کشور قرار دارد و با ولایت پنجشیر در شمال، ولایت پروان در غرب و با ولایت های لغمان و کابل در جنوب همسایه است.

این ولایت با مساحت یک هزار و ۸۴۲ کلیومتر مربع، کوچکترین ولایت افغانستان است. کاپیسا بیش از ۴۸۸ هزار نفر جمعیت دارد که بیشتر آنان تاجیک هستند. زبان دری، پشتو، پشه‌ای و پراچی از زبان‌هایی است که در ولایت کاپیسا تکلم می‌شود.

با توجه به آب‌وهوای این ولایت که سطح بارش آن که حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیمتر است، کشاورزی و باغداری رونق خاصی دارد. به همین جهت بیشتر مردم این ولایت سبز و زیبا، کشاورز و باغدار هستند.

محصولات عمده این ولایت گندم، جو، ذرت، لوبیا، سویا، انار، انگور، جلغوزه، توت، سیب و بالَنگ است که انار و انگور آن به کشور‌های دیگر صادر می‌شوند و شهرت جهانی دارند.

کاپیسا به دلیل داشتن جغرافیای کوهستانی، آب فراوان، نزدیک بودن به کابل، مکان‌های تفریحی و سرسبز، بسیار نزد مردم افغانستان محبوب است.

سنجن، خمزرگر، ریگ‌روان، بولغین و شیرخان‌خیل از جمله کوه‌های مشهور و نهر خواجه، نهر رزاق، نهر ریگروان و نهر افغان از جمله رودخانه‌های بزرگ این ولایت هستند.

کاپیسا یکى از مناطق باستانى افغانستان است که ٦٢٠سال قبل پایتخت تابستانى کنیشکا در آریانا باستان بود و هندوستان کنونى، بنگلادش و پاکستان از مرکز کاپیسا اداره می‌شد.

در کاپیسا آثار تاریخی زیادی وجود دارد؛ منطقه موسوم به خمزرگر، برج عبدالله و ریگروان از جمله آثار تاریخی این ولایت است.

در اواخر سال ۱۳۹۸ نیز باستان شناسان افغان در همکاری با اداره محلی کاپیسا توانستند پس از ۴۵ سال برای اولین بار آثار باستانی را که دو شیر با زبان بیرون از حلقوم در دوطرف پله‌های سنگ حکاکی شده، در منطقه خمزرگر کشف کنند.
از کوه بند تا محمود راقی
ولایت کاپیسا هفت ولسوالی به نام‌های اَلِه سائی، تَگاب، حصهٔ اول کوهستان، حصهٔ دوم کوهستان، کوه بند، محمود راقی و نَجراب دارد.

اَلِه سائی: یکی از ولسوالی‌های شرقی ولایت کاپیسا است که از شمال با نجراب، از جنوب و غرب با تگاب و از شرق با ولایت پنجشیر همسایه است. این ولسوالی بیش از ۴۲ هزار نفر جمعیت دارد.

اله سای مرکب است از کلمه "اله" به معنای کبود و "سای" به مفهوم ساییدگی؛ در اوایل بهار سایه کوه بر زمین‌هایی که برف باریده است می‌افتد و این زمین‌ها به صورت کبود دیده می‌شوند به همین دلیل، اله سای نامگذاری شده است.

تگاب: این ولسوالی در جنوب ولایت کاپیسا واقع است و بیش از ۸۹ هزار نفر جمعیت دارد.

واژه تگاب متشکل از دو عنصر تگ+آب است، عنصر اول "تک یا تگ" به معنای یک است. از آنجایی که در دره تگاب، یک دریا از شمال به جنوب در جریان است می‌توان گفت که تگاب به معنای یک دریا یا یک آب است.

حصهٔ اول کوهستان: این ولسوالی در شمال غرب ولایت کاپیسا قرار دارد و بیش از ۷۵ هزار نفر جمعیت دارد.

حصهٔ دوم کوهستان: یکی از ولسوالی‌های ولایت کاپیسا است که در شمال غرب آن قرار دارد. جمعیت این ولسوالی بیش از ۵۰ هزار نفر اعلام شده است.

کوه بند: یکی از ولسوالی‌های شمالی ولایت کاپیسا است که بیش از ۲۶ هزار نفر جمعیت دارد.

همانطور که از نام این ولسوالی پیدا است، کوه بند در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده است.

محمود راقی: این ولسوالی مرکز ولایت کاپیسا است و در غرب این ولایت واقع شده است. محمود راقی بیش از ۱۲۴ هزار نفر جمعیت دارد.

محمودراقی در اصل محمود عراقی بوده و ریشه در نام شخصی دارد که در زمان فتوحات و گسترش اسلام برای نشر دین اسلام به این سرزمین آمده بود. شهر محمودراقی در روزگار گذشته موقعیت جغرافیایی مهم و راهبردی داشت و مسیر عمده هندوکش و معبر بزرگ و با اعتبار دینی و تجارتی بین هند و باختر بشمار می‌رفت.

نَجراب: ولسوالی نجراب یکی از ولسوالی‌های شمالی و کوهستانی ولایت کاپیسا است؛ این ولسوالی بیش از ۱۲۴ هزار نفر جمعیت دارد.

ولسوالی نجراب دارای چندین دره به نام‌های درهٔ پته، درهٔ غوث، درهٔ کلان، درهٔ حضرت فرخ‌شاه، درهٔ پچغان، افغانیه و خارج‌دره است.

وضعیت امنیتی
ولایت کاپیسا از ولایت‌های ناامن افغانستان است که عناصر گروه طالبان در بیشتر مناطق این ولایت حضور و فعالیت گسترده دارند. طالبان در هفته‌های اخیر حملاتش را بر بخش‌هایی از این ولایت از جمله شهرستان نجراب شدت بخشیده‌اند.

عبدالشایق شورش کوهستانی سخنگوی فرماندهی پلیس کاپیسا گفت، در حمله طالبان به شهرستان نجراب این ولایت، چهار نیروی امنیتی و دو غیرنظامی کشته شده‌اند.

عبدالشایق شورش کوهستانی افزود: در این درگیری ۲۵ نیروی طالبان کشته و ۱۵ نفر دیگر هم زخمی شده‌اند.

در همین حال، «فواد امان» معاون سخنگوی وزارت دفاع افغانستان اعلام کرد: روستا‌های شهرنو، ارباب خیل، عارف خیل، حبیب خیل، قلع صمد، زرشوی، جانبازخیل، روز خیل، بدخشی، قلع‌چه، قلع‌خون، قلع آخوند، گنجک و توغک نجراب در ولایت کاپیسا از وجود طالبان پاکسازی شده است.

نکته قابل توجه این است که طالبان تاکنون واکنشی به این اظهارات نشان نداده است.