عزت، حکمت و مصلحت؛ عناصر سیاست خارجی دولت

وزیر پیشنهادی امور خارجه اظهار کرد: رهبر انقلاب بر این اساس فرمودند قدرت میدان، پشتوانه محکمی برای دیپلماسی است و باید هرگونه عنصر اقتدار به نوعی تبدیل به دستاورد سیاسی و اقتصادی شود.

 

وی ادامه داد: در عرصه مناسبات بین‌المللی منافع و اقتدار ملی دارای اهمیت است که از آن غافل نخواهیم شد و با استفاده از دیپلماسی عزتمند و اتکاء به ظرفیت‌های ذاتی و تحقق شعار «ما می‌توانیم» به دنبال تحقق منافع ملی کشورمان خواهیم بود.

امیرعبداللهیان افزود: توجه به سه اصل عزت، حکمت و مصلحت در چارچوب سیاست خارجی متوازن، پویا و هدفمند مورد توجه است که این امر از خطوط اصلی برنامه‌ها در سیاست خارجی است.

 

وزیر پیشنهادی امور خارجه تصریح کرد: یکی از مخالفان سیاست متوازن را مورد ابهام قرار داد که در این راستا باید عنوان کرد اولویت سیاست خارجی دولت سیزدهم، همسایه‌محور و آسیا محور است، زیرا قرن ۲۱ متعلق به آسیا است؛ بنابراین در غرب آسیا به دنبال نهادینه سازی دستاورد‌های میدانی مقاومت و در شرق آسیا به دنبال استفاده از ظرفیت قدرت‌های نوظهور اقتصادی برای رشد اقتصادی کشور و رفع محرومیت خواهیم بود.

 

وی گفت: سیاست خارجی متوازن عبارت است از اینکه در یک منطقه و یک حوزه متوقف نخواهیم شد بلکه در همه قاره‌ها چندین کشور را به عنوان کشور‌های اولویت دار تعریف خواهیم کرد و بر اساس برنامه و زمان بندی مشخص برای تعامل گام خواهیم برداشت.

امیرعبداللهیان افزود: تقویت رابطه با کشور‌های اسلامی و دیپلماسی اقتصادی و تجارت بین‌الملل از دیگر مسائل قابل تأمل است؛ حدود ۴۰ درصد برنامه سیاست خارجی دولت سیزدهم را دیپلماسی اقتصاد تشکیل می‌دهد و این در حالی است که اقتصادمحور نبودن وزارت امور خارجه طی ۴ دهه گذشته یکی از مسائلی است که همگان به آن انتقاد دارند.

وزیر پیشنهادی امور خارجه تصریح کرد: دولت آقای رئیسی با رویکرد جدید، پویا و هوشمند و تعریف موضوعات کلان در حوزه اقتصادی مانند دیپلماسی انرژی، تجارت مرزی، توجه به بخش خصوصی، کشت فراسرزمینی، توریست، امنیت غذایی، صادرات غیرنفتی، ارزآوری و ... درصدد رفع انتقاد مذکور و تحقق دیپلماسی اقتصادی و تجارت بین المللی است؛ نباید فراموش کنیم برای انجام کار‌های بزرگ نیازمند مردان بزرگ و برنامه‌ریزی هستیم.

وی افزود: توجه به حوزه فناوری و دانش بنیان از دیگر مباحث است، ما برای اجرای برنامه‌های اقتصادی از دستیاران و مشاورینی که متخصص باشند حتی اگر در بین سفرا در وزارت نداشته باشیم، به طور مثال در حوزه پیگیری دیپلماسی انرژی از ظرفیت ملی استفاده می‌کنیم تا به طور روزانه تسهیل‌کننده و پیگیر پرونده‌های اقتصادی مورد نظر باشند.

 

امیرعبداللهیان به فعالیت سفارتخانه‌ها در ادامه اشاره کرد و گفت: متأسفانه رویکرد اقتصاد محور در وزارت امور خارجه طی ۴ دهه گذشته حاکم نبوده و در مقاطعی حتی در دولت قبل معاونت اقتصادی شکل گرفت و احیاء شد، اما بخش‌ها به کمک هم نیامدند لذا کمترین حضور رایزنان اقتصادی را در خارج از کشور داریم بنابراین ما نیازمندیم در برنامه بودجه سال آینده وزارت امور خارجه دستگاه‌هایی که مأموریت اقتصادی و تجارت بین الملل دارند بتوانند کارشناسان زبده خود را به ما معرفی کنند و متناسب با هر رویکرد کارشناسان در سفارتخانه‌ها مستقر شوند.

 

 

وزیر پیشنهادی امور خارجه ادامه داد: ممکن است ما در جایی رایزن کشاورزی برای تأمین امنیت غذایی نیاز داشته باشیم و در جای دیگر به رایزن بازرگانی نیاز باشد که این با کمک شما عزیزان حل خواهد شد.

وی تصریح کرد: بار‌ها در مجلس سخن گفتند که وزارت امور خارجه، وزارت برجام نیست لذا با صدای بلند اعلام می‌کنم که ما در وزارت امور خارجه اولاً مذاکره را ابزاری از دیپلماسی می‌دانیم و از میز مذاکره منطقی و توأم با اقتدار و حکمت فرار نخواهیم کرد، اما وزارت امور خارجه را به برجام گره نخواهیم زد. همه تلاش خود را برای بی‌اثر کردن به موازات تلاش برای لغو تحریم‌ها به کار خواهیم بست و با مذاکره‌ای همراه خواهیم شد که فرسایشی نباشد و تأمین کننده منافع ملت ایران باشد.

 

امیرعبداللهیان در ادامه اظهار کرد: وزارت خارجه مجموعه متنوع و پیچیده‌ای از موضوعات از عرصه دیپلماسی رسمی تا دیپلماسی عمومی، آب، گردشگری و سایر دیپلماسی‌ها باید دنبال کند. قبل از اینکه توفیق اجباری نصیبم شود و از دولت به مجلس منتقل شوم، یک تصویری از مجلس در ذهن داشتم، اما طی ۵ سال گذشته در مجلس با ظرفیت عظیم دیپلماسی پارلمانی آشنا و با تمام وجود به آن پی بردم. این دیپلماسی از سطح رئیس محترم مجلس، نواب رئیس، اعضای هیأت رئیسه تا روسای کمیسیون‌ها و فراکسیون‌ها و تمامی کارگروه‌های مرتبط تخصصی را شامل می‌شود. توجه به ظرفیت دیپلماسی پارلمانی را تا جایی پیش خواهیم برد که منتظر دعوت و احضار شما به مجلس و کمیسیون نباشم و حتماً در هر برنامه‌ای که بتوانیم از ظرفیت دیپلماسی پارلمانی استفاده کنیم، داوطلبانه درخواست خود را اعلام و به مجلس خواهیم آمد لذا تعامل سازنده و پویایی را با مجلس شکل خواهیم داد.

 

وزیر پیشنهادی امور خارجه با اشاره به اظهارات یکی از نمایندگان مبنی بر فعال نبودن گروه‌های دوستی – پارلمانی گفت: این درد و دل مشترک ما است، ایراد کار در وزارت امور خارجه‌ای است که من عضو آن خانواده هستم و امیدوارم با کمک همکاران انقلابی و باتجربه در وزارت امور خارجه این ظرفیت را عملیاتی کنم، همچنین نسبت به جذب نیرو‌های جوان و انقلابی و کادرسازی برای دهه‌های آینده و حرکت در تراز سیاست خارجی متوازن و سیاست خارجی در تراز انقلاب با حمایت شما انجام خواهیم داد.

 

وی با تأکید بر رویکرد چندجانبه‌گرایی و حضور هدفمند در مجامع بین‌المللی اظهار کرد: همه دولت‌ها نسبت به ایرانیان خارج از کشور حرف‌ها زدند، ما شورای عالی ایرانیان خارج از کشور را تشکیل دادیم که معطل مانده است. با توجه به گفت‌وگویی که با جناب آقای رئیسی داشتیم وی با انگیزه و علاقمندی اعلام کردند که شورای ایرانیان خارج از کشور به سرعت احیاء شود و دبیرخانه آن که جانشین وزیر خارجه است و معاونت کنسولی و پارلمانی را در وزارت خارجه به عهده دارد با نگاه حل مشکلات ایرانیان و استفاده از ظرفیت آن‌ها بهره خواهیم گرفت.

 

امیرعبداللهیان یادآور شد: از ابتکار عمل آقای دکتر قالیباف تشکر می‌کنم که از ابتدای فروردین ماه سال ۱۴۰۰ دستور دادند در حوزه بین‌الملل مجلس دفتر ارتباط ایرانیان خارج از کشور با مجلس راه‌اندازی شود، این دفتر به صورت آزمایشی راه‌اندازی شده و گزارشی از عملکرد این دفتر، پیام‌های متنوع و پیشنهادات ایرانیان خارج از کشور برای حل مشکل با استفاده از ظرفیت دیپلماسی پارلمانی ارائه خواهد شد. در خصوص دیپلماسی گردشگری نیز با آقای ضرغامی برنامه‌ای را مرور کردیم که این برنامه با هدف ارزآوری و شناساندن جمهوری اسلامی ایران و استفاده از ظرفیت‌های ایران عزیز است.

 

وزیر پیشنهادی امور خارجه ادامه داد: فعال سازی دفاتر خارجی در استان‌ها و سفارتخانه‌ها، فعال سازی سفارتخانه‌ها برای احیای بازارچه‌های مرزی از جمله برنامه‌ها است، تلاش برای تقویت جبهه مقاومت بی‌تردید در دستور کار دولت سیزدهم است، محور مقاومت، متحدین جمهوری اسلامی ایران هستند که برای تثبیت امنیت پایدار در منطقه و کشور‌های خود به صورت خودجوش به وجود آمده‌اند و این ظرفیت بزرگ تأمین کننده حداکثری کشور‌های منطقه بوده و فراتر از حوزه امنیت، ظرفیت‌های بالا و فراتری دارند که مورد توجه ما است.

وزیر پیشنهادی امور خارجه تاکید کرد: با افتخار و قدرت از جبهه مقاومت برای ایجاد امنیت حداکثری با همکاری منطقه استفاده خواهیم کرد.

وی ادامه داد: جمهوری اسلامی در منطقه ثبات ساز و امنیت آفرین است. به عنوان کسی که بار‌ها با رهبران منطقه دیدار داشته ام می‌گویم اگر شیاطین از منطقه دور شوند جمهوری اسلامی می‌تواند ثبات ساز باشد.

 

امیرعبداللهیان با بیان اینکه ارتباط با همسایگان امر راهبردی است نه استراتژیک، اظهار داشت: دست دوستی ما با همه کشور‌های منطقه به ویژه ۱۵ کشور همسایه و پیرامونی دراز است و اعتقاد داریم می‌توانیم با کمک کشور‌های منطقه، منطقه‌ای آباد و با ثبات داشته باشیم. معتقدم زمان آن فرا رسیده است که همه کشور‌های منطقه در راستای ثبات و امنیت با هم همکاری داشته باشند.

 

وی با اشاره به تحولات اخیر در افغانستان، گفت: با دقت تحولات این کشور را دنبال می‌کنیم و اعتقاد داریم سرنوشت افغانستان باید به دست مردم و تشکیل دولت همه گیر و با کمک کشور‌های همسایه تعیین شود نه کشوری که ۲ سال تمام در افغانستان مستقر بود.

این وزیر پیشنهادی امور خارجه با بیان اینکه مسلمانان جهان عربستان را سرزمین نزول وحی می‌شناسند، تاکید کرد: همکاری دو کشور مسلمان در منطقه بسیار ضروری است، همچنین اعتقاد داریم جنگ علیه یمن که ۷ سال به طول انجامیده است با آتش بس فوری، گفتگو‌های یمنی یمنی به پایان می‌رسد.

 

امیرعبداللهیان اظهار داشت: همکاری ایران با کشور‌های حوزه خلیج فارس را در یک پیوند دیرینه می‌دانیم و باید روابط تجاری با کشور‌های خلیج فارس را احیا و فرآیند آن را تسریع کرد.

 

وی با تاکید بر اینکه امنیت منطقه باید از سوی کشور‌های درون منطقه تامین شود، افزود: از هرگونه راهکار برای تامین امنیت استقبال می‌کنیم و خود از اولین مبتکرین این امر خواهیم بود.

 

وزیر پیشنهادی امور خارجه با تاکید بر اینکه گفتگو و مذاکره را از حوزه منطق، حکمت و اقتدار دنبال می‌کنیم، بیان کرد: تامین حداکثری منافع ملت بزرگ ایران را از طریق گفتگو محقق می‌کنیم، در وزارت امور خارجه تمرکز بر اصلاح ساختار، استفاده از نیرو‌های انسانی، جذب نیرو‌های جدید و احیای دانشکده روابط بین المللی و استفاده از خروجی سایر دانشگاه‌های کشور گام برمی داریم.