فناوری‌های پیشرفته زیستی منشاء تحولات در اقتصاد جهانی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، محمد فرهادی در اجلاس ملی اقتصاد زیستی افزود: اقتصاد زیستی با تاکید بر مولفه های اصلی حفاظت از زیست بوم، پایداری در اقتصاد، ارتقای فرصت های شغلی، افزایش رفاه نسبی جامعه و ارتقای امنیت و ایمنی غذایی اتفاق نوظهوری است که ضمن افزایش توان رقابت پذیری صنایع کشور منجر به بالا بردن اقتدار علمی و اقتصادی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران می‌شود و در عرصه دیپلماسی جهانی جایگاه کشور را ارتقا خواهد بخشید.

وی گفت: نقش آفرینی فناوری های پیشرفته زیستی از این جهت حائز اهمیت است که منشاء تحولات در اقتصاد جهانی است و درحال حاضر 45 کشور در جهان شامل 10 کشور آفریقایی، 8 کشور آمریکایی، 11 کشور آسیایی و اقیانوسیه و 16 کشور اروپایی و اتحادیه اروپا و اوپک از یک دهه قبل چشم انداز اقتصادی خود را با تاکید بر نقش بی بدیل این فناوری در تولید ثروت تعیین کرده‌اند.

فرهادی افزود: باتوجه به مزیت استراتژیک انطباق پذیری سریع فناوری های زیستی متناسب با شرایط متنوع کشورها و کاربرد گسترده این فناوری ها در صنایع مختلف، اقبال جهانی به تدوین برنامه های راهبردی اقتصاد زیستی در حال افزایش است و در حال حاضر 10 درصد بازار نیروی کار اروپا (22 میلیون فرصت شغلی) و گردش مالی 2 هزار میلیارد یورو در سال از طریق اقتصاد زیستی تعیین می شود.

وی در ادامه به مزیت بزرگ زیست فناوری اشاره کرد و گفت: مزیت بزرگ زیست فناوری که آن را به عنصر بنیادی در ظهور اقتصاد زیستی تبدیل کرده تاکید بر استفاده و بهره وری پایدار از زیست توده هاست که گستره جدیدی از منابع تولید را در اختیار بشر قرار داده اند و نوید آن را می دهد که نابودی و استعمار منابع طبیعی افول کند.

فرهادی افزود: دستاورد چنین جهش مثبتی افزایش توان مقابله و رفع بحران های کنونی و آینده از جمله حفظ محیط زیست و زیست کره خواهد بود که این نیز به نوبه خود موجب حفظ سلامت بشر و دستیابی جوامع انسانی به طیف گسترده تر و متنوع تری از کالاهای مورد نیاز است.

وی با اشاره به اینکه وضع کنونی و پیش بینی ها بیانگر اثر فراگیر محصولات مبتنی بر فناوری های زیستی در زندگی مردم است، گفت: ضریب تاثیر این فناوری در اقتصاد کشورها و در رفاه نسبی جوامع اگر بیش از فناوری اطلاعات و ارتباطات نباشد حداقل هم‌پایه و هم‌سنگ آن خواهد بود و به جرات می توان از آن به عنوان عنصر بنیادین در توسعه پایدار نام برد.

فرهادی ادامه داد: اکنون نقش فناوری های زیستی در ارتقا و حفظ سرمایه های بزرگی چون منابع انسانی و منابع طبیعی ملموس شده است و این به دلیل قدرت نفوذ و قابلیت بالا در متنوع سازی محصولات، پیچیدگی اقتصادی و چسبندگی بالای این فناوری در همه حوزه های اجتماعی و اقتصادی است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری افزود: بر اساس گزارش ها متوسط سهم ارزش افزوده صنعت از ارزش افزوده کل کشور در سال‌های 90 تا 93 پانزده و هشت دهم درصد بوده و در این دوره ارزش افزوده صنعت با متوسط نرخ یک صدم درصد به 336 میلیارد و 613 ریال در سال 1393 کاهش یافته است.

فرهادی در ادامه گفت: باتوجه به بکارگیری فناوری های جدید با ارزش افزوده بالا در حوزه های مختلف از جمله زیست فناوری و تمرکز بر تولید کالاهای فناورانه می توان آهنگ رشد ارزش افزوده را سرعت بخشید و براساس آمارها صنایع تولید مواد و محصولات شیمیایی، فلزات اساسی، تولید وسایل نقلیه موتوری و بالاخره صنایع موادغذایی و‌ آشامیدنی حدود 64 درصد ارزش افزوده زیربخش صنعت را به خود اختصاص داده است.

وی افزود: صنعت تولید مواد و محصولات شیمیایی نیز که در سال‌های اخیر همواره پیشتاز بوده است و در سال 92 حدود هفده و هشت دهم درصد از ارزش افزوده در صنعت را به خود اختصاص داد.

وزیر علوم اضافه کرد: پس از این صنعت، صنایع تولید محصولات غذایی و انواع آشامیدنی ها با حدود 16 درصد در رتبه دوم قرار دارد و بعد از آن صنایع تولید فلزات اساسی 11 درصد از کل ارزش افزوده را در اختیار گرفته است و رتبه سوم را دارد.

فرهادی در ادامه به اهمیت موضوع ارزش افزوده و نقش آن در توسعه اقتصادی کشور اشاره کرد و گفت: سهم ارزش افزوده صنعت در سال‌های گذشته به طور تدریجی کاهش یافته است.

وی افزود: علاوه بر مشکلات یاد شده، مواد اولیه و کالاهای واسطه ای به محصول نهایی تبدیل نشده و همچنین واردات کالاها و محصولات نهایی به کشور در سال‌های اخیر افزایش داشته است.

وی به برنامه های وزارت علوم در راستای پژوهش های زیستی اشاره کرد و گفت: حمایت از فرآیند تبدیل علم و فناوری های مفید و مورد نیاز و تجاری سازی آن‌ها در خدمت اقتصاد دانش بنیان، اشتغال زایی دانش آموختگان، تلاش برای جهت دادن چرخه علم و فناوری و نوآوری به ایفای نقش موثر در اقتصاد از مهم ترین برنامه‌های این وزارتخانه است.

فرهادی افزود: همچنین تحقق افزایش سهم تولید محصولات و خدمات مبتنی بر دانش فناوری داخلی به بیش از 50 درصد تولید ناخالص داخلی کشور، گسترش همکاری و تعامل فعال سازنده و الهام بخش در حوزه علم و فناوری با دیگر کشورها و مراکز علمی و فنی معتبر منطقه ای و جهانی، برنامه ریزی و قانونمندسازی نقش و مشارکت بخش خصوصی در حوزه علم و فناوری و تسهیل و حمایت از توسعه شرکت های دانش بنیان به ویژه شرکت های دانش بنیان دانشگاهی با مشارکت اعضای هیئت علمی و بخش خصوصی از دیگر برنامه های این وزارتخانه است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در ادامه گفت: برگزاری نخستین اجلاس ملی اقتصاد زیستی و زیست بازار ایران در یک رویکرد تعاملی با بخش خصوصی و دیگر نهادهای تاثیرگذار در توسعه صنایع و علم و فناوری کشور تدوین و طراحی شده است.

فرهادی در پایان به بازنگری رشته های تحصیلی اشاره کرد و افزود: بازنگری رشته های تحصیلی ضرورت است و در سال‌های اخیر شاهد بودیم که برخی از رشته های تحصیلی عمری بیش از 10 سال و حتی در برخی از موارد 30 سال داشته اند، چنانچه هم اکنون در رشته مهندسی بیش از 90 درصد این رشته ها بازنگری شده، در رشته کشاورزی بیش از 80 درصد بازنگری شده و علوم انسانی در بازنگری رشته ها از دیگر رشته های دانشگاهی عقب تر است.

اجلاس ملی اقتصاد زیستی صبح امروز در پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری با حضور وزیر علوم و مدیرعامل بانک پاسارگاد و معاون اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی برگزار شد.