قمار اردوغان با داعش عامل خشونت‌های ترکیه

در ابتدا، رویکرد مبتنی بر انضباط اردوغان رئیس جمهور ترکیه در زمینه اقتصادی سبب شد اقتصاد این کشور به رشد اقتصادی همانند چین دست یابد و خود او نیز از حمایت های مردمی در انتخابات برخوردار شود و این موضوع به نوبه خود سبب شد آنکارا به یک بازیگر جدید در امور منطقه ای تبدیل شود. اما تئوری های توطئه، فساد، کوته فکری و بی کفایتی سبب کاهش رشد اقتصادی این کشور و در عین حال سبب شد ترکیه از نظر اقتصادی در معرض آسیب قرار گیرد.

آقای اردوغان در ابتدا اقداماتی بی سابقه به منظور حل و فصل مشکل کردها در کشورش انجام داد و اذعان کرد این اقلیت قومی -که بیست درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می دهند- فرهنگ خاص خود را دارند و به آنها اجازه می دهد از زبان خودشان استفاده کنند. اما سپس، به علل انتخاباتی، او ناگهان در سال دو هزار و پانزده رویکرد خود را تغییر داد و این اقدام به شورش خشونت آمیز شدید کردها تا مرحله ای منجر شد که جنگ داخلی به یک چشم انداز واقعی تبدیل شد.

آقای اردوغان در ابتدا خودمختاری سنتی نهادهای مهم در ترکیه -دادگاه هاف ارتش، رسان ها، بانک ها، مدارس- را پذیرفت. اما او در حال حاضر در تلاش برای کنترل کردن همه نهادهاست. به پرونده دو خبرنگار برجسته ترک به نام های کان دوندار و اردم گل توجه کنید: از آنجایی که روزنامه آنها -جمهوریت- از حمایت پنهانی دولت ترکیه از گروه [تکفیری صهیونیستی] داعش پرده برداشت، آقای اردوغان آنها را به اتهامات غیر واقعی جاسوسی و تروریسم زندانی کرد. بدتر آن که، زمانی که دادگاه قانون اساسی این حکم را لغو کرد، آقای اردوغان این حکم را «علیه کشور و مردم» ترکیه دانست و اعلام کرد تصمیم این دادگاه را نادیده می کند.

اردوغان روابط محتاطانه و صحیح ترکیه را با مسکو حفظ کرد و در حال بهره برداری اقتصادی است و از روسیه به عنوان یک عامل توازن علیه آمریکا استفاده می کند. اما از آنجایی که اقدام ترکیه در سرنگون کردن یک جنگنده روسی در نوامبر گذشته با خودداری آنکارا در عذرخواهی کردن از مسکو همراه شد، رویارویی با پوتین برای اردوغان بسیار دشوار است و درنتیجه ترکیه تاوان اقدامات خود را می پردازد. 

فرانسوا اولاند رئیس جمهور فرانسه آشکارا درباره وقوع «خطر جنگ» بین ترکیه و روسیه هشدار داد.

از سیاست های اولیه و سازگار آقای اردوغان به عنوان تلاشی برای تعدیل سیاست های داخلی یاد می شد، اما در حال حاضر، اقدامات جنگ طلبانه او به وقوع شماری از اقدامات خشونت آمیز منجر شده است تا جایی که آنکارا بیشتر از بغداد، بیروت، کابل یا موگادیشو با خشونت های سیاسی مواجه شده است.

در ماه های اولیه آغاز قیام سوریه، آقای اردوغان به بشار اسد درباره تعدیل اقداماتش و صدور مجوز برای مشارکت سیاسی توصیه هایی را ارائه کرد. 

این حمایت در اشکال بسیاری صورت می گیرد: اجازه دادن به خارجی ها برای عبور از مرز ترکیه و وارد  شدن به سوریه، اجازه دادن به عضو گیری [داعش] در ترکیه، ارایه کمک های پزشکی، و ارایه پول و تسلیحات. با این وجود، ‌داعش که درباره خیانت آنکارا نگران است، ترک ها را تهدید و اقدام به انجام حملاتی علیه آنها می کند.

اشتباه آقای اردوغان در حمایت از گروه داعش و سازمان های تروریستی در سوریه سبب آسیب رسیدن به او و منجر به ورود موج گسترده ای از آوارگان سوری به ترکیه شده است، جایی که در آنجا به صورت فزاینده ای با بی استقبالی از سوی جمعیت بومی ترکیه مواجه شده و سبب ایجاد مشکلاتی اقتصادی و اجتماعی جدیدی شده اند.

بسیاری از  آوارگان سوری که خواستار رفتن به کشورهای شمال غربی اروپا هستند این فرصت را برای اردوغان فراهم آورده اند که او بتواند امتیازاتی از اتحادیه اروپا بگیرد. او خواستار دریافت مبلغ زیادی پول (شش میلیارد یورو) و همچنین معافیت صدور روادید برای شهروندان ترکیه به اروپا شده  و به نوعی اعلام کرده است اگر این امتیازات را دریافت نکند شمار بیشتری از سوری ها، عراقی هاف افغان ها و اتباع سومالی را به اروپا خواهد فرستاد.

تاکنون اروپایی ها در مقابل درخواست های اردوغان تسلیم شده اند. اما این یک پیروزی بدتر از شکست برای آنکارا محسوب می شود و به منافع طولانی مدت اردوغان آسیب می زند. در وهله نخست، وادار کردن اروپایی ها به تظاهر به تهدید نشدن از طرف آنکارا و استقبال از اقدامات ترکیه سبب ایجاد شرایطی نامساعد و کمرنگ شدن شانس ترکیه برای عضویت در اتحادیه اروپا می شود.

در وهله دوم، بازی آقای اردوغان سبب ایجاد تغییر احتمالا پایدار در وضعیت اروپا علیه پذیرش آوارگان بیشتر از خاورمیانه -از جمله خود ترک ها- می شود.

این تنها آغاز راه است. در مجموع، اشتباهات آقای اردوغان از بحران های بیشتری در آینده حکایت دارد. گوکان باچیک استاد دانشگاه ایپک در آنکارا اعلام کرد:‌ «ترکیه در حال مواجهه با یک فاجعه چند بعدی است» که حجم آن «فراتر از آستانه تحمل ترکیه است.»

اگر ایران در حال حاضر بزرگترین خطر در منطقه خاورمیانه محسوب می شود، ترکیه بزرگترین خطر بعدی برای این منطقه است.