مقایسه نقش مردم دراقتصاد مقاومتی و اقتصاد ریاضتی

پژوهش خبری صدا و سیما: تحقق اقتصاد مقاومتی نیازمند بسترسازی در عرصه­ های خودباوری و توانایی فکری و عملی، تولید ملی، کار و تلاش مفید، تامین منابع انسانی و مالی، سیاست­گذاری، برنامه ­ریزی و کارآفرینی و مانند آن است، تا همه نیازهای جامعه فراتر از تقاضا تولید و عرضه شود، بی آن که تحت تاثیر هرگونه فشار نظام سلطه قرار گیرد و از پویایی و شکوفایی بازماند. این اقتصادی که به عنوان اقتصاد مقاومتی مطرح می شود، مردم‌ بنیاد است؛ یعنی بر محور دولت نیست و اقتصاد دولتی نیست، اقتصاد مردمی است؛ با اراده‌ی مردم، سرمایه‌ی مردم، حضور مردم تحقّق پیدا می کند. امّا «دولتی نیست» به این معنا نیست که دولت در قبال آن مسئولیّتی ندارد؛ چرا، دولت مسئولیّت برنامه‌ریزی، زمینه‌سازی، ظرفیّت‌سازی، هدایت و کمک دارد. 

کار اقتصادی و فعّالیّت اقتصادی دستِ مردم است، مال مردم است؛ امّا دولت ـ به‌عنوان یک مسئول عمومی ـ نظارت می­ کند، هدایت می­ کند، کمک می‌کند. آن جایی که کسانی بخواهند سوء‌استفاده کنند و دست به فساد اقتصادی بزنند، جلوی آنها را می‌گیرد؛ آنجایی که کسانی احتیاج به کمک دارند، به آنها کمک می ­کند. بنابراین آماده‌سازی شرایط، وظیفه‌ی دولت است؛ تسهیل می ­کند.

دنیای غرب به این نتیجه رسیده است که می‌تواند از طریق اقتصاد ما را به تسلیم واگذارد، و با ادامه فشار اقتصادی مشروعیت مردمی را از نظام سلب کند.وضعیت اقتصادی بسیاری از مردم را تحت تأثیر قرار داده و مردم نسبت به آنکه معیشت آنان چگونه باشد و چگونه رقم بخورد حساسیت دارند،‌ بنابراین نظام سلطه جهانی سعی می‌کند با اقداماتی که در حیطه اقتصادی انجام می‌دهد مردم را نسبت به مشروعیت نظام ناامید کند.برای اینکار، در گام اول می بایست توانمندسازی آحاد مردم در دستور کار قرارگیرد تا زمینه برای حضور موثر همه افراد در فعالیت های مولد اقتصادی فراهم شود. وحدت و همکاری میان فعالین می تواند به اشکال گوناگون شبکه سازی، خوشه سازی، زنجیره تامین و... در دستور کار قرار گیرد. لیکن با محوریت نظم های جمعی میان فعالیت ها، آرمان های مردم سازی اقتصادی محقق شده و سطح پایداری و مقاومت اقتصادی در برابر تحریم ها و فشارها ارتقاء می یابد.نظام سلطه انواع مختلف بحران‌‌ها را برای جامعه ایجاد کرده است؛ بحران قیمت‌ها و اشتغال ناظر به همین مسئله است. مردم نمی‌پذیرند که تحت‌الشعاع قرار گرفته و راه مقابله با این بحران‌ها این است که همین مردم در صحنه حاضر شوند و مقاومت‌های لازم را انجام دهند.

مقام معظم رهبری در مورد اقتصاد مقاومتی فرمودند: «هم دانشگاه‌‌‌ها، هم دستگاه‌‌‌هاى دولتى، هم آحاد مردمى که خوشبختانه توانائى و استعداد این کار را دارند، چه از لحاظ علمى، چه از لحاظ توانائى‌‌‌هاى مالى، باید تلاش کنند مسئولیت زمان خود و مقطع تاریخى حساس خود را بشناسند و به آن عمل کنند.

در هفتمین شماره موضوع « چیستی اقتصاد مقاومتی و تفاوت اساسی آن با اقتصاد ریاضتی؟ به » « موانع تحقق اقتصادمقاومتی چیست؟» پاسخ داده شد و به تعدادی از موانع اشاره شد. در این شماره موضوع : « مقایسه نقش مردم دراقتصاد مقاومتی و اقتصاد ریاضتی؟» مورد بررسی قرار می­ دهیم. برهمین اساس این سوال مطرح می شود که، « نقش مردم دراقتصاد مقاومتی و مقایسه با اقتصاد ریاضتی در چیست؟»

« مقایسه نقش مردم دراقتصاد مقاومتی و اقتصاد ریاضتی»

الف - نقش مردم دراقتصاد مقاومتی:

1ـ‌ ایفای نقش پررنگ مردم در اقتصاد مقاومتی است.

2ـ‌ اقتصاد مقاومتی ماهیتاً اقتصادی مردمی است.

3ـ‌ اقتصاد مقاومتی در پی مردمی کردن و به‌کارگیری استعدادهای خدادادی کشور است.

4ـ‌ اقتصاد مقاومتی یک الگوی در جهت شکوفایی نقش مردم است.

5ـ اقتصاد مقاومتی با تاکید بر ارائه آزادی عمل بیشتر به مردم و اقتصاد داخلی و حتی افزایش برنامه‌های توسعه‌ای سعی می نماید خود را در مقابل توطئه‌های دشمنان و حتی رقبای اقتصادی مقاوم کند تا شرایط اقتصادی که بعضاً از جانب رقبا(دشمنان) بر اقتصاد ملی تحمیل می‌شود، نتواند زمینه تسلط آنان را بر کشور فراهم کند. حمایت از مردم، نقطه مرکزی اقتصاد مقاومتی است

6ـ‌ ایفای نقش پررنگ مردم در اقتصاد مقاومتی است. اقتصاد مقاومتی ماهیتاً اقتصادی مردمی است.

7ـ الان که بحث تحریم‌ها و مشکلات مبادله‌ی پول مطرح است، نهادهای اقتصادی مردمی و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند نقش بسیار پررنگ و تعیین‌کننده‌ای داشته باشند.

8ـ‌ اگر فضا برای حضور جوانان مؤمن و خلاّق ایران اسلامی در عرصه‌ی اقتصادی فراهم شود، قطعاً تحولات مثبتی را در این عرصه شاهد خواهیم بود.

9ـ‌ اقتصادی که به عنوان اقتصاد مقاومتی مطرح می­شود، مردم‌بنیاد است؛ یعنی بر محور دولت نیست و اقتصاد دولتی نیست، اقتصاد مردمی است؛ با اراده‌ی مردم، سرمایه‌ی مردم، حضور مردم تحقّق پیدا می کند.

10ـ‌ «اقتصاد» مقاومتی یعنی اینکه مردم الگوی مصرف خود را تغییر دهند و از مصرف کالای خارجی به سمت مصرف کالای داخلی حرکت کنند.

11ـ مردم با کنترل مصرفی که دارند می‌توانند کالای خارجی را تحریم کرده و کالای داخلی را می خرند

12ـ‌ اگر مردم نخواهند کالای خارجی را بخرند سلطه جهانی در تحت فشار قرار دادن حکومت اسلامی و مردم موفق نمی‌شوند و با خریدن کالای داخلی مقاومت خود را نشان می‌دهند.

13ـ‌ تحقق اقتصاد مقاومتی صرفاً با مشارکت مردمی امکان پذیر است و لاغیر.

14ـ‌ برای بالابردن مشارکت مردمی باید از هر نوع فعالیت اقتصادی مردمی استقبال کرد.

15ـ‌ در اقتصاد مقاومتی همه مردم خودشان را مولد در اقتصاد و شریک در پیشرفت و مقاومت کشور، حس می­ کنند و برآن می­ بالند.

16ـ‌ در اقتصاد مقاومتی نقش مردم به عنوان مصرف کنندگان کالاها بسیار حائز اهمیت است.

17ـ‌ مهم ترین نقش های مردم درتحقق اقتصادی می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

17/1- مدیریت مصرف

17/2- قناعت(ساده زیستی و دوری ازتجملات)

17/3- تولید ثروت حلال

17/4- ترجیح مصرف کالای داخلی برکالای خارجی

ب- نقش مردم در اقتصاد ریاضتی

برنامه ریاضت اقتصادی یک واکنش به دنبال عمل افراط‌گونه هزینه کردن بیش از توان بودجه که با مالیات از مردم تأمین می‌شود.

1ـ هزینه کردن بیش از توان بودجه

2ـ یک برنامه تحمیلی تأمین مجدد هزینه از مردم

3ـ‌ با مالیات از مردم هزینه ­ها تأمین می‌شود

4ـ‌ هزینه‌ها بر دوش مردم

5ـ تامین هزینه‌ها از جیب مردم

6ـ‌ اجرای برنامه‌ها علیه مردم

7ـ‌ برنامه‌ها برای مواجه با واکنش منفی مردم است

8ـ‌ در ریاضت اقتصادی بار سختی مشکلات اقتصادی بر روی دوش مردم قرار بگیرد نه طراحان برنامه های اقتصادی و دستگاه اجرایی.

9ـ‌ در اقتصاد ریاضتی حمایت از طلبکاران(وام دهندگان مانند بانک جهانی، کشورهای دیگر و سایر اعتباردهندگان) از طریق ایجاد محدودیت برای مردم و اقتصاد ملی، نقطه تمرکز سیاست های اقتصادی قرار می گیرد.

 جمع بندی

هم در اقتصاد ریاضتی و هم در اقتصاد مقاومتی مردم، محور و کانون تمرکز اصلی به شمار می روند. با این تفاوت که در اقتصاد ریاضتی علی رغم اینکه در بروز مشکلات و سختی های اقتصادی کشورهای رقیب و شرکت های بزرگ دخیل هستند اما در حل این مشکلات این مردم هستند که به تنهایی باید بار تمام سختی ها را به دوش بکشند تا مبادا منافع اعتباردهندگان ذره ای دچار خطر شود. البته در اقتصاد مقاومتی نیز مردم محورند؛ اما نه فقط محور تحمل سختی ها بلکه تکیه گاه اصلی تمام فعالیت های اقتصادی به شمار می روند.

مقام معظم رهبری در دیدار کارگزاران نظام3/ 5/ 1391تاکید نمودند: «مسئله‌ى اقتصاد مهم است؛ اقتصاد مقاومتى مهم است. البته اقتصاد مقاومتى الزاماتى دارد. مردمى کردن اقتصاد، جزو الزامات اقتصاد مقاومتى است. این سیاست هاى اصل ۴۴ که اعلام شد، می­ تواند یک تحول به وجود بیاورد؛ بخش خصوصى را باید توانمند کرد؛ هم به فعالیت اقتصادى تشویق بشوند، هم سیستم بانکى کشور، دستگاه‌هاى دولتى کشور و دستگاه‌هائى که می توانند کمک کنند - مثل قوه‌ى مقننه و قوه‌ى قضائیه - کمک کنند که مردم وارد میدان اقتصاد شوند. »

اقتصاد مقاومتی مفهومی است که درپی مقاوم سازی، بحران زدایی و ترمیم ساختارها و نهادهای فرسوده و ناکارآمد موجود اقتصادی مطرح می شود، که قطعا باور ومشارکت همگانی واعمال مدیریت های عقلایی ومدبرانه، پیش شرط و الزام چنین موضوعی است. اقتصاد مقاومتی کاهش وابستگی ها و تاکید روی مزیت های تولید داخل و تلاش برای خود اتکایی است. برهمین اساس رعایت الزامات زمینه ساز موفقیت اهداف اقتصاد مقاومتی در سطح کشور خواهد شد.

پژوهش خبری //اسماعیل کوشکباغی