تهدیدهای پیش روی تالاب زریوار ؛ نگین غرب کشور

به گزارش واحد مرکزی خبر ، زریوار با قرار گرفتن در یک دره طولی نسبتاً وسیعی از دو طرف غرب و شرق با کوههای پوشیده از جنگل احاطه شده‌است.
دریاچه زریوار مریوان با اینکه یکی از منحصر به فردترین دریاچه‌های آب شیرین جهان بشمار می‌رود ولی متاسفانه در طول زمان بی‌مهری های زیادی به خود دیده است.
اختصاص نیافتن اعتبارات طرح نجات زریوار مریوان حیات آنرا با مشکل جدی روبرو می کند.
امین چاره طلب فرهنگی اهل مریوان می گوید :یکی از معیارهای اصلی معرفی استان کردستان در بین مردم کشورمان وحتی کشور همسایه دریاچه زریوار است.
وی تاکید کرد رشد بی رویه نیزار ها ی دریاچه،کور شدن چشمه های خود جوش دریاچه و از همه مهمتر ورود فاضلابها به این دریاچه موجب کم شدن وسعت آن شده است.
حمیدی از بازاریان شهر مریوان هم با اشاره به اینکه سالانه حجم زیادی گردشگر برای دیدن دریاچه زریوار به این شهر سفر می کنند معتقد است قول های  مسئولان کشوری واستانی برای احیاء وساماندهی زریوار طی چند سال گذشته فقط در حد حرف باقی مانده و نمود عینی نیافته وچشم انداز بدی هم از آن در ذهن گردشگران باقی گذاشته است.
وی افزود: با اینکه قبلا حجم زیادی از پرندگان هم به این دریاچه کوچ می کردند ولی بنظر میرسد کوچ پرندگان هم نسبت به گذشته کاهش یافته وحتی رغبت پرندگان هم برای استفاده از این دریاچه کم شده است.
نیزارها یکی از ویژگیهای اکوسیستم دریاچه زریوار مریوان است ومامن وزیستگاه مناسبی برای پرندگان بشمار می رود که بدلایلی این نی زارها در چند سال اخیربا رشد بی رویه روبرو شد واز طرفی هم پارسال با آتش سوزی گسترده در سطح نی زار ها حیات پرندگان دریاچه را هم مختل کرد .
به اعتقاد کارشناسان آب  این دریاچه از طریق چشمه های خود جوش کف آن ورودخانه های اطراف تامین می شود.
دریاچه زریوار بزرگترین چشمه آب شیرین جهان با ارتفاع هزار و 285 متری از سطح دریا و طول شش کیلومتر و عرض متوسط سه کیلومتر با مساحتی برابر با سه هزار و 292 هکتار است که 839 هکتار آن آبی و هزار و 70 هکتار دیگرش  نیزار می باشد .
در این دریاچه  که در سال 86 به عنوان بیست و سومین تالاب عضو کنفواسیون رامسر ثبت شده 97 گونه پرنده، 32 گونه پستاندار، 13 گونه خزنده، 11 گونه ماهی و 100 گونه گیاهی شناسایی شده است که می توان در این میان به گیاه گوشگ یا گوشت خوار که گونه ای نایاب در آسیا است اشاره کرد و در کنار آن گونه های دیگر نیز وجود دارند که هنوز به دلیل عدم انجام طرحهای مطالعاتی شناسایی نشده اند.
کارشناس محیط زیست مریوان درباره وضعیت این اثر طبیعی و گردشگری ومشکلات آن گفت: احداث سد خاکی در قسمت جنوبی دریاچه، ورود رسوبات و شن های جاری و فضولات حیوانی و انسانی به دریاچه از طریق بند انحرافی قزلچه سو، ورود فاضلاب های انسانی و مواد زائد جامد روستاهای حاشیه تالاب بالغ بر 9 روستا به دریاچه از جمله مشکلات زیست محیطی این شهر به ویژه زریوار است.
صباح پناهی افزود: از دیگر مشکلاتی که نگین مریوان با آن دست و پنجه نرم می کند می توان به تخریب جنگل های اطراف دریاچه و عواقب حفر چاه های متعدد و بهره برداری بیش از اندازه، فعالیت های غیر اصولی تفریحی و ماهیگیری، شکار بی رویه، قایقرانی، عدم نظارت و کنترل مسئولان، نبود شناخت کافی و درک روشن از مسائل زیست محیطی در میان اقشار مختلف جامعه و مسئولان و شکار غیر مجاز پرندگان و پستانداران اشاره کرد.
مسئول منابع آبی سازمان محیط زیست استان کردستان در باره میزان آب دریاچه زریوارگفت:این دریاچه در شرایط معمولی حداقل باید میانگین 30 میلیون متر مکعب آب داشته باشد واگر از این میزان پایین تر بیاید خطرساز خواهد بود.
علی اکبر عامری فر برداشت بی رویه از آب دریاچه ،حفر بیش از 150 حلقه چاه غیر مجازتوسط صاحبان باغهای اطراف دریاچه، ورود فاضلاب وپسماندهای روستاها وشهر مریوان وکم شدن آب ورودی به دریاچه را از تهدیدات جدی حیات دریاچه عنوان کردوخاطر نشان کرد از نظر زیست محیطی اگر این وضعیت ادامه داشته باشد نگین غرب کشور خیلی سریع شکننده ودر زمان کوتاهی نابود می شود.
از طرف دیگرافزایش بی رویه جمعیت و گسترش شهرنشینی در مریوان به گونه‌ای است که تهدیدات مختلفی را برای دریاچه زریوار ایجاد نموده است به گونه ای که ساخت و سازها روز بروز به دریاچه نزدیک می شوندومی طلبد مسئولان با اتخاذ تدابیری مانع این معضل شوند.
کارشناس محیط زیست مریوان گفت: متاسفانه روند نابودی این دریاچه در چند سال اخیر نتیجه عدم کارایی شهرداری و شرکت عمران و توسعه زریوار به عنوان متولیان امر است و به همین دلیل باید شهرداری با جدیت بیشتری در خصوص بهره برداری از این ظرفیت ها ورود پیدا کند.
پناهی افزود: طی چند سال اخیر برای ورود به منطقه حفاظت شده زریوار عوارضی ازطریق شهرداری دریافت می شود و متاسفانه این عوارض صرف هزینه های نگهداری، پاکسازی محیط اطراف  و ... دریاچه زریوار نمی شود و باید شهرداری در خصوص وضعیت کنونی این تالاب و دریاچه پاسخ گو باشد.
وی یادآور شد: جمع آوری اسکله های قایق سواری به منظور حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از تخریب دریاچه صورت گرفته اما متاسفانه عدم نظارت شهرداری منجر به احداث اسکله بدون مجوز شده است.
یکی از موضوعاتی که هم اکنون مردم مریوان در خصوص دریاچه زریوار از مسئولان مربوطه طلب می کنند بحث لایروبی دریاچه است که پناهی کارشناس محیط زیست مریوان لایروبی دریاچه زریوار را در حال حاضر عملی ندانست و افزود: لایروبی این دریاچه به ضرر آن است و به همین دلیل در صورت عملی کردن این کار خسارت جبران ناپذیری به این دریاچه وارد خواهدشد.
این کارشناس محیط زیست  اظهار داشت: لایروبی دریاچه زریوار منوط به اثبات تحقیقات علمی مبنی بر لزوم اجرایی کردن آن است که در غیر این صورت و در حال حاضر برنامه های عملیاتی برای لایروبی کامل زریوار در دستور کار قرار ندارد چرا که انجام بدون مطالعه این کار خسارت های جبران ناپذیری را به آن وارد می کند.
اما مدیرکل محیط زیست استان کردستان در واکنش به مشکلات متعدد این دریاچه با یاد آوری اینکه محیط زیست یک دستگاه مدیریتی وناظر است وبحث اجرا واعتبارات آن برعهده دستگاههای اجرایی می باشدگفت مسئله اصلی ما این است که شرایط تهدید آمیز زریوار بدتر از شرایط موجود نشودوموفقیتهایی هم در این راستا بدست آمده است.قادری گفت بخشی از فاضلاب شهر مریوان وروستاهای حاشیه غربی دریاچه با مشارکت شرکت آب وفاضلاب انجام شده وبر اساس برنامه زمان بندی شده امیدواریم تا اوایل پاییز امسال بحث تصفیه خانه آب وفاضلاب شهر مریوان  راه اندازی شود .
وی با تاکید بر اینکه دریاچه زریوار برای نجات از این وضعیت  به یک مدیریت واحدو اختصاص اعتبارات اساسی نیاز دارد افزود: تعیین حریم دریاچه زریواریکی دیگر از اولویت های اصلی ماست که با مشخص شدن آن بسیاری از مشکلات فعلی برطرف می شود و این امر با علامت گذاری و وسایل مشخص موجب عدم تصرف توسط افراد دیگر می شود که در این راستا انتظار می رود سایر ادارات دولتی همکارخصوصا شهرداری مریوان در این بخش با جدیت بیشتر این مهم را عملیاتی کنند.
رئیس سازمان محیط زیست استان کردستان همچنین گفت اگر اعتبارت سفرهای هیات دولت به استان کردستان در خصوص زریوار جذب شود هر طرحی که موجب احیاءدریاچه شود انجام می دهیم.
بدیهی است که زریوار برای ادامه حیاتش نیازمند هم اندیشی وهمکاری همه سازمانهای مسئول و توجه همه شهروندان وگردشگران به حفظ آن است.