فضاهای تنفسی جدید داعش در عراق و سوریه

در چند ماه گذشته روند مبارزه با داعش در عراق و سوریه به گونه ای پیش رفته بود که این ذهنیت و خوش بینی را ایجاد کرده بود که به زودی طومار حیات داعش دستکم به صورت یک دولت پیچیده خواهد شد و از آن پس حداکثر به صورت گروههای پراکنده  باقی خواهد ماند. آنچه باعث این ذهنیت شده این است که مناطق تحت اشغال داعش در عراق و سوریه در سایه پیشروی های ارتش عراق و سوریه در مقایسه با دو سال پیش روند نزولی طی کرده و این حلقه هر روز تنگتر می شود. علاوه بر این امکان تحرک و جابجایی نیروهای داعش از عراق به سوریه و برعکس تا حدود زیادی از بین رفته است و حلقه های محاصره علیه داعش در هر دو کشور سوریه و عراق روز به روز تنگتر می شود. با اینحال در روزهای اخیروقوع برخی رخدادها در عراق و سوریه استمرار این روند را دستکم برای مدتی کوتاه با تردید مواجه کرده است . 

در عراق وزیر دفاع این کشور که به هر حال یکی از مهره های اصلی در مبارزه با تروریسم و برقراری امنیت است قربانی افشای فسادهای اقتصادی در حوزه پیمانکاری های دفاعی شد و در جریان استیضاح مجلس رای اعتماد نیاورد و اکنون روند انتخاب جانشین وی با توجه به پیچیدگی های موجود احتمالا چند ماه وقت خواهد برد و در این مدت خلاء موجود محسوس خواهد شد مگر اینکه حیدر العبادی  نخست وزیر این خلاء را به گونه ای مدیریت کند که همانند وزارت کشور تاثیر تعیین کننده ای بر مبارزه با داعش نداشته باشد. این کار سخت اما شدنی است  ولی در هر حال این نکته نیز قابل تامل است که چرا در بحبوحه مبارزه با  تروریسم تکفیری روند تحولات به گونه ای رقم می خورد که دو وزیر کلیدی دولت عراق از مقام خود عزل می شوند و اینکه آیا این محصول تسویه حساب های داخلی است و یا اینکه عواملی خارجی نیز در مدیریت قضایا به نوعی دست و نقش داشته اند ؟!  

در سوریه هم که به علت کثرت گروههای شورشی و تکفیری، مسئولیت دولت سوریه برخلاف دولت عراق تنها مقابله با داعش نیست، لذا امریکا هم به همراه فرانسه و انگلیس در پوشش مقابله با داعش وارد مناطق کردنشین سوریه شده اند و کردهای این منطقه را به عنوان نیروی پیاده نظام در جنگ با داعش بکار گرفته اند(هر چند این امر انگیزه استقلال خواهی کردهای سوریه را نیز تقویت کرده است ). ترکیه هم که در گذشته به همکاری با داعش و ترانزیت اعضای آن به سوریه متهم بود در ماههای اخیر و بخصوص بعد از کودتای ناکام برای مقابله با داعش تمایل نشان داده است. بنا بر این در حالی که ترکیه و کردهای سوریه (پ ی د -ژپ گ )در بازوی اصلی امریکا در مقابله با داعش تلقی می شوند اما ورود نظامی ترکیه به جرابلس سوریه و امتناع کردهای سوری از بازگشت به سمت شرقی رود فرات زمینه درگیری های خونین را در روزهای اخیر فراهم کرده است که این هم می تواند فرصت های جدیدی برای داعش در شمال سوریه فراهم کند. بر این اساس پر کردن سریع خلاء های ایجاد شده در عراق و سوریه در مقابله با داعش ضروری به نظر می رسد .

-------------------

تحلیل گر: احمد کاظم زاده