متن کامل مصاحبه رئیس جمهور سوریه با روزنامه الوطن

بشار اسد پاسخ داد آنچه در غرب رخ داده این است که قدرت های سیاسی که علیه سوریه ایستادند قدرت هایی هستند که در حکومت بودند و در دروغ گویی های خود فراتر رفتند و زمانی که ثابت شد آنچه ما می گوییم درست است و آنها دارند بهای زلزله سوریه و به طور کلی زلزله عربی را می پردازند، این قدرت را نداشتند که ظاهر شوند و به ملت های خود بگویند که اشتباه کرده اند و باید با سوریه رابطه برقرار کنند و موضع خود را تغییر دهند بنابراین حداقل کار ممکن را آغاز کردند و دستگاههای امنیتی را برای همکاری امنیتی با سوریه به منظور محافظت از ملت های خود به این کشور فرستادند و در عین حال از تروریست ها در سوریه حمایت می کنند. ما به آن ها گفتیم این سخن غیرمنطقی است. 

اولا امکان ندارد به شما در زمینه امنیتی کمک کنیم در حالی که شما در همان زمینه علیه ما اقدام می کنید. در عین حال امکان ندارد با شما در زمینه امنیتی همکاری کنیم در حالی که شما حداقل در سیاست علیه ما اقدام می کنید. البته برخی از کشورها مستقیما از تروریست ها حمایت نمی کنند اما حداقل باید پوشش هرگونه همکاری، همکاری سیاسی باشد. در نتیجه امکان ندارد در حالی با شما در زمینه امنیتی همگام شویم که در زمینه سیاسی علیه ما پیش می روید و اقدام می کنید. بازگشایی سفارتخانه ها برای ما مهم نیست بلکه برعکس، از نظر ما، سفارتخانه های آن ها لانه های جاسوسی در سوریه است. چیزی که برای ما اهمیت دارد، سیاست هاست. 

اگر سیاست هایشان را تغییر دهند و با ما در سیاست ها اتفاق نظر داشته باشند و مطمئن شویم که آن ها علیه منافع ملت سوریه اقدام نمی کنند در آن موقع این سخن امکان پذیر می شود. البته بیشتر این دستگاههای امنیتی همین باورها را داشتند و برخی از آن ها به ما وعده می دادند که این تصور را منتقل خواهند کرد و تلاش می کنند سیاستمداران را متقاعد کنند اما این غیرممکن است. زیرا این سیاستمدار زمانی که سخنانی برخلاف سخنان چند سال قبل خود را بر زبان آورد در برابر رای دهندگانش مشخص خواهد شد که دروغگو است به همین علت او به فکر منافع ملت خود نیست بلکه به فکر انتخابات آینده است پس چیزی رخ نداده و هیچ همکاری وجود نداشته است.  

بشار اسد: بله متوقف نشده است. هر از گاهی صورت می گیرد و از بیشتر کشورهای جهان است که علیه سوریه موضع گیری کرده اند. 

بشار اسد: این سوال با تعدادی از هیات های غربی و خارجی که با آن ها دیدار کرده ام مطرح شده است. به آن ها می گفتم، آن ها می خواهند آبروی خود را حفظ کنند، مانعی ندارد، آن ها به بالای درخت رفته اند و از ما می خواهند که به آن ها برای پایین آمدن کمک کنیم. مانعی ندارد اما حداقل هر مسئولی می تواند صد دلیل و توجیه پیدا کند و بگوید می خواهد ملت خود را از تروریسم مصون نگه دارد  و محافظت از این ملت او را به سمت تغییر سیاست سوق داده است نه به خاطر اینکه او اشتباه کرده بلکه برای اینکه شرایط تغییر کرده است. آنها اگر بخواهند، صد بهانه دارند اما آمریکا به آن ها اجازه نمی دهد. آن ها قصد دارند به جلو گام بردارند اما هر بار فشار آمریکا آن ها را به نقطه صفر باز می گرداند،‌ آن ها نیاز دارند که مستقل از آمریکا باشند اما چنین چیزی در حال حاضر وجود ندارد بنابراین بهانه ها کافی نیست و کمک ما به آن ها کفایت نمی کند چرا که آمریکا آن ها را تحت فشار قرار می دهد و مانع از بسیاری از چیزها می شود.  

بشار اسد: واژه دشمن برای اینکه دقیق باشد به کشوری مربوط می شود که سرزمینت را اشغال می کند نه کشوری که سیاست خصمانه در پیش گرفته است. به عنوان مثال اکنون جایز نیست فرض کنیم که فرانسه دشمن است. معتقدم که ملت فرانسه تغییر می کند و می داند که داستان درست نیست و هیات های مختلف رسمی و مردمی به سوریه سفر و مواضع بسیار واقع بینانه و اخلاقی بیان می کنند. نمی توانیم بگوییم این کشور، دشمن است در حالی که اسرائیل سرزمین سوریه را اشغال کرده است و این موضوع متفاوتی است. 

همین چیز در مورد کشورهای حاشیه خلیج (فارس) عربستان و قطر صدق می کند که مواضع بسیار خصمانه ای اتخاذ کرده اند و در طول تاریخ یکی از علل باقی ماندن اسرائیل و برتری آن در منطقه بوده است. اما این باعث نمی شود ملت در عربستان یا قطر یا دیگر کشورها ملت دشمن باشد. به همین علت می گویم مسئولان در این کشورها ممکن است خودشان در ردیف دشمنان قرار دهند اما این به معنای کشور یا ملت نیست و اسرائیل دشمن می ماند. 

بشار اسد: اگر بگوییم این روند وارد چنین مرحله ای شده این بدان معناست که آن در قید حیات بوده است. اما اینگونه نبوده است. این روند از ابتدا براساس اصول واضح و روشنی استوار نبوده است. روند سیاسی آنگونه که بنا شده گفتگوی سوری-سوری نیست و بیانیه ژنو بیانیه سوری نبوده بلکه بیانیه بین المللی بوده و بر مبارزه با تروریسم بنا نشده بلکه برعکس برای ما روشن بوده و آن اینکه این روند تنها ابزاری بوده تا تروریست ها آنچه را که نتوانسته اند در میدان نبرد به دست آورند، محقق کنند. این روند براساس مذاکرات بین سوری های ملی گرا بنا نشده بلکه بین سوری ملی گرا و سوری مزدور بوده و باعث شده است این روند از ابتدا مرده به دنیا بیاید.  

بشار اسد: در آن شرکت کردیم تا جلوی بهانه ها را بگیریم و به همه ثابت کنیم کشورهایی که از راه حل سیاسی سخن می گویند و به طور مشخص غرب، صادق نیستند. ما بازی را می شناسیم و در آن شرکت کردیم تا آن را فاش کنیم به ویژه برای کسانی که معتقدند بودند چشم اندازی برای رسیدن به راه حل از طریق آن وجود دارد همچنین در رابطه با برخی از کشورهای دوست که در ابتدا شک داشتند و این کشورهای حامی تروریسم به محض اینکه ما وارد این روند سیاسی شویم از حمایت از تروریسم دست برخواهند داشت. چنین باورها و برداشت هایی وجود داشت. مشارکت ما در این روند با همه طرح های مختلف آن که همه آن ها علیه منافع ملت سوریه بود، ثابت کرد که این سخن نادرست است. 

بشار اسد: همه مخالفان، مزدور نیستند. بلکه به طور مشخص از مخالفانی صحبت می کردیم که از سوی آن کشورها مامور گفتگو با سوریه شدند. این ها مخالفان مزدور هستند. از نظر ما این سخن غیر قابل بحث است و معتقدم که اکثر ملت سوریه این سخن را می دانند. مخالفان تعریف روشنی دارد. اولا مخالفان سیاسی سلاح به دست نمی گیرند و از تروریست ها حمایت نمی کنند، قواعد و قوانین آن ها «اگر قواعد داشته باشند» سوری است و به خاطر برنامه های خارجی تلاش نمی کنند بنابراین ما اینگونه مخالفان را می پذیریم اما در این بحران، اینکه بگوییم مخالفانی هستند که باید با آن ها در تماس باشیم، این به تاثیر این مخالفان در بحران بستگی دارد. 

یعنی، اینکه با مخالفانی در میز مذاکره بنشینیم و با آن ها درباره نحوه حل بحران گفتگو کنیم در حالی که آن ها تاثیری ندارند، این به معنای وقت تلف کردن است. اما اگر بخواهیم درباره آینده سوریه صحبت کنیم با همه مخالفان و همه طیف های سوریه نه فقط مخالفان، در میز مذاکره می نشینیم. گفتگوی سیاسی به دولت و مخالفان محدود نمی شود بلکه طیف ها و جریان های مختلفی در جامعه سوریه وجود دارند که لازم نیست جریان های سیاسی و حزبی باشند، آن ها نیز در این روند شرکت می کنند و با همه گفتگو می کنیم.

بشار اسد: هر طرحی که از تروریست ها حمایت نکند و به برخی کشورها ارتباط نداشته باشد درباره آن وارد گفتگو می شویم. اما اینکه نتیجه گفتگو ها چه باشد یا آنکه این گفتگوها به چه روشی تداوم داشته باشد از مباحثی است که به توانمندی پیشنهادات و اندیشه های نهفته در آنها، ارتباط دارد.

بشار اسد: این طرح مسیر متفاوتی دارد، آشتی داخلی راه حل واقعی و  عملی است، البته هم نکات منفی و هم نکات مثبت را در خود جای داده است با این حال تنها راه حلی است که اجازه می دهد به موازات اجرایی شدنش سرکوب تروریسم هم ادامه داشته باشد، موفقیت این طرح در دو- سه سال گذشته آشکار و اخیرا هم روند آن تسریع شده است، این طرح از شهروندان حمایت می کند، تا حد ممکن از زیرساخت ها حمایت و یا دست کم از ویرانی بیشتر زیر ساخت ها جلوگیری می کند، 

راه را برای بسیاری از افراد مسلح هموار می کند تا به آغوش کشور بازگردند، چه چیز بیشتری از این انتظار داریم؟ راه حل سیاسی با بیانیه دادن و استفاده کردن از اصطلاحات زیبا میسر نمی شود، این واقعیتی است که در زندگی هموطنان مشاهده می شود، وقتی می بینیم که این طرح سبب بهبود زندگی مردم شده است پس طرح خوبی است.

بشار اسد: درست است ، وقتی شاهد خونریزی در کشور هستیم، نوعی تنش را در سطح جامعه شاهدیم در چنین شرایطی، حد میانه عنصر غائب جامعه تلقی می شود یا دست کم می توان گفت که اکثریت جامعه اینگونه می اندیشند اما باید در این زمینه شفاف و صریح باشیم، کسانی با چنین موضوعاتی مخالفت می کنند که صرفا در جایگاه مخالف جای دارند 

اما مبارزانی که در جبهه های نبرد می جنگند، جان و زندگی خود را  به خطر می اندازند، یا مجروحان، خانواده های شهدا و خانواده های مبارزانی که فرزندانشان را به جبهه های نبرد می فرستند در مقایسه با آنانی که در کافی شاپ ها و در صفحات چت ( گپ اینترنتی) پیگیر تحولات هستند تفاوت دارند، این  افراد حتی در مقایسه با آنانی که در پشت رایانه هایشان با تروریست ها می جنگند متفاوتند به همین دلیل می گویم  ارتش، نیروهای مسلح، مبارزان و خانواده هایشان در قبال طرح آشتی داخلی احساس آرامش می کنند زیرا این طرح را نه تنها طرحی برای حمایت از کشور می دانند بلکه به نوعی آن را حمایت از فرزندانشان نیز می دانند.

بشار اسد:  این اتهام ها در امتداد حملاتی است که از آغاز جنگ شروع شده است، آنان در آغاز با طرح مباحث قومی و مذهبی حملاتشان را آغاز کردند و وقتی در تلاششان برای شکاف انداختن در جامعه شکست خوردند مفاهیم دیگری را وسط کشیدند، تغییر جغرافیایی بخشی از همان جنگ روانی است که برخی با ایده های قومی و مذهبی در پی ترویج آنند. 

مناطقی که مطرح کرده اند از مناطق سامان یافته است و جزء مناطق اختلافی به شمار نمی آید در نتیجه این مناطق در مالکیت شهروندان سوری است، اگر هدف دولت این باشد که در این مناطق تغییرات جغرافیایی ایجاد کند در درجه اول باید مالکیت این مناطق را تصاحب کند تا بعدا بتواند این مالکیت را به اشخاصی که مطلوب دولتند انتقال دهد در غیر این صورت نمی توان چنین برنامه ای را اجرایی کرد. 

نکته دیگری که باید در این زمینه به آن توجه کرد این است که ساکنان این مناطق زمانی از خانه و کاشانه خود کوچیدند که تروریست ها وارد مناطقشان شدند نه زمانی که ارتش وارد این مناطق شد، البته وقتی ارتش وارد این مناطق شد بخش اندکی از جمعیت از این مناطق خارج شدند که بسیاری از آنان از خانواده های تروریست ها بودند، البته همین خانواده ها نیز در حال حاضر در سایه حمایت دولت سوریه هستند نه تروریست ها. نکته دیگر اینکه باید پرسید سود  دولت از این تغییر ادعایی چیست؟ 

گام اول در ثبات کشور، ثبات اجتماعی است، این نوع ثبات است که ثبات امنیتی و سیاسی را در پی دارد، سخن ما درباره ثباتی است که عمر چند ده ساله دارد، این ثبات مرهون ثباتی است که عمری چند صد ساله دارد ثبات چند ده ساله ما به روابط اجتماعی، زیر ساختهای اجتماعی و ترکیب اجتماعی چند صد ساله ارتباط دارد در نتیحه بازی با این زیر ساخت های اجتماعی به هر نحوی که باشد به معنی فروپاشیدن ثبات است، 

حتی فرض را بر این بگیریم که دولت سوریه در پی منفعت ملی نباشد و به منافع خاص خود بیندیشد با این حال باز هم به سود دولت نیست که ثبات اجتماعی را به هم بریزد، بر خلاف چنین تصوری، دولت  در پی تقویت  و تحکیم اینگونه ثبات است زیرا وجود چنین ثباتی تداوم عمر دولت را تضمین می کند. تفاوتی نیست که  دولت، دولت  یک کشور باشد، یا یک حزب یا یک  حکومت. 

با توجه به آنچه اظهار داشتم، شرایط را برای دولتی که از اساس در پی منافع ملی و استقلال در تصمیم گیری ملی است در نظر بگیرید، چنین دولتی به طور حتم تا حد بسیار زیادی نیازمند به حفظ بافت اجتماعی ای است که از قرنها پیش در کشور وجود داشته است پس بهتر است وقتمان را بر سر این اصطلاحات هدر ندهیم زیرا چنین اتهام هایی در جامعه ای چون سوریه گوش شنوایی ندارد هرچند ممکن است چند روزی گروههای اندکی را به خود مشغول کند.

بشار اسد: اصلا اینگونه نیست، در هر طرح آشتی ای که در برخی مناطق اجرایی شده موضوع ربوده شدگان از موضوعات اصلی ما بوده است، دلیل اجرای آشتی داخلی در خان الشیح و خروج گروههای مسلح از این منطقه، این بود که توانستیم با اجرای این طرح در این منطقه 25 فرد ربوده شده را نجات دهیم، این موضوع برای ما اساسی است و در  اولویت برنامه هایمان قرار دارد زیرا این مشکل، مشکل اجتماعی و انسانی قابل توجهی به شمار می آید و دولت نمی تواند به روی آن چشم ببندد زیرا پیامدهایش بر بخش های مختلف دیگر هم تاثیر خواهد داشت.

 به همین منظور همواره پیگیر امور مفقودان و ربوده شدگان هستیم، در پی سرنوشت مفقودانی هستیم که اطلاعی از آنان نداریم چنانچه پیگیر امور ربوده شدگانی هستیم که محل اختفایشان را می دانیم در نتیجه برای آزادی آنان سعی می کنیم با استفاده از کانال هایی با تروریست ها ارتباط بر قرار کنیم، ما در این زمینه سیاست کاملا نرمی را در دستور کارمان قرار داده ایم زیرا می خواهیم  ربوده شدگان را زنده به آغوش خانواده هایشان باز گردانیم.»

بشار اسد: طبیعی است که اینگونه باشد، از نظر قانونی نیز باید حق و  حوقشان پرداخت شود،‌ ربوده شدگان با مفقودان  تفاوت دارند زیرا می دانیم ربوده شدگان در قید حیاتند اما سرنوشت مفقودان مشخص نیست در نتیجه برای پرداخت حق و حقوق مفقودان و در نظر گرفتن مدت زمانی که به عنوان مدت زمان زنده بودن آنان لحاظ می شود تدابیر ویژه ای اتخاذ شده است.

بشار  اسد: هر فرد سوری که می خواهد وارد سوریه شود مشمول قانون سوریه خواهد شد، اگر رفتارهایی را مرتکب شده باشد بر اساس قانون کشور با او برخورد خواهد شد اما اینکه در پی آن باشیم تا سلامتی فردی را تضمین کنیم یا فردی را فراتر از قانون قرار دهیم موضوع دیگری است، تضمین سلامتی یک فرد مفاهیم متعددی دارد اگر مقصود این است که دولت افرادی را که تخلفی مرتکب نشده اند بازداشت می کند سخن صحیحی نیست زیرا به طور قطع اینگونه نخواهد بود.

رئیس جمهور سوریه ادامه داد:« در قانون مصونیت وجود ندارد اما هر فردی که قانون سوریه را نقض نکند بازداشت نخواهد شد.»

بشار اسد: بله، ما از هر نوع گفتگو میان سوری ها استقبال می کنیم، زمانی که این گفتگوها میان گروههای سوری باشد، میان گروههایی که به طرف های خارجی ارتباط ندارند و از تروریست ها حمایت نکرده اند.

بشار اسد پاسخ داد:« در هر مکانی که می خواهد باشد، گفتگوهایی نیز در گذشته میان گروههای مخالف انجام شد و ما مداخله و پیگیری نکردیم که چه کسی در این گفتگوها حاضر می شود و چه کسی در آن حضور نمی یابد اگر چه به دلایل مختلف بسیاری در آن حاضر نشدند.»

بشار اسد: همانگونه که گفتید پیش بینی ها این بود که اقتصاد ما فقط چند ماه مقاومت می کند، اگر خوش بین باشیم و به قواعد منطقی و علمی اقتصادی باور داشته باشیم ، تحلیل ها در آن زمان این بود که اقتصاد دو سال تا دو سال و نیم دوام خواهد آورد اما عوامل متعددی موجب شده است تا اقتصاد ما تا امروز  دوام داشته باشد، عوامل واقعی در این زمینه را می توان اینگونه برشمرد: 

اول اینکه مردم در هر شغلی اعم از مشاغل عمومی یا خصوصی که بودند در پی آن بودند تا شغل و حرفه خود را حفظ کنند و زندگی و حیات در کشور دوام داشته باشد حتی اگر این دوام با حداقل امکانات باشد، بسیاری از افراد در بخش خصوصی، اعم از آنانی که مشاغل کوچک تا متوسط داشتند و حتی برخی از کارخانه ها و کارگاههای بزرگ  و برخی ازسرمایه گذاری های بزرگ هم چنین روندی داشتند، برای خیلی از افراد این روند شگفت آور بود حتی خود من هم  جزء این افراد بودم، چرا که سرمایه گذاری هایی قبل از بروز جنگ در کشور انجام شده بود و همین سرمایه گذاری ها در دوران جنگ اجرایی شد، حتی با آغاز جنگ برخی درخواست سرمایه گذاری دادند و طرح هایشان را در زمان جنگ در کشور آغاز کردند، در این زمینه  حتی شاهد سرمایه گذاری در حوزه های غیر اقتصادی مثل حوزه فرهنگ بودیم که حوزه سود آوری  نیست، این نوع سرمایه گذاری را در دمشق و حلب شاهد بودیم، این اتفاقات نشان داد اراده زندگی  در میان مردم سوریه اراده قویی است.

نکته دوم اینکه اقتصاد سوریه در دهه های گذشته بر اصولی استوار شده است و طبیعتا بخش عمومی نیز بخشی از اقتصاد کشور است، اقتصاد بخش عمومی با تمام مشکلاتی که بر سر راهش وجود دارد و ما وجود این مشکلات را از قبل از بروز جنگ می دانستیم در پایداری اقتصاد سوریه نقش اساسی ایفا کرد.

نکته سوم اینکه دولت پس از دو یا سه سال از آغاز جنگ، به این نتیجه رسید که این جنگ ممکن است سال ها به طول بینجامد در نتیجه به فکر راه حل های نامتعارف افتاد، مقصود راه حل ها و تدابیری است که در اوضاع غیر جنگی قابل قبول نیست، دولت ناچار شد و حتی به این نتیجه رسید که بهتر است برای تعامل با اقتصاد نامتعارف دوران جنگ، تدابیر نامتعارف بیندیشد، همین تدابیر به ما کمک کرد تا چرخ اقتصاد را دست کم در سطح کف مطالباتمان بتوانیم بچرخانیم و در این راه حمایت های خارجی نیز به کمک ما و عوامل دوام اقتصاد ما آمد، کمک هایی که از دوستانمان به ویژه ایران و روسیه رسید توانست مشکلات اقتصاد سوریه را کاهش دهد.

بشار اسد پاسخ داد:«طبعا، ما در جنگ به سر می بریم و اقتصاد ما نیز به تمام معنی اقتصادی جنگی است، چنین اقتصادی با محاصره کشورمان آغاز شد، ما نمی توانیم صادرات داشته باشیم با این حال و به کوری چشم برخی از کشورها، از راههای مختلف صادرات داریم، ما برای آنکه اقتصادمان را تداوم دهیم نمی توانیم مواد اولیه ضروری را وارد کشور کنیم اما توانستیم به هر طریقی این مواد را وارد کشور کنیم. در کنار این عوامل وجود ارز در کشور و وجود برخی از عوامل دیگر به ما کمک کرده است.»

بشار اسد: مهم ترین بخش اقتصاد هر کشوری در مرحله پس از جنگ، بازسازی است، این بخش از اقتصاد بخش عظیمی است که صدها شغل ایجاد می کند و به صورت غیر  مستقیم بر مشاغل دیگر کشور نیز اثرگذار است، اقتصاد کشور در این مرحله در گام اول بر بازسازی با اموال مردم کشور استوار است، این کار در مرحله آغازین با تلاش هر فردی برای ترمیم و ساخت منزل، کارگاه، کارخانه و یا هر بنای دیگر متعلق به خود آغاز می شود، این سخن نظریه پردازی نیست زیرا روند عملی آن را در حال حاضر در بخش قدیمی حمص، کارگاههای حلب و مناطق دیگر کشور شاهد هستیم. 

خبرهایی که از اقوام مختلف سوری به گوشمان می رسد حکایت از آن دارد که با آزادسازی مناطق مسکونی و شغلیشان ، به این مناطق باز خواهند گشت و  این مناطق را دوباره خواهند ساخت پس از همین الان که هنوز به پایان جنگ هم نرسیده ایم بازسازی در حد و مرز کوچک تر خود در کشور آغاز شده است، از طرف دیگر  بازسازیی را شاهد خواهیم بود که دولت در مناطق مختلف مثل منطقه خلف الرازی و دیگر مناطق آغاز خواهد کرد، این مناطق پس از بازگشت ثبات به کشور، به طور کلی بازسازی خواهند شد با این شرایط بسیاری از اموال سوری ها به آنان باز خواهد گشت.

 بسیاری از سوری هایی که مهاجرت کردند بازخواهند گشت، ما نیروی متخصص داریم و اقتصاد سوریه به بیگانگان وابسته نیست، اقتصاد ما به معنی کامل کلمه اقتصاد سوری است ، متخصصان بازخواهند گشت، به اندازه کافی  کارشناس داریم که بتوانیم کشور را بسازیم. در کنار این سخنان باید این نکته را اضافه کنم که بازسازی بخش پرطرفدار و جذابی برای جذب سرمایه گذاری های خارجی است در نتیجه به یقین می توان گفت کشورهای دوست اولین کشورهایی هستند که در این زمینه از طریق مشارکت شرکت هایشان در سوریه یا واگذاری وام به دمشق ، در بازسازی کشور سهیم خواهند شد. وقتی به این مرحله برسیم مشکلی نخواهیم داشت.