آیا حمله به پایگاه الشعیرات یک عملیات ایذایی بود؟

یک هفته از حمله موشکی امریکا به پایگاه هوایی الشعیرات در حمص می گذرد. دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا پس از سناریوسازی حمله شیمیایی ارتش سوریه به روستای خان شیخون در استان ادلب، دستور این حمله را صادر کرد و پس از آن  اوبه همراه دیگر مقام های امریکایی مواضع شدیدی در قبال دولت بشار اسد مطرح کردند.

اقدام امریکا در حمله موشکی به سوریه تنها چند روز پس از آن صورت گرفت که رکس تیلرسون وزیر امور خارجه امریکا گفته بود سرنوشت بشار اسد را باید مردم سوریه تعین کنند ونیکی هیلی نماینده دائم امریکا در سازمان ملل هم گفته بود که دیگر بشار اولویت امریکا نیست و اولویت آنها مبارزه با داعش است.

از سویی رابطه مسکو/ واشنگتن نیز پس از حمله موشکی امریکا به الشعیرات با تنش بیشتری روبرو شد و مقام های روسیه اعلام کردند به هماهنگی نظامی با امریکا در سوریه پایان می دهند. چند روز بعد از این حمله هم،  رکس تیلرسون به مسکو رفت تا دردیدار با مقام های روس،  از نزدیک با موضع روس ها در قبال سوریه آگاه شود. تیلرسون پیش از سفر به مسکو گفته بود روسیه باید بین ما(امریکا) و ایران وحزب الله یکی را انتخاب کند اما او در دیدار با همتای روس خود تیرش به سنگ خود و جواب دندان شکن سرگئی لاوروف در این دیدار مبنی بر اینکه آمریکا باید بین اتحاد با روسیه و کشورهای همسو یا با القاعده، ترکیه و عربستان سعودی یکی را انتخاب کند نشان داد که عزم روسیه در حمایت از بشار اسد تغییر ناپذیر است.

حالا پس از گذشت یک هفته از سناریوسازی حمله شیمیایی به خان شیخون، بار دیگر مواضع دیگری از کاخ سفید شنیده می شود. دونالد ترامپ روز پنجشنبه در مصاحبه با روزنامه وال استریت ژورنال تاکید کرد واشنگتن بر کنار رفتن بشار اسد رئیس جمهور سوریه از قدرت اصرار ندارد، صلح در سوریه در سایه باقی ماندن او در قدرت، غیرممکن نیست. هر چند که تصور چنین چیزی دشوار است و سرآغاز خوبی نخواهد بود اما من از کلمه غیرممکن استفاده نخواهم کرد. 

رئیس جمهور امریکا در ادامه هم گفت در مناقشه سوریه دخالت نخواهم کرد، زیرا چنین اقدامی می تواند بر برنامه های داخلی آمریکا که بر هزینه کردن منابع برای توسعه زیرساخت هاست، تاثیر بگذارد. آمریکا مسایل داخلی دیگری مهمتر از سوریه دارد و نیازی به ورود به این باتلاق ندارد. 

چرخش 180 در جه ای رویکرد ترامپ در قبل بشار اسد، آن هم در حالیکه یک هفته پیش فرمان حمله به پایگاه الشعیرات را صادر کرد چه معنایی می تواند داشته باشد؟ به ویژه اینکه او تاکید می کند که در مورد ثبات در سوریه با وجود بشار اسد از کلمه غیر ممکن استفاده نخواهد کرد. آیا این موضع گیری ترامپ اشاره سربسته به طرح های امریکا برای تجزیه سوریه نیست؟ یعنی به زعم امریکایی ها وضعیتی که بشار فقط بر بخشی از سوریه حکومت کند؟  اگر پاسخ به این سوال مثبت باشد در این صورت منطقی است که حمله شیمیایی به خان شیخون در استان ادلب را سناریویی بدانیم که بر اساس آن، امریکا توجیهی داشته باشد تا به پایگاه الشعیرات در حمص حمله کند و با گرفتن زهره چشم از دمشق و متحدانش، طرح  تجزیه سوریه را با به کنترل در آوردن رقه بدون هماهنگی با دولت سوریه و حضور طولانی مدتش در این منطقه عملی نماید( به ویژه اینکه از این پایگاه جنگنده ها برای بمباران مواضع داعش پرواز می کردند)  و نکته اینجاست که ترکیه نیز که از حمله موشکی امریکا حمایت کرده است عملا در دام امریکایی ها خواهد افتاد.

در این باره می توان به مصاحبه سی ان ان با ژنرال استفن تاونسند فرمانده امریکایی گروه ضربت مشترک در ائتلاف موسوم به ائتلاف نبرد با داعش اشاره کرد که گفت برای آزاد سازی رقه با روسیه و سوریه هماهنگ نمی کنیم.

این ژنرال امریکایی با بیان اینکه هیچ هماهنگی با روسیه ودولت سوریه نداریم افزود:. آنها حتی نزدیک به رقه هم نیستند. به نظر ما ، آنها دست شان پر است و کار خودشان را در سوریه دارند. آنها خشنود می شوند که نیروهای دمکراتیک سوریه و نیروهای ائتلاف، مشکل رقه را حل کنند.

وی همچنین در پاسخ به این سوال که نگران واکنش نظامی دمشق نیستند گفت یک خطر است اما ریسک اندکی است. من فکر نمی کنم رژیم سوریه بخواهد با آمریکا یا ائتلاف جهانی برضد داعش بجنگد.

از این گذشته ترامپ در ادامه مصاحبه با وال استریت ژورنال از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس می خواهد که  در ایجاد مناطق امن احتمالی در سوریه مشارکت کنند،  او می افزاید اعضای شورای همکاری مقادیر زیادی پول دارند که مقدار زیادی از آن را خرج نمی کنند. 

-------------------------------------------------

بررسی و تحلیل/ رضا محمدمراد