لایحه محدود کردن اختیارات ترامپ در سنا

تهران/ خبرگزاری صدا و سیما/ سیاسی       (گزارش تحلیلی)       1396/04/21

رسانه‌های آمریکا دیروز طی گزارش‌هایی از تلاش سنای آمریکا به محدود کردن دامنه اختیارات دونالد ترامپ خبر دادند. 

بر اساس این گزارش ها سنای آمریکا در پی محدود کردن اختیارات رئیس جمهوری آمریکا درباره تحریم روسیه و ایران است. به گزارش دیروز آسوشیتدپرس از واشنگتن، همزمان با شکایت دموکراتها مبنی بر تلاش دولت دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای تضعیف مجازات‌ها ضد روسیه، کاخ سفید اعلام کرد بسته جدید مجازات های اقتصادی ضد روسیه و ایران، به گونه‌ای غیر قابل قبول دامنه اختیارات ریاست جمهوری را محدود می‌کند. 

اما در مجموع به نظر می‌رسد این محدودیت تلاشی برای مهار روحیه «دمدمی مزاج» و «باری به هر جهت» و مواضع و رفتارهای خود سرانه و غیر قابل پیش بینی ترامپ است و در نهایت به سود جهان و حتی روسیه و ایران می‌باشد. 

ضمن اینکه نباید از این واقعیت غافل شد که اقدامات تحریمی علیه ایران تاکنون تنها در حد حرف و تبلیغات باقی مانده و حتی برخی شواهد حاکی از افزایش قابل توجه تعاملات و تبادلات اقتصادی آمریکا با روسیه است. 

بنابر گزارش آسوشیتدپرس این قانون حدود یک ماه پیش در واکنش به گزارش‌های انتشار یافته در خصوص دخالت روسیه در انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 آمریکا و اقدامات مسکو در قبال اوکراین، در سنای آمریکا به تصویب رسید ولی در  مجلس نمایندگان آمریکا متوقف ماند و دموکرات‌ها و جمهوریخواهان هر یک دیگری را به خاطر این تأخیر متهم می‌کردند. 

مارک شورت، مدیر امور قانونگذاری در کاخ سفید به خبرنگاران گفته است: "دولت از تحریم‌های جدید علیه روسیه و ایران حمایت می‌کند لیکن وی ظاهراً با بخش کلیدی از این قانون که به موجب آن به کنگره در تعیین سیاستگذاری برای تحریم روسیه اختیارات و قدرت بیشتری نسبت به ریاست جمهوری داده می‌شد مخالف بود. به موجب این بخش اگر دونالد ترامپ رئیس جمهور در صدد تلاش برای کاهش یا پایان دادن به مجازات‌ها ضد مسکو بر آید، کنگره ملزم است در سیاست ریاست جمهوری بازنگری کند." 

مارک شورت همچنین به خبرنگاران گفت: «نگرانی ما این است که این قانون یک رویه غیرمعمول را باب می‌کند که بر اساس آن به 535 عضو کنگره برای تعیین سیاست خارجی به نوعی وکالت داده می‌شود». ‌

البته قانون اساسی آمریکا به رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا اختیار داده مصوبات کنگره ایالات متحده آمریکا را وتو نماید. روسای جمهور نیز بارها از این حق قانونی خود علیه کنگره استفاده کرده‌اند. 

اما این حق نیز محدود است. هرگاه رئیس جمهوری یک مصوبه کنگره را وتو نماید، نمایندگان مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا و مجلس سنای ایالات متحده آمریکا می‌توانند در یک رای گیری مجدد و تصویب آن مصوبه با دو سوم آرا، وتوی رئیس جمهور را باطل اعلام کند. در این صورت طرح قانونی کنگره لازم الجرا خواهد شد و رئیس جمهور نمی‌تواند از اجرای آن سرباز زند.

با توجه به شدت انتقادات از ترامپ در هر دو حزب مهم آمریکا - یعنی جمهوری خواهان و دموکرات‌ها- احتمالا سنای آمریکا ر واکنش به وتوی رئیس جمهور آمریکا روی رای گیری مجدد و تصویب آن مصوبه با دو سوم آرا حساب کرده است. 

البته ممکن است توافقاتی بین دولت و کنگره در این زمینه نیز صورت گرفته باشد؛ زیرا سناتور باب کورکر رئیس جمهوریخواه کمیته روابط خارجی سنا با اشاره به اینکه «هر دولتی ترجیح می دهد تا سیاست خارجی را به طور کامل و صد در صد بدون دخالت کنگره در اختیار داشته باشد» خاطر نشان کرد: هیچ مقامی در دولت ترامپ با من تماس نگرفته است که بگوید ما خواهان تصویب این قانون نیستیم. چنین چیزی هرگز روی نداده است.» 

برخی از مقامات وزارت امور خارجه و وزارت خزانه‌داری آمریکا هفته گذشته در دیدار با اعضای مجلس نمایندگان، نگرانی خود را درباره بخش مربوط به اختیارات کنگره برای بازنگری در تحریم‌ها اعلام کرده بودند و به اعتقاد آنان این بند اختیارات اجرایی ریاست جمهوری را نقض می‌کند. 

ولی هرگونه تضعیف این بند ممکن است با واکنش‌های منفی جمهوریخواهان و دموکراتها روبرو شود­ چنانچه سناتور باب کورکر رئیس جمهوری‌خواه کمیته روابط خارجی سنا از بند مربوط به اختیارات بازنگری کنگره به عنوان اختیارات مقتضی کنگره نام برده است. 

وی دیروز به خبرنگاران گفت مقاومت کاخ سفید در برابر نظارت بر تبیین سیاست خارجی امری غیرمعمول نیست. 

البته ممکن است هدف تلاش دموکرات‌ها و جمهوری خواهان سنا برای محدود کردن اختیارات رئیس جمهوری آمریکا تنها اقدامی تبلیغی برای اعمال فشار بر ترامپ باشد. اقدام دموکرات‌ها و جمهوری خواهان به متهم کردن یکدیگر به معطل گذاشتن این لایحه از این منظر ارزیابی می‌گردد.  

اشلی اتین سخنگوی نانسی پلوسی رهبر اقلیت مجلس نمایندگان آمریکا اعلام کرد دموکراتها هفته‌هاست که خواهان آن هستند که رهبران جمهوری‌خواه لایحه تحریم  را برای رأی‌گیری به صحن بیاورند.  

با این همه اشلی استرانگ سخنگوی پل رایان رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، دموکراتهای مجلس نمایندگان را به خاطر معطل نگهداشتن غیر ضروری این لایحه مقصر خواند. وی گفت جمهوری‌خواهان مجلس نمایندگان به طور کامل برای هماهنگی با سنا و تصویب این لایحه آمادگی دارند ولی دموکراتها کارشکنی می‌کنند و خواستار اعمال تغییرات مورد نظر خود در آن هستند.»‌

---------------------------

عبدالرضا خلیلی