دیدارهای خاورمیانه ای رئیس جمهور فرانسه

در بحبوحه تحولات در عربستان، لبنان و یمن، امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه شامگاه پنجشنبه مذاکراتی را با ولیعهد عربستان سعودی برگزار کرد. مکرون که به خاورمیانه (غرب آسیا) سفر کرده است، از امارات عربی متحده وارد ریاض شد تا مذاکراتی رو در رو با محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی داشته باشد.
ظاهراً این سفر برای کاهش تنش‌ها در منطقه صورت گرفته است زیرا مکرون در دبی پیش از سفر به ریاض در کنفرانسی خبری گفت: «من برخی مواضع بسیار سخت را که عربستان سعودی علیه ایران اتخاذ کرده است، شنیده‌ام». وی افزود مهم است که با همه طرف‌ها صحبت شود و این که فرانسه نقشی در برقراری صلح داشته باشد.
در پی حمله موشکی انصارالله یمن در روز شنبه به فرودگاه ریاض، عربستان سعودی تهران را متهم کرد که موشک در اختیار انصار الله قرار داده است، اما ایران این اتهام را به شدت رد کرد.
ادعای ریاض در حالی است که این حملات، واکنش طبیعی مقاومت مردمی و ارتش یمن به سیل حملات هوایی سعودی‌ها به مراکز غیرنظامی و غیرنظامیان یمن و همچنین محاصره اقتصادی و دارویی مردم این کشور در چند سال گذشته است، چیزی که واکنش محافل حقوق بشری جهان را درباره ابعاد و پیامدهای فاجعه آمیز این اقدامات سعودی را برانگیخته است.
جالب‌تر اینکه با وجود سیل توقف‌ناپذیر حملات هوایی و محاصره اقتصادی و دارویی سعودی‌ها بر ضد مردم یمن، بنا بر گزارش خبرگزاری دولتی عربستان سعودی ‹‹رئیس جمهور فرانسه حمله موشکی حوثی‌ها (انصارالله) به ریاض را محکوم و بر موضع و همبستگی فرانسه با عربستان سعودی تاکید کرد».
مکرون و محمد بن سلمان همچنین در خصوص تحولات در لبنان گفتگو کردند که سعد حریری نخست‌وزیر آن روز شنبه در اعلامی شوک آور از ریاض، استعفا کرد.
استعفاء سعد حریری را می‌توان همسو با سیاست‌های آمریکا برای تشدید فشار بر مقاومت اسلامی لبنان و منطقه و ایران ارزیابی کرد. مجلس نمایندگان آمریکا در هفته‌های اخیر تحریم‌هایی را علیه ایران و حزب‌الله تصویب کرد. هدف از این طرح که اد رویس، رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان و الیوت اِنگِل، دموکرات ارشد این کمیته آن را ارائه دادند، ممانعت از در دسترسی این شبه نظامیان به پول نقد و جذب نیرو است.
با این حال برخی شواهد حکایت از این دارد که این استعفاء تحت فشار ریاض و ناشی از یک تصمیم شتابزده صورت گرفته است، آن هم در روز شنبه گذشته و همزمان با حملات موشکی ارتش یمن به ریاض و کودتای سیاسی ولیعهد عربستان در این کشور به بهانه مبارزه با فساد.
ایندی‍‍پندنت امروز در گزارشی نوشت: سعودی‌ها به نخست وزیر لبنان دستور داده بودند که استعفا کند و کناره‌گیری‌اش از این سمت را به صراحت از ریاض اعلام کند... این لحظه مهم، هماهنگ با سناریویی بود که در عربستان اجرا شد: یعنی بازداشت خانگی 11 شاهزاده، از جمله الولید بن طلال که بسیار ثروتمند است، و چهار وزیر، و شمار زیادی از دیگر افراد سابق نزدیک به دولت. در ضمن، بالغ بر هزار و 700 حساب بانکی آنان نیز مسدود شد. این روز صراحتاً اعلام کرد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان مشغول از میان برداشتن رقبای خود است و -همانطور که لبنانی‌ها بیم دارند-، وی - به زعم خود - تلاش می‌کند دولت لبنان را نابود کند و گروه شیعه حزب‌الله را از کابینه بیرون براند و موجب از سرگیری جنگ داخلی در لبنان شود. البته ایندی‍‍پندنت معتقد است این تلاش مؤثر نخواهد بود، چرا که لبنانی‌ها شاید به اندازه سعودی‌ها ثروتمند نباشند، اما بسیار باهوش‌تر از آنها هستند. همه گروههای سیاسی لبنان، از جمله حزب‌الله فقط یک چیز می‌خواهند: اینکه حریری باید (به کشور) بازگردد. در مورد عربستان، کسانی که می‌گفتند انقلاب عربی روزی به ریاض خواهد رسید - نه با قیام یک اقلیت شیعه، بلکه با جنگ در خاندان وهابی سنی حاکم در این کشور- هم اکنون با بیم و حیرت ناظر تحولات اخیر در عربستان هستند.
بنابراین این تحولات می‌تواند نشانة از کنترل خارج شدن اوضاع در ریاض و فشار ریاض بر حریری برای اعلام استعفاء و تصمیمی ناشیانه متاثر از خشم و عصبانیت کودتاچیان در ریاض باشد.
بنابراین سفر مکرون به عربستان احتمالاً تلاشی برای آرام کردن اوضاع در ریاض و در نتیجه جلوگیری از بحران آفرینی سعودی‌ها در لبنان است و به همین علت امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه شب گذشته در عربستان سعودی و در دیدار با محمد بن سلمان ولیعهد این کشور بر حاکمیت و ثبات لبنان تأکید کرده است.
---------------------------------------
عبدالرضا خلیلی

­