روزنامه لبناني: سعد الحريري ناگزير به چرخش در مواضع سياسي خود است

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ یک روزنامه لبنانی با افشای برخی جزئیات مربوط به خواسته‌های عربستان سعودی و امارات از سعد الحریری در زمان رقابت‌های انتخاباتی، گزارش داد که سعد الحریری ناگزیر باید به درخواست عربستان سعودی، امارات و آمریکا رویکرد و خط مشی سیاسی خود را در جهت خصومت با حزب الله تشدید کند.
روزنامه «الاخبار» لبنان در یادداشتی تحلیلی به قلم «ابراهیم الأمین»، به تحولات انتخاباتی لبنان و کناره‌گیری نادر الحریری، رئیس دفتر سعد الحریری و علت این اقدام وی پرداخت و نوشت: گزارش‌ها و روایت‌های گوناگون بیانگر یک نکته است و آن اینکه نادر الحریری روز چهارشنبه از سمت خود کناره‌گیری کرد و یک روز بعد، عازم پاریس شد. پس از آن، سعد الحریری به وی- که پسر عمه‌اش و دستیار اصلی او به شمار می‌رود- اعلام کرد که با استعفایش موافقت کرده است.
این روزنامه با اشاره به جایگاه نادر الحریری در سمت خود به عنوان رئیس دفتر سعد الحریری، نوشت: نادر الحریری طی چند سال اخیر به معاون و مشاور اول حریری تبدیل شده بود. او نزد سعد الحریری به جایگاهی رسیده بود که مادرش «بهیه الحریری» نزد برادرش رفیق الحریری، نخست‌وزیر اسبق لبنان، به چنین جایگاهی نرسیده بود، اما مؤلفه‌ها و دلایلی وجود دارد که نشان می‌دهد استعفای وی، خواه به درخواست خود او باشد و خواه به درخواست سعد الحریری، در جهت بازیابی جایگاه سعد الحریری، به عنوان رئیس حزب المستقبل، گامی لازم و ضروری بوده است.
بر اساس این یادداشت، نادر الحریری پس از پایان بررسی‌های نتایج برآمده از انتخابات پارلمانی، با نزدیکان خود داخل حزب المستقبل و خارج آن به این جمع‌بندی رسید که همگان او را مسئول شکست جدید در ششم ماه مه قلمداد خواهند کرد و بر این نظر خواهند بود که متزلزل شدن جایگاه و محبوبیت سعد الحریری برآمده از سیاست‌های اوست. از حل و فصل با میشل عون و جریان او به ریاست جبران باسیل، تا برقراری آرامش و صلح با حزب الله و نبیه بری، رئیس پارلمان و کنار زدن برخی مؤلفه‌های ۱۴ مارس و موضع‌گیری درباره «حزب نیرو‌های لبنانی»، از جمله این سیاست‌های او بود.
چه بسا سعد الحریری در اتخاذ گام‌های بعدی دچار مشکل شود و تجربه شش ماه گذشته، نشان دهنده ناتوانی او در اتخاذ گام‌های لازم برای بررسی نواقص موجود است. از این رو، سرانجام، نادر الحریری تصمیم گرفت که از سمت خود کناره گیری کند. او این تصمیم خود را با هدف کمک به سعد الحریری برای رویارویی با چالش‌ها و بازنگری‌های ضروری و مطلوب اتخاذ کرد. پاسخ سعد الحریری به وی این بود که موضوع را بررسی و روز دوشنبه (امروز) با وی گفتگو خواهد کرد تا وی آخر هفته طولانی را در پاریس سپری کند، اما آنچه روی داد این بود که سعد الحریری، شامگاه شنبه به نادر الحریری ابلاغ کرد که با استعفای وی موافقت کرده است.
بر اساس این گزارش، سعد الحریری قصد داشت اقدامات و تدابیری اتخاذ کند، اما افراد نزدیک به وی، به او توصیه کردند که اتخاذ این تدابیر را به پس از انتخابات واگذار کند. او بخشی از این تدابیر را زمانی که فهرست‌های انتخاباتی را تغییر داد، انجام داد؛ با وجود این، بسیاری بر این نظر بودند که در صف اول حزب المستقبل تغییرات رخ خواهد داد که بر رقابت‌های انتخاباتی تاثیرگذار خواهد بود. بسیاری توصیه کردند که اتخاذ این امور به پس از هفتم ماه مه موکول شود، اما تحولات زیادی در این برهه زمانی روی داد که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.
مسئله نخست در این باره این است که درست است که محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، تصمیم گرفت صفحه‌ای جدید با سعد الحریری باز کند، اما اعتراض‌های ریاض به تیم نزدیک به نخست‌وزیر همچنان ادامه دارد. آنچه روی داد این بود که عربستان با موکول کردن رسیدگی به امور به پس از انتخابات، موافقت کرد. برای عربستان بیم آن وجود داشت که اوضاع و تحولات به نابسامانی منجر شود که سبب از دست رفتن تمام سهم انتخاباتی سعد الحریری شود یا اینکه این سهم را در سبد دیگران قرار دهد. از این رو، عربستان برای راضی کردن سعد الحریری به بازگشت به ائتلاف‌های سابق، چندان تلاش نکرد و در را به روی دیدار و تعاملات وی با دیگران نبست. سعد الحریری به صراحت اعلام کرد که به دنبال حاشیه مانوری است که جایگاه او را نزدیک به میشل عون و تیم انتخاباتی او نگه دارد. با وجود این، منابع نزدیک به عربستان سعودی اعلام کردند که سعد الحریری هرگونه حمایت مالی و فوری عربستان را رد کرده و ترجیح داده است که برای تامین هزینه رقابت انتخاباتی خود از یکی از بانک‌ها وام بگیرد. او درصدد حفظ ارتباطات حاشیه‌ای خود با دیگران بود و از برخورد با آن‌ها پرهیز می‌کرد، اما بر این نکته نیز واقف بود که نمی‌تواند مسائل مالی خود را جز با کمک مالی خارجی ساماندهی کند و منبع این کمک نیز ناگزیر عربستان خواهد بود، زیرا امارات عربی متحده به سعد الحریری اعلام کرده بود که نمی‌تواند بدون موافقت ریاض گامی در این باره بردارد.
افراد آگاه بر این نظرند که سعد الحریری به مسئولان امر اطلاع داد که برای تحقق خواسته‌های ضمنی عربستان سعودی تلاش خواهد کرد، اما پس از برگزاری انتخابات. به همین علت، این افراد بر این نظرند که کنار زدن نادر الحریری با انگیزه تحقق بخشیدن به دو هدف صورت گرفته است، هدف اول راضی کردن عربستان سعودی و هدف دوم بهره‌برداری از آن برای اجرای طرح پاکسازی سعد الحریری در تیم سیاسی المستقبل و به همین علت کنار زدن نادر الحریری نیز با القای این نکته صورت گرفت که تضمینی برای بقای هیچ کسی در سمت خود وجود ندارد.
مسئله دوم در این باره این است که میانجی اماراتی بین سعد الحریری و ریاض کاملا شفاف عمل و اعلام کرده بود که تغییراتی باید انجام شود. درک وجود روابط بین سعد الحریری و میشل عون نمی‌تواند مانع از اعتراض به وجود معامله ریاست جمهوری با دیگران، باشد. برداشت همه این است که نادر الحریری، نهاد المشنوق و غطاس خوری به‌طور اساسی مسئول تحولات آینده هستند. درست است که امارات عربی از افراد جایگزین مانند اشرف ریفی، چشم پوشی کرد، اما از درستی اقدامات سعد الحریری نیز رضایت ندارد و چه بسا اماراتی‌ها بسیار دقیق پیش‌بینی کردند و گفتند که جایگاه و محبوبیت سعد الحریری به شدت تنزل یافته است و انتخابات پارلمانی نیز برآیند خوبی برای او نخواهد داشت.
مسئله سوم شکست طرح و برنامه، زمین‌زدن و سرنگون کردن سعد الحریری در پاییز گذشته، با این هدف صورت گرفت که در را به روی هر گونه ساز و کار دیگری ببندد، اما این طرح به‌طور اساسی کنار گذاشته نشده است زیرا مسئولان عربستان، امارات و برخی مسئولان آمریکایی از لزوم تهیه و تنظیم طرح جدیدی سخن می‌گویند که در آن سعد الحریری و تیم سیاسی او وارد رویارویی سختی با حزب الله شود و به همین علت از سعد الحریری خواسته شد که در برخی تجمع‌ها و رقابت‌های انتخاباتی‌اش برای این منظور اعلام آمادگی کند، امری که در منطقه بقاع شمالی و جنوب رخ داد، اما برآیند و نتیجه انتخابات حاکی از دشوار بودن این گزینه است و آنچه لازم می‌نماید، ایجاد تغییرات اساسی در این طرح است. در این راستا، مسئولان این سه کشور، سخنان نادر الحریری را درباره اینکه فرایند دور کردن جبران باسیل از حزب الله با موفقیت پیش می‌رود، باور نکردند زیرا ارزیابی‌های خود آن‌ها حاکی از آن بود که جبران باسیل مواضع خود را علیه نبیه بری و نه حزب الله تشدید کرده است و حاصل نشدن ائتلاف بین حزب الله و جریان آزاد ملی لبنان نیز در بسیاری از حوزه‌های انتخاباتی به معنای وجود اختلاف گسترده بین آن‌ها نیست.
مسئله چهارم این است که چارچوب رویارویی درباره موضوع نخست‌وزیری صرفا به نتایج انتخابات یا تفاهم با میشل عون منحصر نمی‌شود، زیرا پایتخت‌های این کشور‌ها [عربستان، امارت و آمریکا]به دنبال اجرای تعدیل‌ها و تغییرات اساسی و ریشه‌ای هستند، امری که سبب خواهد شد سعد الحریری در ائتلاف‌های خود بازبینی کند و در نتیجه به نظر می‌رسد سعد الحریری در صورتی که با همان ساز و کار قدیمی خود به رویکرد و فعالیت خود ادامه دهد، ممکن نخواهد بود و به همین علت او باید برای جلب حمایت منطقه‌ای و بین‌المللی تدابیری اتخاذ کند که سبب فاصله گرفتن او از برخی متحدان کنونی اش خواهد شد. در این چارچوب، او باید موضع سیاسی اعتراضی به حزب الله را به‌طور اساسی علنی کند. ازاین رو، الحریری مجبور خواهد شد که در تیم سیاسی خود و کابینه جدید تغییرات جدیدی ایجاد کند.
با توجه با آنچه گفته شد، چنین خوانشی به دست می‌آید که سعد الحریری نمی‌تواند دیگر به همان خط مشی و شیوه گذشته خود عمل کند و ناگزیر به اتخاذ گام‌هایی در این باره است.

­