از توس تا نیشابور، گرامیداشت فردوسی و خیام

25 اردیبهشت ماه در تقویم رسمی کشور روز ملی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر حماسه‏ سرا و بلندآوازه ایرانی است که با اثر شکوهمند خود، شاهنامه، معمار فرهنگ و ادبِ بخش بزرگی از جهان امروز است، شاعری که با هموار ساختن رنجی 30‏ ساله بر خود، تصویری زیبا از همراهی دین و فرهنگ ملی را از خویش به یادگار گذاشت.

28  اردیبهشت هم روز ملی بزرگداشت حکیم خیام نیشابوری سخن سرای نامدار، ریاضیدان پرآوازه و خالق رباعیات جاودانه است، منجمی که آنقدر شهرت جهانی دارد که سیارک 3095 را به نام او نامگذاری کرده اند، ریاضیدانی که نامش بر نیوتن مقدم شمرده می شود(دوجمله ای های خیام-نیوتن) و رباعی سرایی که تا سال 1929، چهارصد و ده چاپ از شعرهایش به زبان انگليسي به چاپ رسیده بود.

هفته چهارم اردیبهشت ماه مراسم مختلفی برای بزرگداشت روز فردوسی و نکوداشت روز خیام برگزار می شود که مشهد و نیشابور در کانون برگزاری این مراسم قرار دارند.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی امروز به خبرنگار ما گفت: امسال به مناسبت روز ملی فردوسی 400 فعالیت و رویداد فرهنگی و هنری در سطح استان برگزار شد و عمده این فعالیت ها در فاصله زمانی بین 25 تا 28 اردیبهشت انجام گرفت.

سید سعید سرابی افزود: مراسم بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در محل آرامگاه شاعر بزرگ پارسی در توس برگزار شد، مراسمی که در آن علی اصغر مونسان معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در سخنانی فردوسی را پاسدار هویت و زبان پارسی و شایسته تکریم خواند.

سرابی گفت: برگزاری هشتمین کنگره بین المللی شعر از توس تا نیشابور، گلباران آرامگاه فردوسی، شاهنامه خوانی، نقالی، نگارش ابیاتی از شاهنامه با طلا  به همت استاد حسین بهدانی، اعطای سه نشان فردوسی به فردوسی پژوهان و تجلیل از از سه استادکار که در ساخت آرامگاه فردوسی نقش داشتند، از جمله صدها برنامه ای بودند که برای بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در محل آرامگاه وی برگزار شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی هم گفت: نمایشگاهی از نسخ شاهنامه‌ های فردوسی را در موزه خراسان برگزار کردیم تا اهمیت شاهنامه از قرن های گذشته تا قرن معاصر مورد توجه قرار گیرد.

ابوالفضل مکرمی ‌فر افزود: همچنین همایشی با سخنرانی استادان و فرهیختگان در خصوص نسخ شاهنامه، فاخرترین و مهم ‌ترین اثر ملی، فرهنگی و هنری تاریخ ایران برگزار شد.

به مناسبت روز ملی خیام هم صدها برنامه در گوشه و کنار کشور برگزار شد که تمرکز اصلی این برنامه ها در خراسان رضوی و بویژه در نیشابور بود، در همین روز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و شعرای داخلی و شاعرانی از کشورهای ترکیه و آسیای میانه در نیشابور گرد هم آمدند تا به شناخت بیشتر بزرگان تاریخ سازی که بخشی از هویت ملی ما مدیون تلاش های آنان است، کمک کنند.

فرماندار نیشابور در مراسم گرامیداشت خیام گفت: جشنواره ملی خیام، نشست تخصصی خیام، نمایشگاه فرهنگی، نواختن زنگ خیام، مراسم شعرخوانی و حتی مسابقه اسب سواری در روستای معموری زادگاه منسوب به خیام از برنامه های برگزار شده به مناسبت گرامیداشت این شاعر پرآوازه بوده است.

سعید شیبانی افزود: نذر کتاب برای روستاییان 40 روستا، برپایی کارگاه های مجسمه سازی، خوشنویسی و عکاسی در جوار آرامگاه حکیم عمر خیام و شعرسرایی شاعران ایرانی و خارجی از دیگر برنامه های روزبزرگداشت خیام در نیشابور بوده است.

وی گفت: اختتامیه هشتمین کنگره بین المللی شعر «از توس تا نیشابور» هم همزمان با مراسم بزرگداشت خیام برگزار شد و شاعران نامدار از ملیت های مختلف در وصف خیام سرودند.

استاد ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد درباره این شاعران شهیر می گوید: خیام و فردوسی شاعرانی فارسی گو بوده و کوشیده اند از کاربرد کلمات غیر فارسی در اشعار خود پرهیز کنند اما هیچ عنادی با زبان های دیگر نداشته اند.

دکتر یاحقی می افزاید: این شاعران پرآوازه بیش از هر چیز کوشیده اند به زبان زمان خود سخن بگویند و با چنین رویکردی نقش مهمی در حفظ و انتقال زبان شیرین فارسی به نسل های بعد داشته اند.

استفاده از لغات فارسی و پرهیز از به کار بردن واژگان بیگانه و بویژه خودداری از داخل کردن دستور زبان های بیگانه در زبان فارسی، بزرگداشتی نیکو برای شاعران نامدار سرزمین کهن پارسی است.