جهش ۱۰ پله‌ای ایران در رتبه‌بندی شاخص جهانی نوآوری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، امروز رتبه بندی شاخص جهانی نوآوری در سال ۲۰۱۸ منتشر شد، بر همین اساس، جمهوری اسلامی ایران با جهشی قابل توجه از رتبه ۷۵ در سال ۲۰۱۷ به جایگاه ۶۵ در سال ۲۰۱۸ رسیده است این در حالی است که رتبه ایران در این شاخص در سال ۲۰۱۵، ۱۰۶ بوده است.

شاخص جهانی نوآوری نام گزارشی است که هر ساله توسط سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) منتشر می‌شود و در آن به رتبه بندی کشور‌ها از منظر نوآوری می‌پردازد که خوشبختانه با اقدامات معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اسلامی ایران در تعامل با وایپو و نیز دستگاه‌ها و نهاد‌های مرتبط علم و فناوری کشور، زمینه ارتقا جایگاه ایران در این گزارش فراهم شده است.

نقش زیست بوم نوآوری و کارآفرینی و توسعه استارتاپ‌ها
این رشد قابل توجه مرهون رشد در ابعادی همچون خروجی‌های دانش و فناوری (از جایگاه ۹۰ در سال ۲۰۱۵ به جایگاه ۴۱ در سال ۲۰۱۸) و خروجی‌های خلاق (از جایگاه ۱۱۶ در سال ۲۰۱۵ به جایگاه ۵۹ در سال ۲۰۱۸) است که بی شک توسعه زیست بوم نوآوری و کارآفرینی و همچنین توسعه استارتاپ‌های فعال در بخش‌های مختلف اقتصادی نقش بی‌بدیلی در کسب این جایگاه داشته است.

ارائه خروجی‌های نوآورانه مطلوب
بر اساس گزارش سال ۲۰۱۸ سازمان جهانی مالکیت فکری، ایران با رشدی ۱۰ پله‌ای یکی از بیشترین رشد‌ها را در میان کشور‌های همتراز خود داشته است.

نکته قابل توجه این است که جایگاه کشورمان در شاخص کارایی نوآوری (Innovation Efficiency Ratio)، از رتبه ۵۶ در سال ۲۰۱۷ به رتبه ۱۱ در سال ۲۰۱۸ رسیده است.

این امر بیشتر مرهون وضعیت مناسب شاخص‌های مربوط به ابعاد خروجی است و نشان از این موضوع دارد که ایران توانسته است برغم ضعف در برخی شاخص‌های مربوط به ورودی ها، خروجی‌های نوآوارنه بسیار مطلوبی را ارائه دهد.

ایران در میان ۳۴ کشور با درآمد متوسط به بالا (upper-middle-income countries) در رتبه ۱۶ و در میان ۹ کشور آسیای مرکزی و جنوب غربی آسیا در رتبه دوم قرار دارد.

رشد قابل اعتنای سرمایه انسانی و پژوهش در ایران
براساس جدولی که در آن، جایگاه کشور‌ها در رتبه بندی کلی شاخص جهانی نوآوری ارائه شده است، رتبه کشورمان از جایگاه ۱۰۶ در سال ۲۰۱۵ به جایگاه ۶۵ در سال ۲۰۱۸ رسیده است که در مقایسه با گزارش سال ۲۰۱۷، بعد سرمایه انسانی و پژوهش نیز همانند سال‌های قبل رتبه قابل اعتنایی داشته است و در رتبه ۴۵ بین کشور‌های مورد بررسی قرار دارد.

بعد زیرساخت با ۱۲ رتبه بهبود از جایگاه ۹۹ به جایگاه ۸۷، پیچیدگی کسب و کار با ۷ پله بهبود از رتبه ۱۱۵ به رتبه ۱۰۸، پیچیدگی بازار با ۶ پله بهبود رتبه از جایگاه ۱۱۲ به جایگاه ۱۰۶، در آخر بعد نهاد‌ها با ۴ رتبه تنزل، از جایگاه ۱۰۶ به جایگاه ۱۱۰ در بین کشور‌های مورد بررسی رسیده است.

لزوم توجه جدی‌تر به ورودی‌های نوآوری
یکی از ویژگی‌های گزارش شاخص جهانی نوآوری، نگاه همه جانبه و متوازن به همه ابعاد اثرگذار بر نوآوری است و مرور داده‌های جدول جدید رتبه بندی کشور‌ها در سازمان جهانی مالکیت فکری نشان از این دارد که رشد شاخص‌های کشور، چه در بازه‌های چهار ساله (از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸) و چه در مقایسه با سال گذشته، در اغلب قریب به اتفاق ابعاد، با رشد همراه بوده است، اما نکته قابل توجه اینکه برغم رشد رتبه کلی کشور در سال‌های اخیر، برخی از ابعاد که به ورودی‌های نوآوری برمی گردد رتبه مطلوبی ندارند و این ضعف و فقدان توازن در رتبه ابعاد، نباید با رشد قابل توجه و رتبه بسیار خوب ابعاد دیگر که منتج به بهبود در رتبه کلی شده است.