قیمت پایه بورس باید متناسب با قیمت بازار باشد

علی پناهی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما افزود: وقتی این اتفاق براساس مکانیزم بورس کالا بیفتد از آنجا که قیمت پایه نزدیک به قیمت بازار است تقاضا کاهش می‌یابد و خریدار واقعی به بازار می‌آید نه کسانی بیایند بخرند، آن وقت بخشی را تولید کنند و بخشی دیگر را در بازار آزاد بفروشند.

وی اضافه کرد: محدود کردن قیمت پایه در بورس به ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی که متفاوت از قیمت بازار است فاصله میان عرضه و تقاضا و شکل گیری تقاضای کاذب را موجب می‌شود، زیرا هر کس با این قمیت به فولاد دسترسی پیدا کند می‌تواند با قیمت بالاتر خارج از بورس بفروشد در حالیکه بورس کالا مانند بقیه بازار‌های آزاد محل تلاقی عرضه و تقاضاست و هر موقع در این فرآیند خدشه‌ای ایجاد شود آثار نامطلوبی در بازار به جا می‌گذارد که این اثر یا از عرضه کم یا تقاضای زیاد و یا خدشه در قیمت ایجاد می‌شود.

پناهی گفت: در ماه‌های اخیر با اتفاقاتی که در بازار و اقتصاد کشور به وجود آمده، قیمت مخدوش شده، زمانی که قیمت مخدوش می‌شود به این معناست که هزینه تولید افزایش می‌یابد از طرف دیگر با توجه به تغییر در نرخ ارز، اگر تولید کننده بداند در بازار دیگر با قیمت بالاتر می‌تواند عرضه کند به این کار اقدام می‌کند؛ بنابراین با اتفاقات اخیر، بسیاری از عرضه‌ها در بازار‌های خارج از بورس که قیمت‌ها بالاتر بود اتفاق افتاد.

وی افزود: با وجود افزایش قیمت ارز و هزینه‌های ناشی از آن برای تولیدکنندگان، قیمت پایه در بورس کالا براساس بخشنامه‌های ابلاغی به طرز مناسبی افزایش نیافت، این فاصله تقاضای کاذب ایجاد کرد البته در این شرایط عرضه کنندگان با بخشنامه وزارت صنعت، عرضه را افزایش دادند، در مقایسه با سال قبل همه عرضه کنندگان فولادی از جمله عرضه کنندگانی که قبلا در بورس کالا عرضه نمی‌کردند آمدند عرضه‌ها را آغاز کردند برخی‌ها هم که کمتر در بورس کالا عرضه می‌کردند مانند فولاد مبارکه که قبلا ۳۰ درصد در بورس عرضه می‌کردند اکنون ۵۵ درصد عرضه را در بورس انجام می‌دهد بقیه عرضه‌های این فولاد ساز بصورت مچینگ اتفاق افتاده است. (وقتی نمادی اولین لحظه در روز می‌خواهد باز شود عرضه و تقاضا‌ها نیم ساعتی توسط کارگزاران وارد سیستم معاملات می‌شود. وقتی دقیق قیمت تعادلی بین این دو مشخص شد توسط ناظر بازار اجازه شروع معاملات داده میشود و این عملیات را مچینگ قیمت می‌گویند)

پناهی گفت: اینکه گفته می‌شود در گران فروشی، درآمد بورس کالا افزایش می‌یابد باید گفت وقتی عرضه‌ها اضافه می‌شود درآمد بورس افزایش می‌یابد نه اینکه با عرضه کم و قیمت بالا این درآمد افزایش یابد که نه منطقی است و نه جزء معیار‌های بورس کالا است، ضمن اینکه نهاد‌های نظارتی هم بر عملکرد بورس کالا نظارت دارند و البته با این دستور العمل‌ها از بازار رقابتی دور می‌شویم.

وی افزود: به هر حال وقتی قیمت در بورس کالا دستکاری می‌شود با فاصله قیمتی که در بورس و بازار آزاد وجود دارد، دلالان دست به کار می‌شوند، البته مکانیزم پذیرش افراد حقیقی و حقوقی در بورس کالا براساس مشخصات است کسی می‌تواند محصولات فولادی بخرد که تولید کننده باشد اگر هم می‌خرد باید ۷۵ درصد از محصولی را که با خرید مواد اولیه از بورس تولید کرده ۳ هفته بعد در بورس کالا عرضه کند.

پناهی گفت: اگر قیمت پایه درست تعیین و کشف شود و نزدیک به بازار باشد آن وقت خطایی در تایید یا رد داشته باشیم تالار بورس آن را تصحیح می‌کند.

وی افزود: بورس کالا در شرایط فعلی می‌تواند کمک کند که میزان عرضه محقق شود، میزان صادرات تولیدکنندگان تحت نظارت قرار گیرد و بورس این حق قانونی را داشته باشد که قیمت پایه را براساس قیمت نزدیک به بازار برای ورود به تالار تایید کند اگر این اتفاق بیفتد شرایط فعلی می‌تواند بهتر شود.

پناهی گفت: کشف قیمت باید شامل کل زنجیره باشد مثلا برای فولاد از سنگ آهن تا محصول نهایی باید در بورس کالا عرضه و کشف قیمت شود اگر بخشی از آن نیاید مثلا سنگ آهن در بورس کالا نیاید قیمتی که برای فولاد سازان در می‌آید مشخص نیست یعنی برای عموم و تصمیم گیر شفاف نیست یا فولاد اگر خارج از بورس عرضه شود معلوم نیست با چه قیمتی در خارج از بورس معامله می‌شود.