حدود و امکان جنگ چین و آمریکا

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا وسيما ،چین و آمریکا چندین دور مناقشه تجاری و گمرکی داشته اند اما هر کدام به نحوی کاهش پیدا کردند.مناقشه اخیر با وضعیت سابق از چند جهت متفاوت است.

مختصات مناقشه جدید:
الف: حجم حداکثری تهدید متقابل.
پکن و واشنگتن یکدیگر را به تخریب روابط تجاری و حتی سیاسی متهم می کنند. به هرحال تنش در حال تشدید شدن است و این امر می تواند برای دو طرف پرهزینه باشد.

ب: لغو نشست امنیتی سالانه مشترک. دولت آمریکا هفته گذشته گفت چین نشست امنیتی با جیمز ماتیس وزیر دفاع را که قرار بود ماه اکتبر برگزار شود, لغو کرده است.
هرچند مقامات چین گفته اند نباید نگران تنش ها میان دو کشور بود.
آمریکا و چین درباره مجموعه مسائل مختلف از قبیل بحث فروش تسلیحات، فعالیت های نظامی در دریای چین جنوبی و سایر مناطق آبی اطراف چین با هم اختلاف دارند ولی اینکه لغو این نشست به این مسائل ارتباط دارد یا خیر، به گفته این مقام مسئول، هنوز مشخص نیست.
چین و آمریکا هنوز درگیر جنگ تجاری رو به گسترشی هستند که تا کنون باعث شده دو طرف تعرفه های سنگینی بر واردات همدیگر اعمال کنند.

ج-اتهام جدید به مقامات چین. رئیس جمهور آمریکا هفته قبل در نشستی در شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت:"چین به سبب سیاست های تجاری دولت وی در قبال پکن، به دنبال مداخله در انتخابات ششم نوامبر در کنگره آمریکاست تا به وی و نیز حزب جمهوری خواه طرفدار وی ضربه بزند."
اما دیپلمات ارشد چین این ادعای ترامپ را تکذیب کرد.

تنش در آب های چین جنوبی
در روزهای گذشته رسانه ها با اشاره به رویارویی دو طرف،در مورد حرکت رزمناو آمریکا به سمت دریای چین تاکید کردند:""زنگ هشدارجنگ جهانی سوم به صدا در آمده است. آمریکا با تاکید بر این موضوع که حق دارد ناو خود را در دریای جنوبی چین و در نزدیکی جزایری که مورد مناقشه بوده است، به حرکت در آورد، تنش های میان دو کشور را تا سطح جدیدی افزایش داد.
دو مقام آمریکایی ادعا کردند یک ناوشکن موشک‌انداز این کشور به نام یواس‌اس دیکیتر وارد آب های دریای جنوبی چین در 12 مایل دریایی صخره های نزدیک جزایر اسپراتلی شده است. چین حق مالکیت خود را بر جزایر اسپراتلی تایید کرده است، موضوعی که مقامات آمریکایی به شدت به آن اعتراض دارند.""

https://www.express.co.uk/news/world/1024903/world-war-3-china-US-islands-china-sea

این درحالی است که نیروهای آمریکایی به طور روزانه در منطقه اقیانوس هند-آرام ازجمله در دریای چین جنوبی فعالیت دارند. مقامات نظامی آمریکا می گویند: همه این عملیات ها منطبق با قوانین بین المللی طراحی شده اند و نشان دهنده این موضوع هستند که آمریکا هرکجا قوانین بین المللی اجازه دهند، هوانوردی و دریانوردی خواهند کرد و به اجرای عملیات خواهند پرداخت.
چین بر سر کنترل مناطق مختلف در دریای چین جنوبی با آمریکا درگیر مناقشه ای طولانی شده و در سال 2015 آمریکا استقرار رزمناوها و هواپیماهای خود را در این منطقه آغاز کرد تا از این طریق ادعاهای سرزمینی چین را بی اثر سازد.
از سوی دیگر نیروهای انگلیس که سال های دور در این آبها فعال بود چند ماهی است که عرصه هایی برای حضور مهیا کرده است. از اینرو در 25 سپتامبر مقامات چینی به انگلیس هشدار دادند از اختلافات در آن حوزه و صحنه های درگیری دور بماند. این هشدار پس از آن داده شد که کشتی های جنگی نیروی دریایی سلطنتی به سرزمین مورد مناقشه در دریای چین جنوبی نزدیک شدند.
تنش ها میان چین و آمریکا در جبهه های مختلف همواره افزایش یافته است به گونه ای که این دو کشور در زمینه های نظامی، تجاری و سایبری با یکدیگر درگیر شده اند.
با این وجود پنتاگون و وزارت خارجه آمریکا بر این باورند که دو کشور یاد خواهند گرفت چگونه اختلاف هایشان را مدیریت کنند.

موضع ضعیف پکن
کارشناسان بر این باورند ادعاهای ترامپ مبنی بر این که چین در سیستم سیاسی آمریکا دخالت می کند رد می کنند. همچنانکه درباره دور شدن ترامپ از تعامل همیشگی آمریکا با بقیه جهان می گویند: برنده واقعی چین است چرا که هر روز بیشتر در سازمان های بین المللی فعالیت می کنند.
در جلسات امسال مجمع عمومی سازمان ملل، مقامات پکن بارها خواستار حمایت آن نهاد از طرح"یک کمربند و یک جاده"شدند که البته واشنگتن آن را تلاشی برای گسترش قدرت چین و نفوذ آن در سراسر جهان می داند.
این درحالی است که ماه گذشته ترامپ بودجه دفاعی ۷۱۶ میلیارد دلاری آمریکا را امضا کرد
دونالد ترامپ در مراسم امضای آن از "مهم‌ترین سرمایه‌گذاری" آمریکا در ارتش خود در طول تاریخ یاد کرد.
کارشناسان می گویند این مصوبه هزینه های دفاعی را افزایش داده و موضع ایالات متحده نسبت به چین و روسیه را ارتقا می دهد.
""این مصوبه ۶۹ میلیارد دلار برای بودجه جنگی تحت عنوان «عملیات احتمالی خارج از کشور» اختصاص داده و ۲.۶ دهم درصد افزایش حقوق برای اعضای نیروهای مسلح و سرمایه گذاری ده ها میلیارد دلاری در نوسازی ناوگان هوایی و دریایی پنتاگون و دفاع موشکی را فراهم می کند.""
(https://ir.voanews.com/a/us-trump-defense-bill/4526763.html)

بودجه دفاعی ضد چینی
نکته قابل توجه در این مصوبه آنست که هنوز تلقی جنگ سرد و رشد نظامی گری در قبال چین و سپس روسیه پا برجاست .
در حالی که چین در این مصوبه به عنوان یکی از اصلی ترین رقبای استراتژیک ایالات متحده طبقه بندی شده اند.
از سوی دیگر جامعه اطلاعاتی ایالات متحده در مورد «اعمال خرابکارانه» توسط شرکت‌های مخابراتی وابسته به دولت چین در انتخابات ششم نوامبر در کنگره آمریکا، ابراز نگرانی کرده‌است. کارشناسان هشدار داده اند تحریم‌ها، به‌طور مشخص پکن را هدف قرار داده‌ و بسیاری را در چین بیکار می‌کند.

جمع بندی
کارکرد چین در شکل دادن به نظم اقتصادی و امنیتی آسیا، پرچالش ترین بخش از سیاست خارجی آن کشور در آینده خواهد بود. تصمیم چین برای تبدیل شدن به قدرت برجسته آسیا به ناگزیر شامل تشدید رقابت برای نفوذ با آمریکا هم می‌شود.
اما باید به این واقعیت توجه کنیم که "مناسبات و یکپارچگی اقتصادی" پیشران های جنگ را تا حدودی محدود می کند .
جنبه دیگرآنکه بسیاری از کشورهای آسیایی همچنان به قدرت چین بی‌اعتماد هستند. تا زمانی که پکن تلاش کند استیلای منطقه‌ای را از طریق تلاش‌هایی اعمال کند که باعث نادیده گرفته شدن منافع دیگر کشورها شود، با مخالف از سوی کشورهای دیگر منطقه روبرو خواهد شد. بسیاری از صاحب نظران می گویند: محدودیت‌هایی وجود دارد در مورد اینکه چین قادر نخواهد بود طرح‌های مهم اقتصادی ژئوپلیتیک مانند تلاش‌های زیرساختی و تجاری برای پیوند با اروپا، آفریقا از طریق طرح کمربند و جادهرا عملیاتی کند.
علاوه بر چالش‌های سخت رویارویی با آمریکا، چین برای حفظ رشد اقتصادی خود با موانع فراوانی در تلاش‌هایش برای شکل دادن به نظم اقتصادی و امنیتی در آسیا به نفع خود مواجه است./
======================

نویسنده :محمد حسینی پور - پژوهشگر سیاست استراتژیک .
.