دلالان ، میدان دار میوه و تره بار خوزستان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خوزستان، مصرف کنندگان بر این باورند که میوه و تره بار در استان با نرخ هایی به مراتب گران تر و کیفیتی پایین از محصولات مشابه در استان های همجوار و کشور ارائه می شود. آقا مجید پیرمرد 62 ساله عشایری که در طول سال دستکم 4 بار به استان های اصفهان و چهارمحال و بختیاری سفر می کند، می گوید: در تابستان هر کیلو گلابی را 7 و سیب را 6 هزار تومان در شهرکرد خریده و همان روز در اهواز قیمت همان میوه ها حتی با کیفیت پایین تر به ترتیب 21 و 11 هزار تومان و نرخ میوه هایی مانند گیلاس و هلو و آلبالو هم حداقل 2 برابر بود.وضع قیمت ها در دیگر شهرهای خوزستان به نسبت دوری از مرکز استان از این هم بدتر است.گویی اینجا هر کسی میوه را به هر قیمتی که دلش می خواهد عرضه می کند.
معاون نظارت و بازرسی سازمان صنعت،معدن و تجارت خوزستان پرونده زردرنگ و ضخیمی از تخلفات واحدهای صنفی اهواز در مدت 6 ماه امسال را در دست دارد که حاوی اسناد تخلف 310 واحد صنفی خرده فروش و 270 واحد متخلف بارفروش است که به اداره تعزیرات ارسال شده اند.طبق آمارها در همین مدت میزان تخلف ها در کل استان به 748 مورد رسید.در بین پرونده ها مواردی یافت می شود که تا 130 درصد سود از مصرف کننده دریافت کردند در حالی که بر اساس قانون، سود مصوب تا 35 درصد است. صدور حکم پرونده های ارسالی به تعزیرات حدود یک ماه زمان می برد و در این مدت متخلف همچنان به کار خود ادامه می دهد و چند برابر ارزش ریالی مجازات آتی را فقط در فروش چند کیلو میوه به دست می آورد.
مهمترین علت نابسامانی در بازار میوه و تره بار از نظر علی محمد رحمانی نرخ گذاری غلط و هجوم واسطه های عراقی برای خرید این محصولات است.نرخ ها در استان بر اساس نرخ ها در مبادی تولید و میادین میوه و تره بار تهران و استان های همجوار به علاوه ی کارمزد و کرایه حمل و نقل معین می شود.به نظر رحمانی در این روند تخلفات زیادی شکل می گیرد که در برخی مقاطع منجر به افزایش سرسام آور قیمت ها و کاهش کیفیت محصول می شود.
آش نرخ های نامتعارف در تابستان آن قدر شور و بی مزه شد که استانداری وارد معرکه شد و دستور راه اندازی مجدد معاونت منحل شده نظارت و بازرسی اداره صمت خوزستان و افزایش کاربرد اهرم های نظارتی و تنبیهی را داد تا قدری جلوی قیمت های افسار گسیخته گرفته شود.
مدیرکل هماهنگی امور اقتصادی استانداری می گوید: ارزیابی و گزارش های مردمی مبنی بر افزایش کم سابقه قیمت میوه و تره بار در سطح استان، حاکی از کم کاری دستگاه های اجرایی و مسئول به ویژه در برخورد با دو تخلف عمده در سال های گذشته  است:
اول: رعایت نکردن خالص فروشی یعنی تخلف یا اشتباه در تشخیص درجه بندی کیفیت میوه که باعث می شود در تعیین نوع و درجه محصول تقلب زیادی صورت بگیرد به گونه ای که میوه درجه 2 به جای درجه 1 و درجه 1 به جای ممتاز قالب می شود.نبود تیم کارشناسی و نظارتی قوی در حتی سبب می گرد دست میوه های درجه 1 و 2 را به نرخ ممتاز و مرغوب به مردم بفروشند.
دوم: نبود فاکتور و صورتحساب های هماهنگ و یکسان که منشاء بسیاری از گرانفروشی هاست.شوربختانه فروشنده و خریدار در استان ملزم به صدور و دریافت فاکتور هماهنگ نیستند.در بازار به وفور با فاکتورهای غیر رسمی و بدون نام و نشان و مهر و امضاء مواجه هستیم.به جز فاکتورهای مخدوش و ناخوانا خیلی ها در میدان بدون فاکتور معامله می کنند.گاهی مشاهده می شود برای گم کردن رد گرانفروشی برخی میوه ها را به نام میوه های دیگر فاکتور می کنند.جالب است بدانید در خرداد و تیر که قیمت میوه های تابستانه مانند گیلاس به اوج رسید برخی از بارفروشان این میوه را با فاکتور میوه های ارزان تر مثل هلو به خرده فروشان تحویل می دادند.
امید بن عباس ساخت بازارچه در محلات به منظور عرضه مستقیم میوه و تره بار و کالاهای اساسی را یکی دیگر از راه حل های تنظیم بازار عنوان می کند.کاری که شهرداری ها در بسیاری از شهرها مثل تهران و مشهد انجام داد.شهرداری کلانشهر اهواز هم قرار بود تابستان 8 بازارچه را احداث کند که تاکنون خبری از آنها نیست.
رییس اتحادیه صنف میوه و تره بار اهواز تخطی از خالص فروشی و صدور فاکتورهای یکسان را تایید می کند و دلالان و بار اندازها در میدان را سرچشمه این دو تخلف اعلام می کند.
عبدالرضا جمالی از بارفروشان و غرفه داران انتقاد می کند که از ارائه فاکتور خودداری می کنند و در برابر اصرار خرده فروش برای دریافت فاکتور از تحویل بار سرباز می زنند.
آمار جمالی نشان می دهد روزانه به طور میانگین 2 هزار و 500 تن میوه و تره بار وارد میدان اهواز می شود. از این میزان فقط 10 تا 20 درصد ممتاز است.دلیل ورود انبوه میوه های بی کیفت و سهم ناچیز خوزستانی ها از میوه های مرغوب کشور به جز فعالیت دلالان بی انصاف و بارفروشان متقلب، باربری غیر استاندارد و نگهداری نامناسب بار می داند.
مسئول میوه و تره بار فروشان اهوازی با دسته بندی اشکالات بی شمار میدان از گرانفروشی، اخذ عوارض بالا، گنجایش کم محیط و عدم ارائه خدمات مناسب تا مشکلات ترافیکی و بهداشتی و نبود امکانات و تجهیزات بر ضرورت جمع آوری دست دوم ها و شکستن انحصار میدان غدیر اهواز با 145 غرفه تاکید می کند.موضوعی که مدیرعامل سازمان ساماندهی و مشاغل شهری و فرآورده های کشاورزی شهرداری اهواز به عنوان متولی و مسئول میدان نیز خواهان آن است.
صولت احمدی که به تازگی سکان هدایت سازمان را به دست گرفته، چندی پیش با ابراز نارضایتی از وضع مجموعه زیر دست خود در میدان یک بار دیگر به ضرورت توسعه میدان با توجه به نیاز روزافزون استان و افزایش صادرات به کشور عراق اشاره می کند.
او می گوید: به همین دلیل راه اندازی فاز دوم میدان میوه و تره بار با 70 غرفه جدید از سال 91 در دستور کار شهرداری قرار گرفت.طرحی که در مسیر اجرا چند سال دچار وقفه شد.به گفته احمدی قرار است نیمی از این غرفه ها تا پایان سال بهره برداری شود تا بلکه از مشکلات کم کند.مشکلاتی که بخش بزرگی از آنها به دست دلالان مشهور به "بار بار کن" و زد و بند با برخی از غرفه داران ایجاد می شود.این افراد در میدان چرخ می زنند و میوه های کمیاب را به محض ورود خریداری و سپس با قیمت های بسیار بالا راهی عراق می کنند یا به دیگران می فروشند.
ارسال میوه و تره بار به عراق را در شرایط کمبود شدید و گرانی خیره کننده برخی محصولات و ممنوعیت صادرات هم ادامه می یابد.مرزبانان در عرض یک هفته از خروج حدود 400 تن گوجه فرنگی که به قصد خروج از کشور و به صورت جاساز بارگیری شد، جلوگیری کردند.ارزش این محموله بزرگ قاچاق بیش از 40 میلیارد ریال برآورد شد.
رییس اتحادیه صنف بارفروشان اهواز در پاسخ به موج انتقاد از تخلفات گسترده بارفروشان در میدان می گوید:تلاش می کنیم واسطه ها را حذف کنیم اما زورمان بیش از این نمی رسد.حتی برای تنظیم بازار درخواست کردیم از صادرات برخی محصولات مثل گوجه جلوگیری و با متخلفان به شدت برخورد شود.اما همچنان شاهد کج شدن راه کامیون ها به سوی مرزهای چذابه و شلمچه هستیم.
بابک سپهری درباره کیفت پایین میوه در استان معتقد است با توجه به کمبود میوه و تره بار استان در تابستان ها در این فصل از استان های دیگر میوه وارد می کنیم.کیفیت این محصولات وارداتی که با کامیون های معمولی از راه های دور به میدان بدون سردخانه اهواز منتقل می شوند، قبل از اینکه به دست مصرف کننده برسد تا حدود زیادی از بین می رود.بنابراین باید برای فراهم کردن امکانات سردخانه ای به منظور جابه جایی و نگهداری چاره ای اندیشیده شود.
جسارت و گستاخی دلالان در تداوم ارتکاب اعمال خلاف قانون به حدی رسیده که مسئولان را برای اجرای طرح های توسعه میدان آشکارا تهدید می کنند.آنها از تهیه گزارش تلوزیونی از میدان هم جلوگیری می کنند.
دلالان داد  خریداران و توزیع کنندگان و غرفه داران درستکار را درآوردند.یکی از خریداران از سوء استفاده دلال ها و کیفیت پایین و گرانی میوه گلایه می کند و می گوید:کامیون، کامیون میوه را با چند برابر قیمت برای واسطه عراقی می خرند و بدون زحمت سود هنگفتی به دست می آورند.در این اوضاع نابسامان ما هر قیمتی را هم که اعلام می کنیم از نظر شهروندان گران و مصرف کننده ناراضی است.
شورای تامین استان به تازگی با وجود سنگ اندازی سودجویان و تعلل شهرداری، تکمیل فوری طرح توسعه میدان اهواز را با مشارکت سرمایه گذار بخش خصوص و راه اندازی مراکز عرضه مستقیم میوه و تره بار و اجناس ضروری مردم در مناطق مختلف شهر را از تصویب گذراند.
حال به نظر می رسد ساماندهی این بازار آشفته که البته مختص استان خوزستان هم نیست، مستلزم یک نگاه فرآیند محور است.فرآیندی که کارشناسان معتقدند از مزرعه تا خانه های مردم را در برمی گیرد و لازم است در این مسیر طولانی با برنامه ریزی و نظارت دقیق دست دلالان (میدان داران بازار میوه و تره بار) کوتاه و با متخلفان برخورد سریع و متناسب شود.

 

 رضا عالی پور