تجارتی سبز با عرضه دستینه هنر تبرستان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، دیرینه شناسان با بررسی آثار دوره چهارم زمین شناسی در مازندران این دیار را از سرزمینهای فرهنگی و تاریخی کشور به شمار آورده اند که به تناسب رشد جوامع انسانی ، هنر و صنعت نیز در طبع مردم این سرزمین ریشه دوانده و با خلق صنایع متنوع دستی و کشاورزی و صنعتی زمینه ای برای رشد فراهم شده است.

در حالی که سهم صادرات جهانی صنایع دستی سالانه بیش از 300 میلیارد دلار است، این سهم برای ایران فقط 8 درصد صادرات جهانی است و در بازار داخلی نیز رونق چندانی ندارد.

این وضعیت در استان های شمالی که کانون رفت و آمدهای گردشگران هستند نیز هنوز به صورت یک کلاف سردرگم باقی مانده است. فرصتی که می تواند چرخ اقتصاد و اشتغال را در شمال کشور به چرخش درآورد.

برندسازی صنایع دستی لازمه توسعه

کارشناس ارشد صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری مازندران با اشاره به رشد صنایع دستی در دیار تبرستان می گوید: تولید ظروف سفالی در هزاره چهارم و پنجم میلادی در فلات مرکزی ایران نشانه ای از هنرمندی ساکنان این سرزمین بوده و با یافتن وسایل ریسندگی در غار هوتو در بهشهر فعالیت روزانه مازنی ها به صنایع دستی و ساخت ابزارهای مورد نیاز زندگی مشهود است.

عاطفه شعبانی می افزاید: نداشتن برندهای معتبر تجاری برای عرضه کالاهای صنایع دستی به گردشگران ، نبود ضابطه ای هدفمند برای حمایت از صنایع دستی و نبود حمایت های بیمه ای از فعالان این حوزه، سبب شده است تا بیش از 10 هزار فعال حوزه صنایع دستی مازندران با وجود علاقمندی برای ادامه این هنرهای فاخر سبب شده ،تا دست از کار بکشند.

وی با با بیان اینکه هنرهای دستی زیادی در مازندران تولید می شود، افزود: قالی بافی، گلیم بافی، جاجیمچه بافی، بافت گلیمچه، چوقا، شمد و ملحفه، سوزن دوزی، رنگرزی و چاپ سنتی سفالگری و سرامیک سازی، فراورده‌های پوست و چرم، هنرهای مرتبط با فلز، هنرهای مرتبط با چوب، حصیر بافی، طراحی سنتی در کنار نگارگری، صحافی و جلدسازی سنتی، صنایع دستی دریایی و عروسک‌سازی در مازندران رواج دارد که به دلیل گران بودن مواد اولیه بسیاری از این صنایع، تولید آنها نیز کمرنگ تر شده است.

وضعیت هنرمندان صنایع دستی مازندران چگونه است؟

رئیس خانه هنرمندان مازندران درباره وضعیت فعالان این حوزه در مازندران معتقد است: بیش از 4 هزار نفر در زمینه هنرهای چوبی، بافت گلیم وفرش فعالیت دارند اما نبود حمایت های مالی سبب شده است تا در زمینه عرضه صنایع دستی مازندران با چالش روبرو باشیم.

عبدالرضا اتحاد با تاکید بر اینکه در استان ضعف بازاریابی وجود دارد افزود: در انجمن صنایع دستی مازندران فعالان بیشماری فعالیت می کنند اما نبود نمایشگاه های دائمی عرضه محصولات صنایع دستی، عرضه آن را با چالش روبرو کرده و این مشکلات سبب شده است تا علاقمندان تولید صنایع دستی در مازندران کاهش پیدا کند.

اتحاد با اشاره به تقویت حضور گردشگران در حمایت از صنایع دستی افزود: قرار شد بازارچه دائمی در مجتمع تجاری" دنیای آرزوها" در ساری ایجاد شود که بزودی با عرضه محصولات در این مجتمع زمینه برای حضور هنرمندان فراهم می شود.

آشفته بازار عرضه محصولات صنایع دستی در مسیر گردشگری مازندران

آشفتگی عرضه صنایع دستی مازندران در بازارهای ساحلی و مسیرهای بین راهی سبب شد تا در مسیر راه تهران- مازندران در جاده سواددکوه ، هراز و کندوان که محل اصلی عبور و مرور مسافران نوروزی و تابستانه به مازندران است نگاهی کوتاه داشته باشیم .

ارائه در قالب های سنتی،عرضه کالا به صورت فله ای و خرید و فروش پایین محصولات صنایع دستی که منحصر به خرید اسباب بازی های کودکانه در ساحل و یا خرید خوراکی های صنعتی می شود سبب شد تا با فروشندگان گفتگویی کوتاه داشته باشم.

آقای رحیمی که یکی ازفروشندگان قدیمی صنایع دستی در جاده هراز است معتقد است: برخی از این اجناس بیش از یکسال در مغازه هستند و گردشگران هم با به روز شدن محصولات متنوع و ورود اجناس چینی، رغبتی برای خرید صنایع دستی داخلی ندارند و این کالاها هم در فروشگاه خاک می خورند.

"براری" از دیگر فروشندگانی است که در مسیر سوادکوه فعالیت دارد ، با بیان اینکه به صورت فله و یا سفارش برخی از افراد، اجناس را از هنرمندان خریداری می کند تصریح کرد : سرگردانی برای خرید کالاهایی که بتوانند ذائقه مشتریان را راضی کند از مشکلات فروش است وهر فردی که دلش خواست در این رشته ها فعالیت می کند.

نابسامانی در بازار از یک سو، و نارضایتی هنرمندان از سوی دیگر سبب شد تا وضعیت این صنعت را از متولیان آن در استان پیگیری کنیم. 

 معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری مازندران با بیان اینکه از 200 رشته مصوب صنایع دستی در کشور 80 رشته در مازندران فعال است گفت: منبت، سفال، معرق، سوزن دوزی، چادر شب و لاک تراشی مورد توجه هنرمندان و مشتریان است و 12 رشته از این صنعت که فراموش شده بودند احیا می شوند .

ایزدی با بیان این که از اواخر پارسال بر اساس قانون ، صنعتگرانی که پروانه بهره برداری داشته باشند می توانند بیمه شوند افزود: تاکنون این قانون به دلیل تامین نشدن اعتبارات اجرا نشد.

وی، برند سازی محصولات صنایع دستی مازندران را یکی از اولویت های سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی برشمرد وافزود: به دنبال ثبت ملی جغرافیایی شهرهای نور،،بهشهر و سوادکوه هستیم تا با این ثبت های ملی گردشگری این شهرها نیز با نگاه ویژه تری رونق پیدا کند و با رونق گردشگری عرضه صنایع دستی نیز با شرایط مناسب تر انجام خواهد شد.

ایزدی به برپایی نمایشگاه های دائمی در استان اشاره کرد و افزود: با همکاری شهرداران برپایی نمایشگاه های دائمی صنایع دستی در مازندران کلید زده شد و شهرهای سوادکوه شمالی، جویبارو تنکابن پیشتاز در عرضه صنایع دستی هستند.

استاندار مازندران هم با بیان اینکه ظرفیت های زیادی در صنایع دستی مازندران وجود دارد گفت: برای معرفی دست بافت ها به ایجاد نمایشگاه های دائمی در مازندران نیاز داریم.

حسین زادگان با انتقاد از ضعیف بودن بدنه کارشناسی صنایع دستی،میراث فرنگی و گردشگری در شهرستان های مازندران ادامه داد: حساسیت زایی در زمینه عرضه و فروش محصولات صنایع دستی لازمه تحرک و پیشرفت و فروش محصولات مازندران به گردشگران است.

با توجه به گفته های مسئولان و کارشناسان صنایع دستی مازندران باید گفت: مدتهاست چالش های این حوزه شناسایی شده است و مسئولان نیز در سالهای متمادی برای رفع این چالش ها وعده هایی داده اند که برخی عملی شد و برخی دیگر در انتظار تحقق است. از آنجایی که راهکارهای علمی و عملی برای توسعه روزافزون توانمندی های صنایع دستی مازندران نیز بارها به مسئولان و فعالان این عرصه داده شده است انتظار این است که زمینه این توسعه نیز با سرعتی بیش از گذشته فراهم شود.