انگشتر و نگین؛ صنعت نوین خراسان شمالی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز خراسان شمالی این روزها، تنوع کالاهای مصرفی وارداتی هر انسان دغدغه مندی را به فکر وا می دارد. 80 درصد تسبیح و انگشتری بازار خراسان شمالی، از چین، هند و پاکستان وارد می شود و این در حالی است که فعالان این عرصه در خراسان شمالی، کم نیستند.

علی قاسمی یکی از تولیدکنندگان تسبیح و انگشتری بجنورد است. در کارگاه او واقع در خانه صنایع دستی استان در وسط شهر بجنورد، شماری هنرمند مشغول ساختن انگشتر با سنگ های قیمتی هستند که از معادن عقیق، فیروزه و حدید استان به دست آمده است.

خانم حصاری از اعضای این کارگاه تولیدی، به تهیه تسبیح از چوب گردو و عناب و سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی اشتغال دارد.

همه اینجا شغلی دارند و زندگیشان را می گذرانند.

مجیدی یکی از مشتریان تولیدات آقای قاسمی می گوید: متاسفانه مردم ما از این نکته غافلند که خرید و حمایت از همین تولیدات ظریف و کوچک چقدر در رونق اقتصاد کشور موثر است.

احمدنیا هم که در حال برانداز کردن تسبیح های تولیدی این کارگاه است، انگشتری فیروزه ای را در انگشتش می چرخاند و می گوید: برای مادر و پدرم از این کارگاه، انگشتر و تسبیح نفیس با قیمت مناسب خریدم. باید بگویم مردم ما عادت کرده اند که مرغ همسایه را غاز بدانند!

قاسمی، قداست تولیدات خود را در کنار بی روح بودن تولیدات وارداتی قرار می دهد و اضافه می کند: من و همکارانم وضو گرفتن پیش از تولید این محصولات را سرلوحه کار خود قرار داده ایم؛ چرا که این حرفه را مقدس و دینی می دانیم.

وی با اشاره به واردات بی رویه و فراوان تسبیح و انگشتری از خارج به داخل کشور می گوید: طبیعتا به تولیدات ما آسیب جدی وارد می شود.

قاسمی با افتخار، از آموزش هایی که در این سال ها به 360 هنرجو داده، یاد می کند و می گوید: سه سال دیگر این 360نفر می توانند سه هزار و 600نفر شوند و بیکاری جوانان استان بسیار کمتر شود. 

این هنرمند بجنوردی با اشاره به وام 50میلون تومانی که پنج سال قبل برای توسعه کارش دریافت کرده می گوید: اقساط آن را کامل پرداختم و رئیس صندوق کارآفرینی و امید استان هم که رونق کارم را دیده، برای توسعه بیشتر آن، قول مساعدت وام با سود چهار درصد داده.

این صنعتگر باهنر با بیان اینکه رشته تحصیلی ام متالورژی (شکل دادن فلزات) است می گوید: ذائقه مردمم را می دانم و با شناخت کامل تولیدات چینی و تایلندی، تولیدات منحصر به فردی دارم که متقاضیانی از دیگر نقاط هم دارد: زیورآلات سنتی خاص برای عروسی و جشن ها، کار بر روی لباس، کلاه، پیشانی بند و پابند، که ریخته گری، بخشی از این کارهاست.

یکی از علاقه مندان به کارهای آقای قاسمی، انصاف و ساخت کیفی را از دلایل استقبال از کارهای این صنعتگر باتجربه می داند و معتقد است: وقتی کار بادوام با آبکاری خوب استفاده می کنم، مشتری همیشگی این کار می شوم.

 معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان هم با اشاره به بدیع بودن ساخت انگشتر در بجنورد می گوید: اصولا این صنعت در شهرهای مذهبی مثل مشهد مقدس و قم و شیراز رواج دارد ولی با توجه به نزدیکی خراسان شمالی به مشهد ( بزرگترین تولید کننده و مصرف کننده اقلام تولیدی ) می تواند ظرفیت مناسبی برای تکمیل زنجیره و ایجاد خوشه این تولیدات در منطقه باشد.

علی عابدی با بیان اینکه این فعالیت تقریبا در همه استان پراکندگی و گسترش دارد تصریح می کند:  توسعه این رشته به عنوان یکی از عرصه های مشاغل خانگی، در اولویت برنامه های ماست؛ به طوری که از صنعتگران گروه ساخت زیورآلات سنتی که تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی هم از جمله آنهاست، حمایت می کنیم.

وی این حمایت ها را در قالب آموزش، تجهیز کارگاه ها، تسهیلات  و حضور در نمایشگاه ها عنوان می کند.

یکی از مشکلات و موانع کار این تولیدات، صادر نشدن مجوز بهره برداری از ذخایر معادن سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی استان است؛ در حالی که به گفته کارشناسان، 33 میلیون و 874هزار تن ذخیره سنگ های تزیینی خراسان شمالی، ظرفیت وسوسه انگیزی برای سرمایه گذاری است و با قرار گرفتن در چرخه فراوری، دست کم به طور مستقیم 389 شغل ایجاد خواهد شد.

مهدی زاده کارشناس معدن سازمان صنعت، معدن و تجارت استان در پاسخ، از مساعدت با این تولیدکنندگان می گوید و می افزاید: با متقاضیان، در صورت دریافت مجوز مربوط، آماده همکاری در سرمایه گذاری هستیم.

البته بدیهی است مشکلاتی از این دست؛ یعنی پیشقدم نشدن نهادهای اقتصادی همچون سازمان صمت در کارهای زودبازده و اشتغالزا همچون تولید تسبیح و انگشتری، در کنار واردات بی رویه، عرصه را بر تولیدکنندگان داخلی تنگ تر و تنگ تر می کند.

تسبیح و انگشتری هم هرچند در نگاه اول، کالای ضروری محسوب نمی شوند ولی به طور قطع، حمایت بهتر از صنعتگران دستی در مراحل تولید و در نهایت خریداری مسئولانه از آنها می تواند سبب رونق اشتغال در منطقه و کشور شود؛ آن هم در شرایطی که هنرمندان ما در عمل نشان داده اند معجون استفاده از ظرفیت خدادادی طبیعت و آموزش های کارگاهی، اشتغال های پایدار است.

نویسنده: علی احسانی فر