آنچه داریم ز بیگانه تمنا نکنیم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ برخی از جوانان این مرز و بوم فکر می‌کنند کشورشان ایران در زمینه ارایه الگوی مناسب مد و لباس چیزی برای عرضه ندارد، و برخی هم چشم‌های خود را به آن سوی مرز‌ها دوخته اند که سال جدید چه مد و نشانی (برندی) در حوزه مد و لباس وارد کشور می‌شود. در پاسخ باید بگویم کشورمان ایران با داشتن فرهنگ و تمدن ۷ هزار ساله هیچ چیز برای عرضه مد و لباس کم ندارد. در واقع نباید آنچه را که خود داریم ز بیگانگان تمنا کنیم.

از این رو نویسنده تلاش کرده است منطقه‌ای با عنوان مکران که بخشی از تمدن و هویت ایرانی است برای اطلاع خوانندگان بیان کند.

اما منطقه مکران کجاست؟

به سواحل دریای عمان در جنوب شرق کشور تا جنوب غرب پاکستان سواحل مکران می‌گویند. یعنی این سواحل از شرق بندرعباس شروع می‌شود و تا مرز پاکستان و ایران ادامه دارد. مردم محلی به آن مَکران می‌گویند، اما در اشعار فردوسی مُکران هم نوشته شده است. اهمیت سواحل مکران به این دلیل است که تنها بندر اقیانوسی ایران یعنی چابهار، در آن قرار دارد.

منطقه مکران دارای ۲۰۰ جاذبه زیست محیطی، جانوری و گیاهی است و یکی از مکان‌های مهم این منطقه روستای کلپورگان با سابقه ۷ هزار سال، در زمینه سفال ثبت جهانی شده است. طرح‌های خاصی که روی سفال‌های این منطقه به دستان زنان بومی این روستا به عنوان میراث غنی در هنر سفال گری نقش می‌بندد. این منطقه دارای هنر سوزن دوزی است. هنری ماندگار و یادگار زنان بلوچی به حساب می‌آید هنری که دارای گلدوزی‌های خاص است و در هیچ منطقه‌ای از ایران پیدا نمی‌شود.

تا پیش از انقلاب اسلامی در طراحی ها، طراحان کشورمان کمتر به این منطقه توجه کرده اند، ایران کشوری غنی و دارای تنوع نماد‌ها و نشانه‌ها است، بخشی از نشانه‌ها در تصویر مفهوم دارد و براساس آن قابلیت اجرا شدن در آثار هنری دارد. به طور مثال در بخش نشانه‌ها ممکن است برخی از طراحان از پروانه استفاده کنند، وجه نشانه‌ای پروانه نوزایی و تولد است و نقشی که قرار است از پروانه بر روی لباس حک شود شناخت مفهومی است که طراح با الهام و برداشت از نماد‌ها و نشانه‌ها بر روی لباس خلق می‌کند.

نماد‌های زیادی در سراسر ایران از جمله سیستان و بلوچستان و بخصوص منطقه مکران وجود دارد که توجه به این نماد‌ها در خلق آثار بی بدیل بسیار مهم است. حداقل یک سابقه صد ساله در حوزه گرافیک داشته ایم.

همچنین یکسری از نماد‌هایی که در فرهنگ کشورمان از گذشته تاکنون بوده و امروزه به یک نشان (برند) جهانی تبدیل شده، کاشی کاری مسجد جامع نطنز است، این کاشی کاری مربوط به دوره ایلخانیان در قرن هفتم هجری قمری است با جستجو در نمونه کاشی‌های این دوره، نمونه طراحی شده امروز آن را در کارخانه مرسدس بنز و آرم سه پر مرسدس بنز مشاهده می‌کنیم. جالب است بدانید که پیشینه آرم استفاده شده در اتومبیل مرسدس بنز در قرن ۲۱ به کاشی کاری قرن هفتم مسجد جامع نظنز برمی گردد. از این نوع نماد‌ها در کشورمان بسیار است که به آن توجه شده است و داستان آن به جهانگردانی برمی گردد که در دوره‌های مختلف به ویژه دوره صفویه از نما‌های این دوره دیدن کرده و نمونه برداری کرده اند و در نشان‌های مطرح امروز از آن استفاده شده است.

از دوره صفویه به بعد بسیاری از مینیاتور‌های ایرانی به غرب رسیدند و، چون از نماد‌های تاریخی ایرانی در آن‌ها استفاده شده بود غربی‌ها از طراحی‌های مینیاتور‌ها استفاده کردند و آثار تاریخی این دوره را در برند مرسدس بنز جهانی کردند.

اگر مد‌های اروپایی را جستجو کنیم مشاهده می‌کنیم که بسیاری از طراحان اروپایی در خلق آثار خودشان از نماد‌های ایرانی استفاده کرده اند شاید ما پس از انقلاب اسلامی دچار بحران‌هایی مانند جنگ، تحریم و ... بوده ایم و از استفاده این نماد‌ها در بخش مد و لباس بی نصیب مانده ایم همین امر ما را به فکر فرو برده است، حالا که اوضاع رو به راه است می‌توانیم خودمان از این نماد‌ها در مد ایرانی استفاده کنیم. امروز نشان‌های مطرحی مانند ژیوانشی و هرمس از طرح فرش، گبه و گلیم ایرانی در پارچه‌ها و لباس‌های خودشان استفاده کردند.

نماد‌های بسیاری در کشور ایران وجود دارد که به آن کمتر توجه شده است و یکی از زمینه‌های بروز و ظهور آن در زمینه مد و لباس است. نمونه دیگری از نماد‌های ایرانی دیگری که غربی‌ها از آن برای خود استفاده کرده‌اند و الان به یک برند مطرح دنیا از نماد‌های ایرانی تبدیل شده است، برند ورساچه است. فرشته‌ای که به عنوان نماد ورساچه شناخته می‌شود ریشه در فرهنگ و تاریخ ما دارد، ولی ما دانش کمی در این زمینه داریم و از گنجی که در خانه داریم بی‌خبریم. اگر بتوانیم این نماد‌ها را درست استفاده کنیم به طور قطع با سرعت زیادی بین مردم رشد می‌کند و باعث صعود مد ایرانی و جایگزینی آن با مد‌های غربی می‌شویم.