مَسکنِ سبز کیش؛ ایستاده در غبار

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کیش، پروژه مسکن سبز که با هدف افزایش رفاه و سطح زندگی شهروندان جزیره کیش و حمایت از فعالان اقتصادی در حال احداث است می تواند علاوه بر تامین رفاه شهروندان و بهره مندی ساکنان کیش از امکانات خوب معیشتی، یک پروژه حمایتی برای سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی جزیره کیش باشد.

با تکمیل ساخت این مسکن که قرار است با مشارکت بخش های خصوصی جزیره صورت گیرد، بسیاری از فعالان و کارمندان این بخش نیاز به مسکن خود را تامین شده خواهند دید که این امر علاوه بر کاهش هزینه های گردشگری می تواند نرخ اجاره بها در کیش را تا حدودی کاهش دهد.
در جزیره کیش برای پیدا کردن معادله ای استاندارد در تعیین نرخ رهن و اجاره هیچگاه راه به جایی نخواهیم برد چرا که داستان قیمت گذاری در جزیره کیش تابع هیچ شرایطی نیست و حتی در حالت رکود بازار مسکن کشور، نرخ ها هیچ تغییری نمی کند.
در چنین شرایطی تامین مسکن در جزیره کیش همواره یکی از مشکلات شهروندان و فعالان اقتصادی جزیره کیش بوده و می بایست قسمت مهمی از درآمد خود را به آن اختصاص دهند، به همین دلیل برخورداری ساکنان جزیره کیش از تسهیلات حمایتی می تواند رونق بیش از پیش جزیره را در کنار کاهش دغدغه های خانوار ها، به دنبال داشته باشد.

نگاهی به تاریخ کوتاه مسکنِ سبزِ کیش
احداث پروره مسکن سبز که درجنوب جزیره و در کنار سایت بازیافت و مجتمع مسکونی خلیج فارس واقع شده است، از دهه آخر اسفند سال 95 آغاز شده و در مرحله نخست این پروژه، قرار بود دو زون(رُز و نرگس) برای پرسنل مستقر در کمپ های معمار، صبا و مرکز اقامتی صدف ساخته شود، زون هایی که اگرچه انتظار دوساله ساکنان این کمپ ها را با خود به همراه داشت است و تاکنون دو بار هم با حضورمدیرعامل سابق منطقه آزاد کیش یعنی علی اصغر مونسان و معاون اول رئیس جمهور به صورت نیمه رسمی به بهره برداری رسیده اما تاکنون به صورت کامل واگذار نشده و واحد های ارائه شده هم وضعیت مناسبی برای اسکان ندارند.
اگرچه این دو زون دارای 450 واحد مسکونی است که 300 واحد به صورت یکخوابه و 150 واحد دوخوابه ساخته شده است اما انتظار ساکنان جامعه هدف برای استقرار در این کمپ ها شیرینی آن را تلخ کرده است.
مسیر توسعه این مسکن به نحوی است که قطعه زمینی نزدیک به شش هزار متر برای احداث فضاهای خدماتی شامل آب، برق، فاضلاب، خیابان کشی و فضای سبز در نظر گرفته شده و در کنار این فضاهای مسکونی ساخت فضاهای فرهنگی و خدماتی نیز پیش بینی شده است.

حال روز ناخوش ساکنان کمپ های اقامتی کیش
سال های گذشته ساکنان منازل مسکونی واقع در کمپ های معمار، صبا و مرکز اقامتی صدف که به دلیل قدمت ساخت خانه ها و فرسودگی، متراژ کم منازل مسکونی و شرایط نامساعد محوطه این کمپ ها، مشکلات بسیاری را متحمل شده بودند، امیدواری بسیاری داشتند تا با اسکان در پروژه مسکن سبز،از سطح رفاهی بهتری بهره مند شوند.
از دو سال پیش و با اعلام مسوولان وقت سازمان منطقه آزاد کیش مبنی بر واگذاری مجتمع رُزِ مسکن سبز به ساکنان کمپ معمار، پیمانکاری که قرار است در کمپ معمار پروژه جدیدی را بسازد، از فرصت استفاده کرده با شروع فعالیت عمرانی خود، خواب و خوراک را از ساکنان این کمپ گرفت.
صاحبان جدید کمپ معمار اقدامات تخریبی خود شامل حفاری و تخریب بافت های فرسوده را آغاز کرده که خود موضوعی است که زندگی ساکنان مستقر در این کمپ را با مشکلاتی روبرو ساخته است.
19 دی 1397 بود که پیمانکار این طرح، شبانه، وقتی می بیند عده محدودی در شرایط مبهم مسکن سبز به آنجا منتقل شده اند، از فرصت استفاده کرده و با ماشین آلات سنگینی همچون بولدوزر و لودر اقدام به تخریب خانه‌ها و فضای سبز محدوده کمپ معمار کرد.
این اتفاق در حالی چندین بار است رخ داده است که همچنان این کمپ دارای ساکنانی است که به مسکن سبز منتقل نشده اند.

برای کسب اطلاع بیشتر از وضعیت تخریب هایِ گاه و بیگاه، تلفنی با محسن که عکس های یورش ماشین الات سنگین را برایمان ارسال کرده بود، صحبت کردم.
او می گوید: صدای کارکردن های مداوم ماشین آلات آسایش را از ما گرفته . بچه هایمان نمی توانند به راحتی بخوابند و شب‌های ما با صدای نابهنجار بیل مکانیکی صبح می‌شود .
محسن با تاکید بر این موضوع که خانه های فعلی ما اصلا شرایط مناسب زندگی ندارد گفت: ما هم دوست داریم در قبال خدماتی که به همشهریان و گردشگران می دهیم در شرایط مناسبی زندگی کنیم، درست است که در کمپ معمار و دیگر کمپ ها شرایط زندگی مناسب نیست اما چگونه می توانیم به منازل مسکن سبز برویم در حالی که اولا هنوز وضعیت آنها مشخص نیست و دوما چطور می توانیم در جایی زندگی کنیم که با باز کردن پنجره‌های آن بوی نامطبوع زباله‌ها و یا بوی سوختن آنها استشمام می شود و حتی نمی توان لحظه ای تحمل کرد.

او اضافه می کند به دلیل واقع شدن این منازل در محل دپوی زباله های سالیان گذشته در جزیره، وجود حیوانات موذی از قبیل موش، سوسک، مگس، مار و عقرب هم زندگی را غیر قابل تحمل می کند.
محمد طاهری عضو شورای شهر کیش هم در بازدید از وضعیت تخریب در کمپ معمار از نحوه برخورد خریدار و پیمانکار کمپ معمار ابزار تاسف کرده و خواستار آن شده تا با برنامه ریزی درست و حذف مشکلات زندگی در مسکن تازه ساز سبز، ساکنان کمپ های کارگری هرچه جابه جا شوند.

سایت بازیافت مشکل اصلی
بالاخره و با پوشش های گسترده اهالی رسانه کیش، کار انتقال ساکنان کمپ معمار به مسکن سبز از اوایل بهمن 97 شروع شد. اما ساکنان کمپ معمار انگار چاله های مسیر آرامش در زندگیشان صاف شدنی نیست حالا از بوی بد سایت زباله موجود در منطقه به ستوه امده اند.
سازمان منطقه آزاد کیش مدت ها است در تلاش برای حل این مشکل اند .
مصطفی خانزادی معاونت عمرانی سازمان منطقه آزاد کیش در خصوص انتقال سایت بازیافت از مجاورت مجموعه مسکن سبز به محل دیگری اعلام کرده بود: مذاکره جدی با یک شرکت آلمانی انجام شده است و تلاش میکنیم در اسرع وقت بحث بازیافت را به سرو سامان برسانیم و یا اینکه نسبت به پاکسازی این محل از این آلایندگی ها و انتقال سایت به محلی دیگراقدام کنیم.

کیفیت ناامید کننده در ساخت مسکن سبز
ساکنان جدید مسکن سبز کیش علاوه بر بوی بد زباله ها حالا با مشکلات جدیدتری دست و پنجه نرم می کنند. 23بهمن 97 فیلمی در گروه ها و شبکه های اجتماعی کیش منتشر شد که نشان میداد وضعیت کیفی ساخت و ساز در واحدهای تحویلی به برخی از کارگران اصلا مناسب نیست و در یک بارش نیم ساعته تمامی منزل یکی از کارگران به زیر آب رفته است.

پس از پیگیری زیاد بالاخره موفق شدیم یکی از ساکنان کنونی این کمپ ها را پیدا کرده و در خصوص مشکلات فعلی این واحدهای اقامتی به گفتگو بپردازیم.
این کارگر که حتی نخواست اسمش هم منتشر شود می گوید: ترک خوردن دیواره‌های ساختمان بدلیل زیر ساخت نامناسب، نصب کولرهای گازی اسپلیت در پشت بام که باعث ایجاد لرزش، گرم شدن بیش از حد ساختمان و در نهایت استهلاک سریع دستگاه می شود در کنار آبگرمکن هایی که از آنها آب زرد رنگ بیرون می آید بعلاوه آماده نبودن زیرساخت های فضای عمومی واحد ها از مهمترین مشکلات این واحد های نوساز است.
برای مشاهده وضعیت این منطقه جدید مسکونیِ جزیره، به محل مسکن سبز رفتیم . با مراد یکی از ساکنان جدید این محل که در کنار خیابان یک طرفه ای که وضعیت زیرساختی مناسبی هم نداشت به گفتگو پرداختم.

او می گوید: به دلیل اینکه سیستم حمل و نقل عمومی این منطقه از جزیره را پوشش نمی دهد، هر روز مجبوریم در کنار خیابان بایستیم تا بالاخره یکی از همکاران یا کسانی که به مرکز شهر می روند ما را هم سوار کنند یا باید با مسافربرهای شخصی و با قیمت های زیاد به صورت دربستی به محل کار برویم.
مصطفی یکی دیگر از ساکنان مجتمع رز هم می گوید: اینجا محلی برای خرید وجود ندارد تنها یک نانوایی دارد و ما مجبوریم برای خرید با صرف هزینه های زیاد به مرکز شهر برویم و اگر هم مریضی داشته باشیم، غم رساندن او به مراکز درمانی به غمِ مریض داریمان افزوده می شود.
علی و همسرش از دیگر ساکنان این مجتمع بودند که مشکلات آنجا را سیم کشی ها و لوله کشی های نامناسب فاضلاب و آب و برق می داند که ممکن است در آینده ای نزدیک مشکلاتی را برای ساکنان فراهم آورد، مشکلاتی که زیبنده این مسکن های نوساز نیست.
مرتضی دیگر ساکن این مجتمع هم می گوید : در زمان واگذاری به ما گفتند که تا شش ماه پس از اسکان شما هر مشکلی پیش آمد حتما اصلاح میکنیم اما حالا هیج کس برای مشکلات پیش آمده پاسخگوی ما نیست.

مسئولان چه می گویند
معاون عمرانی سازمان منطقه آزاد کیش اسفند سال 96 با اعلام اینکه حدود 432 واحد مسکونی در متراژهای 57 متر، یک خوابه و 77 متر 2 خوابه طراحی شده و در حال حاضر 360 واحد به اتمام رسیده است گفته بود: درخصوص واگذاری واحدها به زودی تصمیم گیری میشود تا هرچه زودتر ساکنان کمپ ها در این طرح که از شرایط خوبی برای معیشت کارکنان سازمان برخوردار است اسکان یابند اما شواهد نشان می دهد که برای تکمیل نامیدن این واحد ها همچنان راه طولانی وجود دارد.
بعد از گذشت تقریبا یک سال از آخرین اظهار نظر آقای خانزادی، این مقام مسئول در گفتگوی تلفنی با ما می گوید: همه واحد های مربوط به کمپ ها آماده است و تنها کارهای جانبی باقی مانده و ساکنان متقاضی می توانند ساکن شوند.
وی در خصوص اینکه کارهای باقی مانده مشکلی برای ساکنان ایجاد نمی کند افزود: برای رفع بوی بد سایت زباله یا یک تیم کارشناسی وارد مذاکره شدیم تا با احداث فضای سبز و جنگل این بوی بد را از بین ببریم.
خانزادی البته تاکید کرد: حل مشکل بوی بد زباله ها زمانبر است چرا که مساحتی 40 هکتاری از زباله و نخاله ساختمانی وجود دارد که باید با کار کارشناسی حل شود.
معاون عمرانی سازمان منطقه آزاد کیش در ادامه از همه ساکنان خواست تا با مراجعه حضوری خود در روزهای دوشنبه به دفتر محل کارش تمامی مشکلات را با جزئیات مطرح کنند تا به صورت جدی پیگیری و رفع کنند.
مدیر حمل و نقل عمومی جزیره هم در پاسخ به مشکلات بوجود آمده برای تردد در این منطقه از جزیره از راه اندازی خطوط جدید مینی بوس و تاکسی خبر داد.
نجاتی می گوید: از ایستگاه هایپر مارکت واقع در مرکز شهر تا میدان پرواز و بعد از آن تا شهرک رز دهکده ساحلی و بالعکس با کرایه 30 هزار ریال مسیری را تعریف کرده ایم تا مشکلات ساکنان مسکن سبز حل شود، مسیری که البته همچنان راه اندازی نشده است.

به هر حال آنچه که شرح آن گذشت در واقع نگاهی گذرا به رویدادی اجتماعی - اقتصادی بود که برای مشاهده تاثیرات آن بر زندگی مردم کیش و به ویژه قیمت مسکن و یا رهن و اجاره باید صبر کرد.
بافت اقتصادی زندگی در جزیره کیش نیازمند طرح های عمومی و فراگیری است که با کمک بخش خصوصی و با حمایت های ارگان های تصمیم گیر می تواند رونق سکونت در جزیره کیش را بازگردانده و تعدیل بازار را به دنبال داشته باشد، موضوع مهمی که ساخت مسکن سبز یکی از نمونه های آن است. مسکنی که البته نباید با برنامه ریزی نامناسب، کام شیرین ساکنان برای داشتن خانه ای استاندارد را تلخ کند.
نویسنده: مهدی هوشیار