فیلم دیدن بهترین راه برای فیلمبردار شدن

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از ستاد خبری سی‌و‌هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر؛ یکشنبه اول اردیبهشت، کارگاه فیلمبرداری بخش «دارالفنون» در سی و هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر با حضور لوکا بیگاتزی در پردیس چارسو برگزار شد.

این فیلمبردار ایتالیایی در ابتدا با شرح حال کوتاهی از چگونگی وارد شدنش به سینما گفت: در ابتدا شما باید انتخاب کنید که چه فیلمی را با چه کارگردانی بسازید، ممکن است اگر با کارگردان بد فیلمی بد بسازید، شرمنده شوید.

وی درباره اصرار برخی افراد برای تعریف از فیلم‌های دوران نگاتیو افزود: به نظر من تدریس بعضی موضوعات مانند نورپردازی کلاسیک که از زمان سیاه و سفید باقی مانده کاری بیهوده‌ای است.

لوکا بیگاتزی گفت: امروزه می‌توان «keylight» را با نور‌های طبیعی ایجاد کرد در حالی که در گذشته ما کار‌های عجیبی مانند قرار دادن جلد‌های خنثی روی پنجره انجام می‌دادیم که نور‌ها را غیرطبیعی می‌کردند.

وی افزود: دوربین دیجیتال به ما اجازه می‌دهد که اکسپوز دوبل داشته باشیم بنابراین فکر می‌کنم چیز‌های کهنه برای سینماگران جوان فایده‌ای ندارد پس لطفاً احساس رمانتیک به فیلم‌های قدیمی نداشته باشید.

لوکا بیگاتزی گفت: با دوربین دیجیتال نور‌های شما سافت‌تر می‌شود و می‌توانید خلاقیت بیشتری به خرج دهید. امروزه با دوربین‌های دیجیتال فقط از نور‌های کاربردی استفاده می‌کنیم و نور‌های «fill light» و «keylight» خیلی سریع و زیبا نور‌های ما را فراهم می‌کنند.

وی با اشاره به اینکه فیلم، ایده هنری کارگردان و متعلق به اوست، تاکید کرد: همیشه باید نور مورد پسند کارگردان را به وجود آوریم مگر اینکه او ایده‌ای نداشته باشد آنگاه فیلمبردار می‌تواند پیشنهاد خود را ارائه کند.

لوکا بیگاتزی سپس همدلی بین عوامل صحنه را یکی از مهمترین عناصر ارتباط مدرن پشت صحنه عنوان کرد و گفت: اگر این همدلی وجود داشته باشد، عوامل از سبک فیلم متوجه می‌شوند که چه کاری را باید انجام دهند.

وی افزود: در ایتالیا تمایز زیادی بین مدیر فیلمبرداری و کسی که پشت دوربین است وجود دارد که من متوجه آن نمی‌شوم، پشت دوربین بودن و فریم خوب گرفتن، از نورپردازی و حتی بازیگری مهمتر است، برای همین بسیاری مواقع خودم پشت دوربین قرار می‌گیرم.

لوکا بیگاتزی ادامه داد: از طرف دیگر به نظر من این خیلی مهم است که فیلمبردار سریع باشد زیرا زمان متعلق به بازیگران و کارگردان است.

وی گفت: همه کارگردان‌ها می‌خواهند دوربین را آزادانه در اختیار داشته باشند، برای همین فیلمبردار سه پایه را باید جایی قرار دهد که فضای کافی برای بازیگران وجود داشته باشد؛ شما باید ارتباط خوبی با کارگردان داشته باشید مثلاً وقتی کارگردان می‌خواهد هیچ تاریکی وجود نداشته باشد، باید به گونه‌ای نورپردازی کنید که سایه‌ای روی صورت بازیگران وجود نداشته باشد.

این فیلمبردار ایتالیایی، فیلم دیدن را بهترین راه فیلمبردار شدن دانست و افزود: تالیف کتاب‌های فیلمبرداری معمولاً بسیار قدیمی است بنابراین اگر بخواهید با نورپردازی تکنیکال جلو بروید کار بیهوده‌ای انجام داده اید.

وی گفت: «fill light» ،«key light» و «back light» نور‌های خوبی نیستند، چون فضایی برای بازیگران باقی نمی‌گذارند؛ فیلمبردار باید با ایده‌ها نور خود را بسازد، هیچ چیزی نمی‌تواند به او درس بدهد، بلکه باید یک راه شخصی برای اینکه چگونه فریم خود را نورپردازی کند بیابید و البته این راه برای هر فیلمبرداری متفاوت است.

لوکا بیگاتزی افزود: هیچ پیشنهاد تکنیکالی برای شما وجود ندارد که نورپردازی خوبی کنید. باید به خودتان اعتماد داشته باشید و ارتباط بدون کلام با کارگردان و بازیگران فراهم کنید.

وی با اشاره به اهمیت انتخاب لنز درست گفت: اگر می‌خواهید کلوزآپ بگیرید می‌توانید از لنز‌های ۸۵ یا ۵۰ استفاده کنید و البته این بستگی به بک گراند نیز دارد، انتخاب جایگاه دوربین از انتخاب لنز نیز مهمتر است.

لوکا بیگاتزی افزود: مشکل ما با دوربین دیجیتال این است که نمی‌دانیم چگونه با آن کار کنیم مثلاً اگر برای برداشت یک صحنه ۲۵ برداشت داشته باشید، هزینه مالی برایتان ندارد، ولی زمانتان را از دست می‌دهید، از طرفی اگر یک نور را در فیلم‌های مختلف تکرار کنید یعنی دارید سبک خود را تکرار می‌کنید در حالی که سبک شما باید در خدمت فیلم باشد.

وی با اشاره به صحبت برخی مبنی بر اینکه باید قواعد را دانست بعد آن‌ها را شکست، گفت: وقتی می‌خواهید قواعد را بشکنید نیازی ندارید آن‌ها را بدانید، من فیلمبرداری را نه در آکادمی یاد گرفتم و نه با دستیاری فیلمبرداران پیر، هر روز باید یک چیز جدید درباره فیلم کشف کنید، کارگردان و بازیگران همواره ایده‌های جدیدی دارند برای همین اصلاً نباید خیلی خود را آماده سبک خاصی از فیلمبرداری کنید.

این فیلمبردار ایتالیایی با بیان اینکه با کارگردانانی که طبق استوری برد فیلمسازی می‌کنند، کار نمی‌کند، افزود: استوری برد مختص تبلیغات است، اینکه بخواهید موقعیت همه چیز را مشخص کنید یک ایده بد است، من هرگز از کارگردان نمی‌پرسم دوربین را برای صحنه بعدی کجا قرار دهم، چون می‌خواهم او آزادانه کار کند، البته موقعیت‌هایی وجود دارد که باید برایش آماده باشید، اما نه در حد جزییات، مثلاً اگر نورپردازی قرار است پنج ساعت طول بکشد باید روز قبلش انجام دهید.

لوکا بیگاتزی گفت: من در فیلمبرداری صحنه‌های شب کار‌های عملی خاصی انجام نمی‌دهم مثلاً اگر بخواهیم از بازیگر تصویربرداری کنیم مهم این است که کف زمین سفید باشد که با قرار دادن فویل روی زمین صورت بازیگر را روشن می‌کنم، نور هرچه بزرگتر باشد باید سافت‌تر باشد، هنگام استفاده از دوربین دیجیتال استفاده از هارد لایت باید کمتر و کمتر شود زیرا دوربین‌های دیجیتال نیاز به نور سافت دارند و با هارد لایت آسیب می‌بیند.

وی با اشاره به اینکه در هیچ مجمع فیلمبرداری عضو نیست، دلیل این موضوع را نبود درک صحیح فیلمبرداران از هم عنوان کرد و افزود: وقتی جوان بودم یک مجمع فیلمبردار در ایتالیا وجود داشت که من عضو آن نبودم و تهیه کننده‌ای به من گفت؛ اگر می‌خواهی با من کار کنی باید عضو آنجا باشی، ولی من علاقه‌ای نداشتم به وسیله آن‌ها تحت تاثیر قرار گیرم برای همین هرگز عضو نشدم.

لوکا بیگاتزی در بخش دیگر این کارگاه گفت: وقتی درباره سریع بودن حرف می‌زنم منظورم این است که خیلی سریع نورپردازی کنیم، سریع بودن نخستین و مهمترین چیز است اطمینان داشته باشید از اصلاح سایه تا سافت کردن نور را می‌توانید در پست پروداکشن انجام دهید.

وی افزود: متنفرم وقتی می‌بینم بعضی فیلمبردار‌ها به دلیل معطلی در نورپردازی باعث می‌شوند کارگردان زمانش را از دست بدهد، این یک ایده مسخره است که اصلاحات پست پروداکشن هنر را از بین می‌برد، البته انجام هر کاری در پست پروداکشن بستگی به لنز شما دارد.

لوکا بیگاتزی درباره ارتباط مدیر فیلمبرداری با دستیاران و اپراتور‌ها گفت: سال‌های طولانی است که با آدم‌های خاصی کار و همیشه از ویدیوکنترل برای هماهنگ شدن با آن‌ها استفاده می‌کنم، گاهی ما باید خیلی دقیق باشیم، نه اینکه نور را کجا بگذاریم بلکه بدانیم مثلاً بازیگر چگونه در سایه می‌خواهد بازی کند، باید بدانید در هر سکانس چه چیزی اهمیت دارد، نباید یک ساعت برای صحنه‌ای نورپردازی هدر دهید که در تدوین یک ثانیه می‌شود.

این فیلمبردار ایتالیایی در پایان، سبک فیلمبرداری دوربین روی دست در کل فیلم را ایده‌ای نادرست دانست که اپراتور دوربین را نابود می‌کند و افزود: شات‌های عریض هستند که باید لرزش داشته باشد، این نکته را هم اضافه کنم که در فیلمبرداری رئال، صحنه نور زیاد احتیاج ندارد، بلکه باید نور دقیق داشته باشد، اطمینان داشته باشید که سایه‌ها را می‌توانید در پست پروداکشن درست کنید.