گسترش حاشیه نشینی ناشی از نبود توازن منطقه‌ای

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، عبدالرضا رحمانی فضلی در یکصد و شانزدهمین شورای اجتماعی کشور به موضوع حاشیه نشینی اشاره کرد و افزود: حاشیه نشینی جزء ۵ آسیبی است که مقام معظم رهبری بر مقابله با آن تاکید داشتند و فرمودند بر هر کدام از آن‌ها توجه شود.

رحمانی فضلی گفت: موضوع حاشیه نشینی علاوه بر نوع تحلیل یا ریشه‌یابی، یک واقعیتی است که ما با آن مواجه هستیم.

وزیر کشور افزود: در این موضوع دو نگاه وجود دارد یک نگاه به پدیده حاشیه نشینی این است که کمک کنیم، تسهیل گر باشیم و وضعیت را بهبود ببخشیم و امکانات در اختیارشان قرار دهیم که ایراد این نوع نگاه این است که سیل مهاجران به مناطق حاشیه نشین افزایش پیدا می‌کند و حاشیه نشینی تشدید می‌شود.

وی گفت: یک نگاه هم این است که مانع مهاجرت به حاشیه شهر‌ها باشیم و مهاجرین از حاشیه شهر‌ها بروند یا افراد جدید به آن‌ها اضافه نشوند.

رحمانی فضلی افزود: این واقعیت ناشی از مجموعه اقداماتی است که در کشور انجام شده و این خروجی رفتار‌های ناکارآمد است؛ چه بخواهیم، چه نخواهیم افرادی که در حاشیه زندگی می‌کنند انسان و همنوعان ما هستند و حق دارند با شرایط خوبی در این کشور زندگی کنند ما باید روند مهاجرت از شهر به روستا را تسهیل کنیم و به فکر هر چه بهتر شدن شرایط مناطق حاشیه نشین برای زندگی هم‌وطنانمان باشیم.

وی به اقداماتی که باید به صورت فوری در مناطق حاشیه نشینی انجام شود اشاره کرد و گفت: ما باید خدماتی از قبیل آموزش و پرورش، بهداشت، محیط زیست سالم را به صورت فوری برای مناطق حاشیه نشین فراهم کنیم و بعد از آن اقدامات دیگری را به صورت طبقه بندی شده برای آن‌ها انجام دهیم.

رحمانی فضلی افزود: نمی‌توانیم تکلیف مان را از همشهریانی که در مناطق حاشیه نشین زندگی می‌کنند، برداریم و آن‌ها را قضاوت کنیم.

وزیر کشور گفت: باید یک گام به پیش از مهاجرت برویم که چه چیزی موجب مهاجرت شده است، عدم توازن و توزیع امکانات موجب عدم تعادل در جمعیت شده است به عنوان مثال در حال حاضر تهران ۱۱ میلیونی رتبه یک بزهکاری را دارد و ما گرفتار عدم توازن و تعادل در کشور شده‌ایم.

وی افزود: برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی و نظام اداری و مالی غلط موجب عدم این توازن و تعادل شده و در کنار آن شاهد حاشیه‌نشینی و مهاجرت نیز هستیم.

وزیر کشور به علت و معلول پدیده حاشیه نشینی اشاره کرد و گفت: کاملاً آگاه هستیم که مهاجرت سبب می‌شود تا بر تعداد افرادی که در مناطق حاشیه نشین زندگی می‌کنند، اضافه شود، اما باید اقدامات ما به نوعی باشد که ما یک گام قبل از مهاجرت داشته باشیم، یعنی اقداماتی را انجام دهیم که قبل از اینکه مهاجرت شکل بگیرد، ما از آن جلوگیری کرده باشیم.

وی با بیان اینکه تهران با ۱۰ تا ۱۱ میلیون نفر جمعیت رتبه یک بزهکاری و جرم‌ها را دارد، افزود: برنامه ریزی غلط و تخصیص بودجه اشتباه سبب شده است تا خروجی این تصمیمات اشتباه بر تعداد مهاجرت و حاشیه نشینی اضافه کند.

رحمانی فضلی گفت: ما باید همزمان دو کار را در مقابله با پدیده حاشیه نشینی انجام دهیم، نخست اینکه برای مردمی که در مناطق حاشیه نشین زندگی می‌کنند شرایط ابتدایی نسبتاً خوبی برای زندگی شان ایجاد کنیم، دوم اینکه همزمان با موضوع قبلی، از مهاجرت افراد بیشتری در مناطق حاشیه نشین جلوگیری کنیم.

وی با تأکید بر اینکه حاشیه نشینی دو رکن اصلی دارد و مقابله با آن هم باید بر همین دو رکن استوار باشد، افزود: نخست بحث کالبدی حاشیه نشینی است که متولی آن وزارت راه و شهرسازی است و این وزارتخانه در گزارش‌های خود اعلام کرده که عدم هماهنگی موجب شده است این اشتباهات رخ دهد، ولی وزارت راه و شهرسازی خود متولی است و باید اعلام کند که کدام سازمان و نهاد هماهنگی لازم را نداشتند.

رحمانی فضلی گفت: نکته دوم بحث محتوایی و اجتماعی است که برای این امر هم ما تقسیم بندی‌هایی را انجام داده‌ایم و قرار است هر نهادی به وظیفه خود عمل کند تا از موازی کاری جلوگیری کنیم.

وزیر کشور افزود: نسخه مهم این کار برمی گردد به سخنان رئیس جمهور مبنی بر اینکه دستگاه‌ها بیایند زمین‌های مازادی را که دارند در اختیار طرح مقابله با حاشیه نشینی قرار دهند.

وی گفت: راه حل مقابله با حاشیه نشینی این است که ما مردم را پای کار بیاوریم تا کار ما سرانجام بهتری داشته باشد، یعنی ما باید تسهیل گری کنیم. منابع را در اختیارشان قرار دهیم و بقیه کار را اجازه دهیم خود مردم انجام دهند.

رحمانی فضلی افزود: افراد یا گروه‌هایی هستند که به مناطق حاشیه نشین می‌روند، اقدامات خوبی را انجام می‌دهند، اما زمانی می‌توان گفت اقدامات این‌ها خوب و نتیجه بخش است که در این مناطق علاوه بر این اقدامات، توانمند سازی هم داشته باشند، این کار‌ها یک کار بزرگ است که هم اکنون در مرحله نطفه است و تا بالغ شدن آن ما باید این افراد را یاری دهیم.

وی گفت: بر اساس بیانات مقام معظم رهبری برای مقابله با پدیده حاشیه نشینی در تمامی کشور باید مانند موضوع «قلعه گنج» رفتار کنیم و طبق همین فرمایش ما ۳۱ شهرستان در ۳۱ استان را تقسیم بندی کرده‌ایم و کار‌های مطالعاتی روی معضلات و مشکلاتشان انجام داده‌ایم، برای هر شهرستان یک شهرستان معین انتخاب کرده‌ایم و قرار است مطالعات و اقدامات را به زودی به مرحله اجرا برسانیم.

رحمانی فضلی افزود: به دلیل وقوع سیل اخیر در کشورمان، اجرایی شدن این طرح کمی عقب افتاد، زیرا ما مشغول رسیدگی به سیل و خسارات مربوط به این موضوع بودیم. اما تصمیم داریم مانند بنیاد مستضعفان که پروژه قلعه گنج را به سرانجام رساند، ما هم با پدیده حاشیه نشینی این گونه رفتار کنیم.

وزیر کشور گفت: همه ما ­مسئولان دولتی با هر میزان بودجه و سرمایه‌ای که داشته باشیم بدون کمک مردم هیچ کاری را نمی‌توانیم انجام دهیم و تنها با کمک مردم می‌توانیم موضوع ساماندهی حاشیه نشینی را که یک موضوع مهمی برای کشور است به سرانجام برسانیم.