آغاز کاوش‌های باستان شناسی قلعه خندان گرگان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی؛ سارا اخوت با اعلام این خبر گفت: در راستای حفاظت و جلوگیری از گسترش زیرساخت های شهری، تخریب بقایای بجامانده از قلعه خندان گرگان، ساماندهی تأسیسات شهری پیرامون این قلعه، بررسی شرایط لازم برای انجام کاوش های باستان شناسی گسترده در آینده، ایجاد سایت موزه باستان شناسی و فراهم کردن بستر مناسب برای بازدید شهروندان و علاقه مندان به مواریث فرهنگی- تاریخی و گردشگران داخلی- خارجی، سومین فصل گمانه زنی به منظور ساماندهی محوطه قلعه خندان در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: نخستین گمانه زنی باستان شناسی بر روی قلعه خندان در سال 1388 خورشیدی توسط شادروان قربانعلی عباسی، کارشناس ارشد باستان شناسی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان صورت گرفت.
معاون میراث فرهنگی استان گلستان گفت: جمع آوری اسناد و مدارک مکتوب تاریخی، بررسی میدانی و جمع آوری سطحی مواد فرهنگی، تهیه نقشه توپوگرافی، عکس برداری هوایی، تهیه ابزار فنی و تجهیز کارگاه و هماهنگی با دانشگاه اصفهان برای بررسی های ژئوفیزیکی با استفاده از نرم افزارهای سنجش از راه دور برای شناسایی دقیق ساختار های معماری مدفون و تدوین راهبرد گمانه زنی باستان شناسی به منظور دستیابی به بیشترین اطلاعات با کمترین تخریب بقایای مدفون در قلعه خندان از اقدامات اساسی فصل اول و دوم کاوش در قلعه خندان است.
او افزود: در انتهای سال 97 کاوشگران قلعه خندان گرگان با مطالعه و بررسی نهایی نقشه توپوگرافی و عکس های هوایی, محل مورد نظر را به ابعاد 7×7 متر برای کاوش مشخص کردند و تاکنون به یک معماری آجرچین با آجرهای اسلامی به ابعاد 5×22×22 سانتیمتر در محدوده جنوب شرقی و قطعات سفال اسلامی در لایه های اولیه ترانشه دست پیدا کرده اند.
اخوت ادامه داد: امیدوارم در ادامه طرح به نتایج ارزشمندی در ارتباط با معماری قلعه خندان و تأسیسات وابسته دست یافته و اطلاع رسانی کنیم.
وی افزود: قلعه خندان به شماره ۱۷۰۱ در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و در سال 1378 نقشه عرصه و حریم آن تهیه و در کمیته حرایم مصوب و ابلاغ شد.
قلعه خندان، بر اساس منابع تاریخی و یافته های فرهنگی- تاریخی یکی از قلعه های نظامی بجامانده از دوران ساسانی تا سده های میانی اسلامی است که بر روی یکی از برجستگی های مرتفع دامنه سلسله جبال البرز شرقی و در حاشیه غربی رودخانه معروف به تول چشمه در ایالت گرگان قرار گرفته است که اکنون با گسترش و توسعه شهر فعلی گرگان این قلعه در محدوده شهری و در گوشه شمال غربی واقع شده است.
بر اساس طرح ژان ژاک دمورگان فرانسوی، که در حدود 150 سال پیش از این قلعه بازدید کرد، قلعه خندان با نقشه بیضی شکل و با جهت شمالی- جنوبی احداث شده و دارای 12 برج دیدبانی در اطراف بوده است. همچنین در سفرنامه رابینو و مجموعه کتاب آستارا تا آستارآباد، شادروان دکتر منوچهر ستوده به قلعه خندان پرداخته شده و چندین مقاله در ارتباط با قلعه خندان در مجلات داخلی به چاپ رسیده است.