چین در حال افزایش کلاهک های هسته ای خود است

ژنرال رابرت اشلی رئیس آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا طی هفته جاری گفت چین به سرعت در حال توسعه قدرت هسته ای خود از طریق موشک ها، زیردریایی ها و بمب افکن های جدید است و در دهه آینده زرادخانه کلاهک هسته ای خود را دو برابر خواهد کرد. رئیس آژانس اطلاعات دفاعی در یک سخنرانی در روز چهارشنبه همچنین گفت روسیه در حال ساخت تعداد زیادی از سلاح های هسته ای تاکتیکی علاوه بر تسلیحات راهبردی جدید خود است، از جمله کلاهک هسته ای سنگرشکن که مشابه سلاحی است که آمریکا چند سال پیش تحت فشار فعالان ضدسلاح هسته ای در کنگره پروژه آن را لغو کرد.
اشلی در مورد قابلیت های هسته ای چین گفت: "طی دهه آینده، چین احتمالاً دست کم حجم ذخایر هسته ای خود را دو برابر خواهد کرد، و این کار طی سریع ترین فرایند توسعه و متنوع سازی زرادخانه هسته ای تاریخ کشور انجام خواهد داد." این ژنرال سه ستاره آمریکایی خاطرنشان کرد تنها در سال گذشته چین بیشتر از سایر کشورهای دنیا به آزمایش موشک های بالستیک اقدام کرده است. اشلی در سخنرانی خود در یکی از اندیشکده های مستقر در واشنگتن گفت: "پیش بینی می کنیم این مدرن سازی ادامه پیدا کند و این روند با چشم انداز رئیس جمهور این کشور در مورد ارتش چین همخوانی دارد؛ شی جین پینگ این چشم انداز را در نوزدهمین کنگره حزبش ترسیم کرد و گفت ارتش چین تا سال 2050 به یک نیروی کاملاً برتر تبدیل خواهد شد."
تعداد کل کلاهک های چین به خاطر سیاست این کشور مبنی بر محرمانه نگه داشتن اسرار هسته ای خود، مشخص نیست، اما اشلی گفت برآوردها حاکی است زرادخانه کنونی چین شامل حدود دویست کلاهک هسته ای است. قابلیت های هسته ای چین سری هستند و شبکه ای از انبارهای هسته ای و تأسیسات تولید را در بر می گیرند که به آن "دیوار زیرزمینی بزرگ" اطلاق می شود و برآورد می گردد 3 هزار مایل امتداد داشته باشد. رئیس آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا همچنین گفت اطلاعات به دست آمده نشان می دهد هم چین و هم روسیه تأسیسات هسته ای دارند و آزمایش های هسته ای در سطح خرد انجام داده اند که ناقض تعهد آنها بر اساس "پیمان منع جامع آزمایش هسته ای" است.

زمانی که از اشلی سوال شد آیا مدرن سازی هسته ای چین با محدودیت های تصریح شده در "پیمان منع جامع آزمایش هسته ای" تعارض دارد، وی گفت: "بر اساس مفاد پیمان منع آزمایش هسته ای، باور ما این است که تعارض وجود دارد." ارتش چین در تلاش است قابلیت های هسته ای خود را به سرعت ارتقا دهد، قابلیت های که در گذشته محدود بودند. به گفته اشلی، نخستین موشک بین قاره ای سیار چین، حدود سال 2000 استقرار یافت. وی افزود: "بخشی از این رشد سریع به این دلیل است که این قابلیت ها با نوع قابلیت های هسته ای که روسیه و آمریکا در گذشته داشت، مطابقت نداشتند. بنابراین، چین سرمایه گذاری چشمگیری در این زمینه کرده تا خود را به سطح ظرفیت های (آمریکا و روسیه) برساند."
تسلیحات راهبردی جدید چین شامل یک موشک بالستیک قاره پیمای سیار جدید و موشک های بالستیک جدید است که روی زیردریایی نصب می شوند. چینی ها همچنین در حال ساخت یک بمب افکن راهبردی جدید هستند که به پکن قابلیت سه گانه تسلیحاتی می دهد: زمینی، دریایی، تسلیحات تهاجمی مبتنی بر بمب افکن.  

اشلی گفت این توسعه تسلیحاتی نشان دهنده تعهد چین به گسترش نقش و محوریت خود در حوزه قابلیت های هسته ای در راستای اهداف نظامی پکن است. قابلیت های نظامی چین همچنین شامل تسلیحات تهاجمی هوشمند کوتاه برد با قابلیت حمل سلاح هسته ای است که مشابه تسلیحاتی است که روسیه ساخته است. اشلی گفت: "در حالی که برآورد می شود زرادخانه نظامی چین بسیار کوچک تر از روسیه است، اما این مسئله چیزی از نگرانی ها کم نمی کند." چین اعلام کرده است در یک مناقشه هیچگاه طرف نخست برای استفاده از سلاح هسته ای نخواهد بود و از سلاح هسته ای علیه کشورهای غیرهسته ای استفاده نخواهد کرد. اما اشلی گفت این سیاست، سیاستی قابل بحث است. وی افزود: "اما در نهایت، اگر چیزی به یک تهدید موجودیتی تبدیل شود، دشوار می توان گفت که استفاده نخست از سلاح هسته ای به بخشی از محاسبات و تصمیم گیری آنها تبدیل نشود چرا که آنها مشخصاً این موضوع را اعلام نکرده اند."

چین همچنین اتکای خود را به راهبرد استفاده از سلاح های هسته ای افزایش داده است. اشلی گفت: "فقط بحث هسته ای نیست، اگر شما به سایر حوزه ها نیز نگاه کنید می بینید که آنها اقدامات زیادی در زمینه مدرن سازی نیروی نظامی خود در حوزه هوانوردی انجام داده اند؛ حوزه بزرگ دیگر حوزه فضا/ضدفضا و رویکرد چین به جنگ در این حوزه و سایر حوزه هاست. اما چین سرمایه گذاری زیادی در حوزه قابلیت های هسته ای انجام داده است." اشلی همچنین در مورد تأسیسات اصلی آزمایش هسته ای چین موسوم به "Lop Nur" واقع در غرب چین گفت آنها در حال آماده سازی و راه اندازی این سایت هستند – و این امر نشان دهنده اهداف روزافزون چین در حوزه قابلیت های هسته ای است. به علاوه، چین به آزمایش های خود با استفاده از "اتاقک های مهار انفجار" در سایت آزمایش هسته ای خود ادامه می دهد و رهبران چین در گذشته به روسیه پیوسته اند و ادبیات بیانیه کشورهای مجهز به سلاح هسته ای را نرم کرده اند و همین مسئله باعث تضعیف مفهوم "منع آزمایش هسته ای" شده است.
اشلی گفت: "مجموع این حقایق و شفاف نبودن چین در زمینه فعالیت های آزمایش هسته ای خود پرسش هایی را در مورد این مسئله بوجود می آورد که آیا چین می تواند بدون نقض پیمان منع جامع آزمایش هسته ای، به چنین پیشرفتی دست پیدا کند." آزمایش های زیرزمینی و مخفیانه روسیه بخشی از برنامه مدرن سازی هسته ای آنهاست. در سال 1996 آزمایش های کوچک زیرزمینی در یکی از مراکز تأسیسات هسته ای به نام " Novaya Zemlya" در شمال روسیه برملا شدند. نقض پیمان منع جامع آزمایش هسته ای در آن زمان توسط وزارت امور خارجه دولت بیل کلینتون لاپوشانی شد.

وزارت امور خارجه در آن زمان ادعا کرد مسکو پیمان منع جامع آزمایش هسته ای را نقض نکرده است. اشلی همچنین گفت علاوه بر مدرن سازی هسته ای، هم چین و هم روسیه در حال تولید و توسعه سلاح های خود بر مبنای فناوری های نوظهور و پیشرفته هستند که ممکن است نبرد در حوزه زیر دریا را متحول کنند و برتری آمریکا در حوزه دریا را به چالش بکشد.

رئیس آژانس اطلاعات دفاعی توضیحات بیشتری در مورد تسلیحات زیردریایی مبتنی بر فناوری برتر چین نداد، اما گفت روسیه در حال تولید و توسعه زیردریایی های هسته ای دوربرد مجهز به کلاهک هسته ای است. مسکو در حال حاضر سرگرم تولید چند نوع جدید از کلاهک هسته ای و سامانه شلیک آن است که 70 درصد کار تولید آن تکمیل شده است. اشلی گفت: "رویکرد روسیه در زمینه آزمایش های هسته ای باعث تقویت تلاش های این کشور در زمینه مدیریت ذخایر و طراحی کلاهک های جدید شده است. آمریکا معتقد است آزمایش های هسته ای روسیه به گونه ای خواهد بود که پیمان منع جامع آزمایش هسته ای را نقض می کند." مجلس سنای در اکتبر 1999 پیمان منع جامع آزمایش هسته ای را به خاطر نگرانی از تقلب تصویب نکرد. منازعه بر سر تصویب این پیمان با هدایت جوزف بایدن صورت گرفت، جوزف بایدن بعدها در دولت اوباما معاون رئیس جمهور شد و در انتخابات ریاست جمهوری 2020 یکی از نامزدهای دموکرات خواهد بود. اشلی گفت: "روسیه بعد از تلاش مشترک و چند دهه ای با آمریکا برای کاهش تسلیحات هسته ای، اکنون در حال ارتقای ظرفیت هسته ای خود است. ارزیابی ما این است که مجموع ذخایر هسته ای این کشور احتمالا طی دهه بعد افزایش چشمگیری خواهد داشت." اشلی افزود یک نگرانی بزرگ در مورد روسیه، افزایش کلاهک های هسته ای کوچک و غیرراهبردی است که می توان آنها را از داخل کشتی، هواپیما و توسط نیروهای زمینی شلیک کرد و ائتلاف ناتو یا چین را در یک مناقشه ترساند یا شکست داد. رئیس آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا همچنین گفت: "ذخایر تسلیحات هسته ای غیرراهبردی روسیه – که همین حالا هم بزرگ و متنوع است – در حال مدرن سازی است و در این فرایند مدرن سازی موارد از قبیل دقت، بُرد طولانی تر و قابلیت تخریب محدود در راستای نقش بالقوه آنها در جنگ میدانی مد نظر قرار گرفته است." ده ها سامانه تسلیحات هسته ای کوچک استقرار یافته یا در حال تولید در روسیه وجود دارد از جمله موشک های بالستیک کوتاه برد، موشک های کروز زمین به هوا از جمله موشک " 9M729" که ناقض پیمان منع استفاده از سلاح های هسته ای میان برد است. سلاح های هسته ای کوچک روسیه همچنین برای شلیک توسط موشک های ضدکشتی و ضدزیردریایی، اژدرها و غیره آماده می شوند.

ذخایر کلاهک های هسته ای کوچک روسیه شامل حدود 2 هزار کلاهک است. در مقایسه، آمریکا تنها یک سلاح هسته ای غیرراهبردی به نام بمب جاذبه ای "B-61" مستقر کرده است. اشلی گفت: "علاوه بر رشد قابل پیش بینی سلاح های هسته ای غیرراهبردی، روسیه ادعا می کند در حال طراحی کلاهک های جدیدی برای سامانه های راهبردی خود است، از جمله کلاهک های جدید با قدرت تخریب بالا و کلاهک های سنگرشکن به منظور حمله به اهداف مستحکمی از جمله تأسیسات فرماندهی و کنترل آمریکا و متحدانش." طرح آمریکا برای تولید یک سلاح هسته ای سنگرشکن که برای نفوذ به اهداف زیرزمینی در عمق زیاد لازم است، اهدافی که ارتش های چین، روسیه، کره شمالی و ایران استفاده می کنند، در سال 2005 تحت فشار فعالان ضدهسته ای بر کنگره متوقف شد.

در نتیجه این مسئله، ارتش آمریکا فاقد سلاح لازم برای بازدارندگی در مقال اهداف زیرزمینی مستحکم در عمق پایین زمین است. اشلی گفت قابلیت های هسته ای روسیه در فرایند مدرن سازی طی سال های گذشته به میزان زیادی ارتقاء پیدا کرده اند. تسلیحات جدید روسیه شامل چند کلاهک "SS-27" است که به مسکو امکان می دهد تعداد کلاهک های هسته ای خود در زمان بحران را افزایش دهد. یک موشک بالستیک قاره پیمای جدید از نوع "Sarmat" می تواند بیش از 10 کلاهک هسته ای را حمل کند و قادر است یک شیء انفجاری مافوق صوت به نام آوانگارد را شلیک کند. تسلیحات راهبردی جدیدی که ولادمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در ماه مارس 2018 رونمایی کرد شامل یک موشک بالستیک قابل شلیک از هوا و موشک "کانیون" است – موشک کانیون یک موشک کروز قاره پیما با سوخت هسته ای و مجهز به سلاح هسته ای است.

به علاوه روسیه در حال مدرن سازی یک سامانه پرتاب فرماندهی و کنترل هسته ای خودکار به نام "Perimeter" است. این سامانه که به دوران جنگ سرد باز می گردد با نام "دِد هند" (دست مرده) نیز شناخته می شود و قادر است بدون دخالت انسان و در صورت کشته شدن رهبران روسیه در مرحله آغازین جنگ هسته ای، یک حمله هسته ای تمام عیار انجام دهند. اشلی گفت روس ها با نادیده گرفتن محدودیت های آزمایشی، قادر خواهند بود کلاهک های هسته ای خود را با طراحی های مدرن ارتقا بخشند.

در ادامه یکی از خبرنگاران رویترز از اشلی پرسید آیا چین و روسیه در واکنش به مدرن سازی گسترده نظامی آمریکا، اقدام به افزایش قابلیت های هسته ای خود کرده اند. رئیس آژانس اطلاعات دفاعی در پاسخ گفت هم چین و هم روسیه آمریکا را یک رقیب می دانند و در تلاشند در مقابل آمریکا یا متحدانش یک نیروی بازدارنده بوجود آورند. وی افزود: "بنابراین، من فکر می کنم این یک اتفاق طبیعی است که آنها بخواهند این قابلیت های را داشته باشند، قابلیت هایی که نیروی دفاعی شان را تقویت می کند و در اینجا فقط بحث تسلیحات هسته ای نیست و به حوزه دریا، فضا و ضدفضا نیز مرتبط است. واقعاً این یک فرایند کلان مدرن سازی در همه حوزه هاست."