انتقال مرکز فرماندهی آمریکا از قطر به کارولینا

آمریکا به مدت 13 سال از یک ساختمان در قطر برای فرماندهی جنگنده ها, هواپیماهای بدون سرنشین و دیگر دارایی های نیروی هوایی در منطقه ای استفاده کرده است که شامل شمال شرقی آفریقا تا خاورمیانه و تا جنوب آسیا می شود.
اما روز شنبه, در حالی که 300 هواپیما در آسمان مناطقی کلیدی همانند سوریه, افغانستان و خلیج فارس حضور داشتند, صدها جایگاه در مرکز عملیات هوافضای مشترک در پایگاه هوایی العدید در قطر خالی شد. در عوض, نيروي هوایی آمریکا و هم پیمانانش توسط تیمی مستقر در پایگاه هوایی شاو Shaw در کارولینای جنوبی هدایت شد که در فاصله بیش از هفت هزار مایلی قرار دارد. اما این اقدامی موقتی بود زیرا پایگاه هوایی العدید پس از 24 ساعت وقفه در روز یکشنبه فعالیت خود را از سر گرفت و این اقدام یک تغییر تاکتیکی قابل توجه بود.
این عملیات اعلام نشده -که از روزنامه واشنگتن پست برای انجام دادن عملیات نظارتی بر آن دعوت شده بود- نخستین بار بود که از زمان تأسیس این مرکز در عربستان سعودی طی جنگ خلیج فارس در سال 1991 صورت گرفت و طی آن عملیات فرماندهی و کنترل آمریکا از منطقه خارج شد.
در حالی که فرماندهان نیروی هوایی آمریکا می گویند انتقال عملکرد این مرکز به یک پایگاه متفاوت یک جاه طلبی دیرینه بود که به واسطه فن آوری های جدید امکان پذیر شد, اما این اقدام در بحبوحه احیای تنش ها در منطقه انجام شد.
ژنرال بی چنس سالتزمن در سخنانی گفت: "کارکردهایی که مرکز عملیات هوایی برای نیروی هوایی فراهم می کند, بسیار مهم و ضروری است و به این علت, ما نمی توانیم حتی یک ناکامی آن را متحمل شویم."
مقامات نیروی هوایی آمریکا اعلام کردند رویدادهای اخیر منطقه, فوریت اجرای این طرح را شدت بخشید. ایران در ماه ژوئن یک فروند هواپیمای بدون سرنشین شناسایی آمریکایی را سرنگون کرد و این ماه تأسیسات کلیدی در عربستان سعودی شاهد یک حمله مخرب و ناگهانی بود.
فردریک کولمن فرمانده مرکز 609 عملیات هوافضا در سخنانی گفت: در حالی که جنگ علیه داعش تعدیل شده و ما همچنان به همکاری از طریق یک فرایند بالقوه صلح در افغانستان ادامه می دهیم, منطقه در حال آرام شدن است و احتمالا در مقایسه با چند دهه پیش با ثبات تر شده است."
داگلاس باری کارشناس ارشد و متخصص در زمینه هوافضا در موسسه بین المللی مطالعات راهبردی در لندن در سخنانی گفت: "قوه تخیل خیلی بالایی نمی خواهد که به این نتیجه برسیم که اگر یک درگیری تمام عیار رخ دهد, این یکی از اهدافی است که از اولویت برخوردار است."
سامانه های دفاعی این پایگاه -که شامل سامانه های موشکی پاتریوت و دیگر تجهیزات دفاع موشکی با فن آوری بالا می شود- بیشتر با هدف مقابله با هواپیماهای جنگی و موشک های بالستیک طراحی شده است که با سرعت و در ارتفاعی بالا به این مکان نزدیک می شوند تا موشک های کروز و هواپیماهای بدون سرنشینی که در ارتفاع پایین پرواز می کنند؛ همانند آنهایی که گفته می شود از آنها در حمله به تأسیسات نفتی عربستان سعودی استفاده شده است.
سالتزمن گفت نوع طراحی این سامانه دفاع موشکی سبب شده است حفاظت کامل از این پایگاه غیر ممکن شود.
او گفت: "احتمالا بهتر است این گونه فکر کنیم که این یک سامانه مصون است." او افزود: " این موضوع مطرح است که شما تا چه اندازه سریع و منعطف می توانید عمل کنید."
آمریکا با متحرک ساختن عملیات فرماندهی و کنترل می تواند از یک حمله بسیار سریع تر به حالت اولیه خود بازگردد. این انعطاف پذیری همچنین سبب خواهد شد ساختمانی که در پایگاه هوایی العدید قرار گرفته اند یک هدف کمتر آسیب پذیر محسوب شوند و این موضوع به آنها اجازه می دهد سامانه های دفاع هوایی را به دیگر زیرساخت های حیاتی منتقل کنند.
بایرون پومپا مدیر عملیات فرماندهی مرکزی نیروی هوایی آمریکا در العدید در سخنانی گفت انتقال تأسیسات و تجهیزات اغلب می تواند اقدامی جایگزین برای نداشتن پایگاه در سراسر منطقه باشد.
او گفت: "در برهه هایی همانند زمان کنونی, ما نمی توانیم بخش عمده ای از پایگاه های عملیاتی دائمی را در حوزه مسئولیت خود داشته باشیم."
سالتزمن گفت: "هدف ما بازدارندگی" است و نه جنگ. اما نبود ارتباط با ایران می تواند سبب دشوار شدن ارسال این پیام شود. او گفت آمریکا باید از اقدامات دیگری استفاده کند همانند خاموش کردن رادارها در برخی مواقع برنامه ریزی مسیرهای پرواز برای آن که نشان دهد قصد حمله ندارد."
در حال حاضر, هدف اداره کردن این مرکز از راه دور یک بار در ماه و باقی ماندن روند هدایت عملیات در پایگاه العدید در دیگر روزهای ماه است. فرماندهان نظامی می خواهند بر اساس یک برنامه زمانی کار کنند که بر اساس آن, این مرکز برای یک دوره هشت ساله در هر 24 ساعت از راه دور در پایگاه هوایی شاو یا یک پایگاه دیگر کنترل می شود.
مقامات در پایگاه هوایی العدید اعلام کردند برنامه ای برای تعطیلی دائمی این مرکز وجود ندارد. آنها گفتند برخی عملکردها در این پایگاه را نمی توان مکررا از راه دور انجام داد. اما آنها قصد دارند برخی از 800 موقعیت موجود در این پایگاه را در آینده به خاک آمریکا منتقل کنند.
کولمن گفت: "خوبی اینجا این است که در حال حاضر, ما در حال صرفه جویی در پول مالیات دهندگان و بازگردادن آنها به آمریکا هستیم." او همچنین گفت: "پسران و دختران آمریکا در خارج در خاورمیانه نخواهند بود. آنها در خانه خواهند بود."
از نظر هم پیمانان آمریکا در خلیج فارس که در تأسیسات مورد استفاده آمریکا در منطقه سرمایه گذاری کرده اند, این اقدام می تواند نگران کننده باشد. قطر به صورت خاص طی سال های اخیر هزینه های زیادی در پایگاه هوایی العدید داشته و یک میلیارد و 800 میلیارد دلار برای نوسازی این پایگاه هزینه کرده است که بزرگترین پایگاه هوایی در منطقه محسوب می شود و قابلیت اسکان بیش از 10 هزار نظامی  آمریکایی را دارد.
اما ترکیب خطرات و فن آوری های جدید در حال سوق دادن آمریکا برای بررسی مجدد این موضوع است که چه میزان از عملیاتش باید در خارج از این کشور مستقر باشد.