نقش گاز در اقتصاد مقاومتی

تا بیش از این باید کیلومتر‌ها راه را با هر وسیله‌ای طی می‌کردند تا سیلندرهای خالی گاز را پر کنند و زود بر گردند تا غذایی تدارک ببینند یا با حمام آب گرمی عرق از سر و روی بشویند، اما هنوز مدتی نگذشته دوباره روز از نو روزی از نو.

حالا پس از سال‌ها انتظار، سختی‌ها به سر آمد و گاز به داخل خانه‌های روستای کاکان از توابع جهرم آمد. یکی از زنان روستا شادی در چشم هایش برق می‌زند. می‌گوید حالا با آرامش، دختر کوچکم را به حمام می‌برم و دلواپس خالی شدن سیلندر گاز نیستم. همسرش می‌گوید پیش از این باید ۸۵ کیلومتر تا جهرم را با موتور سیکلت طی می‌کرد تا سیلندر گاز را پر کند و برگردد.
فارس معین گاز رسانی
استان فارس در گاز رسانی به روستا‌ها و شهر‌ها تا آن جا پیش رفته که از شرکت گاز استان خواسته اند معین استان سیستان و بلوچستان در گاز رسانی شود و متخصصان توانمند و کاربَلَدِ خود را برای اجرای این طرح به خاش اعزام کند.

این را غلامعباس حسینی مدیر عامل شرکت گاز فارس می‌گوید و اظهار می‌دارد از ابتدای طرح گاز رسانی در کشور تا کنون بیش از هزار و ۹۰۰ روستای استان یعنی حدود ۸۲ درصد روستا‌ها از نعمت گاز بر خوردار شده اند.
آقای حسینی می‌گوید قرار است تا پایان سال ۱۴۰۲ به همه روستا‌های مشمول در استان فارس گاز رسانی شود.
از او درباره وضع شهر‌ها می‌پرسم پاسخ می‌دهد از ۱۰۹ شهر استان به ۹۷ شهر یعنی ۹۸ درصد شهر‌ها گاز رسانی شده و ۱۲ شهر دیگر هم عملیات گاز رسانی در حال اجراست که با اتمام این طرح‌ها دیگر شهری در استان نمی‌ماند که گاز نداشته باشد.

به سراغ آقای قهرمانی رییس روابط عمومی شرکت گاز استان می‌روم. او می‌گوید با وجود مشکلاتی چون وسعت جغرافیایی، کوهستانی بودن و پراکندگی روستا‌ها در فارس بیش از ۲۷ هزار و ۲۵۰ کیلومتر شبکه گاز رسانی صورت گرفته و بیش از ۸۴ هزار و ۲۵۰ مورد انشعاب نیز نصب شده است البته او به بیش از یک میلیون و ۴۶۰ هزار مشترک گاز در استان اشاره می کند و به آن ها اطمینان خاطر می دهد زمستان امسال قطعی گاز یا افت فشار نخواهند داشت.
فارس دومین تولیدکننده گاز کشور
فارس علاوه بر موفقیت در حوزه گاز رسانی در بخش تولید و تامین گاز نیز گام‌های بزرگی برداشته است.
پالایشگاه گاز پارسیان که در جنوبی‌ترین نقطه فارس در کنار بزرگراه لامرد-مهر-عسلویه قرار گرفته، با مشعل‌های همیشه فروزان، نشان از توسعه در جنوب ایران است.

این پالایشگاه از سال ۸۲ کار خود را آغاز کرده است. به گفته آقای ابدالی‌ دهدزی مدیر عامل پالایشگاه گاز پارسیان این پالایشگاه با ظرفیت اسمی تولید ۸۲ میلیون متر مکعب در روز گاز طبیعی، دومین پالایشگاه گاز کشور است و تامین بیش از ۱۲ درصد از گاز مصرفی و ۹ درصد از سبد انرژی کشور را بر عهده دارد.

زاگرس جنوبی نیز بزرگترین شرکت بهره‌بردار تابعه شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و پس از پارس جنوبی دومین تولید کننده گاز کشور است و مسئولیت بهره‌برداری از ۹ میدان گازی فعال آغار، دالان، نار، کنگان، سرخون، تابناک، هما، وراوی، شانول و دو میدان نفتی فعال سعادت‌آباد و سروستان را به عهده دارد. به گفته حمید ایزدی مدیر عامل شرکت بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی که ستاد مرکزی آن در شیراز مستقر است؛ گستره عملیاتی این شرکت در استان‌های فارس، بوشهر و هرمزگان بوده که در آینده با بهره برداری از میدان‌های اکتشافی جدید به استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری توسعه می‌یابد.

ایزدی درباره اهداف و وظایف شرکت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی می‌گوید با هدف مدیریت غیر متمرکز و به منظور بهره وری بیشتر از طریق نزدیک کردن مدیریت اجرایی به مناطق عملیاتی و امکان بهره گیری از حداکثر توانمندی‌های موجود، شرکت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی سال ۷۸ کار خود را به عنوان یکی از شرکت‌های زیر مجموعه شرکت نفت مناطق مرکزی ایران آغاز کرده است و از آغاز فعالیت خود تا کنون در مجموع هزار و ۴۵۳ میلیارد متر مکعب گاز تولید کرده است.

رامین حاتمی مدیر عامل شرکت نفت مناطق مرکزی ایران هم اوایل مهرماه در جلسه پیش بینی بهره دهی چاه‌های این شرکت برای نیمه دوم  امسال که با حضور دست اندرکاران شرکت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی برگزار شد، اعلام کرد تولید تکلیفی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران از طریق زاگرس جنوبی در نیمه نخست امسال محقق شده است.

وی درباره تولید از میدان‌های زیر پوشش شرکت بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی در زمستان امسال نیز اظهار داشت تعهد تولید میدان‌های گازی زیر نظر این شرکت روزانه ۱۷۵ میلیون متر مکعب است که با اتمام تعمیرات اساسی و موثر درون چاهی و توسعه چاه‌های جدید محقق می‌شود.

نقش فارس در توسعه اقتصادی

علاوه بر نقش مهمی که پالایشگاه  گاز پارسیان و شرکت بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی در توسعه پایدار فارس و‌ کشور ایفا می کنند، حالا کشف یک میدان گازی عظیم در جنوب فارس نام این استان را در جرگه استان های موثر در توسعه اقتصادی کشور پر رنگ تر کرده است. 

بر اساس اعلام شرکت ملی نفت ایران ، ذخیره گاز درجای میدان تازه کشف شده ارم در ۲۵ کیلومتری جنوب غرب شهرستان خُنج ، ۵۴۰ میلیارد متر مکعب است که این حجم تقریبا معادل یک فاز میدان گازی پارس جنوبی است.

رضا دهقان مدیر عامل شرکت مهندسی و توسعه نفت می گوید این میدان گازیِ بزرگ که دارای ۳۸۵ میلیون بشکه میعانات گازی است ۴۰ میلیارد دلار عایدی گاز و میعانات دارد و قادر است ۱۶ سال گاز مصرفی تهران را تامین کند.

حالا وجود این میدان گازیِ عظیم در کنار میدان‌های گازی شانول و هما در نزدیکی پالایشگاه گاز پارسیان در جنوب فارس نشان از اهمیت روز افزون این استان در تولید و تامین گاز کشور محسوب می شود.
نقش گاز در توسعه پایدار

به اعتقاد کارشناسان حوزه نفت و گاز روند کنونی تحولات نظام بین‌الملل بیانگر این است که کشورهایی نقش قدرت برتر جهانی را بازی می‌کنند که بتوانند بر منابع و خطوط انتقال انرژی جهان یعنی نفت و گاز تسلط داشته باشند.

موقعیت ایران با وجود میدان های بزرگ گازی در فارس، بوشهر و دیگر استان های همجوار  اهمیتی بیشتر از نفت دارد، زیرا از یک‌سو گاز در استراتژی و امنیت انرژی مصرف‌کنندگان آسیایی جایگاه ویژه‌ای دارد و از سوی دیگر ایران با برخورداری از  سهم عمده در  عرضه تولید گاز جهانی  و دارنده یکی از بیشترین ذخایر گازی از موقعیت برتر  در منطقه غرب آسیا برخوردار است.

این موضوع و تاثیر حوزه انرژی با محوریت گاز به‌ باور کارشناسان به درستی نشانگر آن است که بخش‌های زیادی از اقتصاد کشورها چه مستقیم یا غیرمستقیم متأثر از نفت و گاز است. بنابراین به نظر می رسد استفاده بهینه از مخازن موجود گاز به‌ عنوان جایگزین قطعی نفت با بهره‌گیری از روش‌های نوین مدیریت استراتژیک می‌تواند با وجود تحریم‌های مستقیم و غیر مستقیم به‌عنوان یکی از راهکارهای اقتصاد مقاومتی در حوزه انرژی تلقی شده و در صورت کاهش خرید نفت و گاز به‌ صورت خام،  می‌توان از آن به‌عنوان موتور محرکه تولید استفاده کرد

***گزارش از سیده نصرت شجاعی