تلفات گازگرفتگی در نیمه نخست امسال

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، به نقل از اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان پزشکی قانونی کشور، این رقم در مقایسه با مدت مشابه پارسال که آمار تلفات ۱۹۴ نفر بود، ۱۴.۹ درصد افزایش یافته است.

در نیمه نخست امسال از کل تلفات مسمومیت با گاز منوکسیدکربن در کشور، ۱۶۰ نفر مرد و ۶۳ نفر زن بودند و در مدت مشابه سال قبل ۱۴۱ مرد و ۵۳ زن، بر اثر گازگرفتگی جان خود را از دست دادند.

در این مدت استان‌های تهران با ۵۰ نفر، آذربایجان شرقی با ۲۷، خراسان رضوی با ۱۹ و اصفهان با ۱۷ فوتی و پس از آن‌ها فارس با ۱۴، کرمانشاه با ۱۲ و مازندران با ۱۱ فوتی بیشترین تلفات گازگرفتگی را به خود اختصاص دادند.

آمار تلفات گازگرفتگی در دیگر استان‌ها کمتر از ۱۰ مورد و در پنج استان صفر گزارش شده است.

آمار‌های سازمان پزشکی قانونی کشور نشان می‌دهد بیش از ۷۰ درصد تلفات مسمومیت با گاز مربوط به نیمه دوم سال است، به نحوی که از ۷۴۹ فوتی مسمومیت با گاز منوکسید کربن در سال گذشته ۷۴.۱ درصد طی شش ماهه دوم سال، جان خود را از دست دادند و این درصد به طور تقریبی در دیگر سال‌ها نیز تکرار شده است.

با توجه به سرمای هوا و استفاده از وسایل گرمایشی در نیمه دوم سال، آمار تلفات مسمومیت با گاز منوکسید کربن در این مدت با رشد قابل توجهی نسبت به نیمه اول سال همراه است؛ در سال ۱۳۹۷ در مجموع ۷۴۹ نفر بر اثر مسمومیت با گاز منوکسیدکربن در کشور جان خود را از دست دادند که ۵۵۵ نفر از آنان در نیمه دوم سال جان باخته اند.

در نیمه دوم سال گذشته بیشترین آمار ثبت شده تلفات گازگرفتگی، در دي ۱۳۷ فوتی و در بهمن ۱۳۵ فوتی است.

هر چند آمار مسمومیت با گاز منوکسیدکربن در سال گذشته نسبت به سال قبل از آن با کاهش جزئی ۲.۲ درصدی مواجه بود، اما طی پنج سال گذشته (۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷) سه هزار و ۶۰۳ نفر در کشور جان خود را بر اثر گازگرفتگی از دست دادند که بیشترین آمار ثبت شده، ۸۳۶ فوتی در سال ۱۳۹۵ و کمترین آمار ۶۲۶ نفر در سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ است.

 

سازمان پزشکی قانونی کشور با تاکید بر رعایت نکات ایمنی در نصب و به کارگیری وسایل گرمایشی در فصل پاییز و زمستان به هم میهنان توصیه کرد در استفاده از وسایل گرمازا که عمدتا به سیستم گاز شهری متصل اند، نهایت دقت را داشته باشند. 

هم‌میهنان ضمن استفاده بهینه از وسایل گرمازا، به توصیه‌های ایمنی در خصوص سالم بودن و استفاده صحیح از وسایل گرمایشی و بررسی مسیر خروجی گاز مونوکسید کربن از دودکش، توجه کنند.

 

گاز مونوکسید کربن گازی بدون رنگ و بو و عمده‌ترین منبع تولید این گاز سوختن ناقص نفت و گاز است، ولی اصولاً در اثر احتراق هر نوع ماده سوختنی به ویژه در محیط‌های در بسته و فاقد اکسیژن ممکن است تولید شود. استفاده از آبگرمکن یا بخاری‌های مستعمل یا دارای نقص فنی و فاقد دودکش یا دارای دودکش بدون عملکرد مناسب در منزل، بیشترین موارد ابتلا به مسمومیت را تشکیل می‌دهند. از آن جا که تمایل این گاز برای ترکیب با هموگلوبین خون ما ۲۵۰ برابر بیش از اکسیژن می‌باشد لذا بالا رفتن درصد آن در هوای اتاق، به سرعت مسموميت ايجاد مي کند و اکسیژن رسانی به بافت‌های مختلف بدن از جمله مغز و قلب را دچار اختلال می‌نماید که به علت بی رنگ و بی بو بودن این گاز، ممکن است وجود آن در محیط تا زمان ایجاد علایم مسمومیت شدید مورد توجه واقع نشود.

علایم مسمومیت حاد با این گاز شامل سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ و احتمالاً درد شکمی و سپس حالت بیهوشی، تشنج و اغماست. در بیماران مبتلا به ناراحتی‌های قلبی ممکن است تشدید بیماری یک علامت هشدار دهنده باشد.

از سایر علایم مسمومیت می‌توان به سفتی عضلات، افزایش تعداد تنفس، کاهش فشار خون و گاهی تنگی مردمک‌ها اشاره کرد. باید توجه داشت که اگر فردی در اثر ابتلا به مسمومیت با گاز مونوکسید کربن جان خود را از دست ندهد ممکن است دچار نواقص عصبی و روانی پیشرفته نظیر فلج عضوی یا اختلال قوای مغزی شود و مسمومیت شدید با این گاز می‌تواند کشنده باشد.

 

۱. آگاه باشید که هر وسیله گرمازای سوختنی که به نحوی با سوخت‌های فسیلی (نفت، گاز، ذغال سنگ) کار کند به صورت بالقوه می‌تواند سبب تولید گاز مونوکسید کربن شود.

۲. از بخاری‌های مستعمل و فرسوده بدون دودکش یا دارای دودکش نامناسب و غیر استاندارد، استفاده نکنید.

۳. توجه داشته باشید، استفاده از بخاری‌های بدون دودکش به هیچ وجه از تولید گاز مونوکسید کربن جلوگیری نمی‌کند.

۴. هرگز در فضای بسته و محدود که تهویه کافی و مناسب ندارد (نظیر اتاق، گاراژ و ...) آتش روشن نکنید.

۵. هرگز در فضای بسته گاراژ موتور اتومبیل را روشن نگذارید.

۶. قبل از راه اندازی وسایل گرمایشی، از سلامت مسیر دودکش ساختمان و بدون ترَک و نشتی بودن آن اطمینان حاصل کنید و از اتصال مناسب و صحیح لوله بخاری و آبگرمکن به دودکش دیواری مطمئن باشید.

۷. تمام دودکش‌ها باید وسیله انتهایی ضد باد (کلاهک) مناسب داشته باشد.

۸. در محیط‌های شغلی و منازل که در آن‌ها از کوره و مشعل استفاده می‌شود، از سلامت دستگاه و سیستم تخلیه دود اطمینان حاصل کنید.

۹. هر وسیله گازسوز باید دارای یک دودکش مستقل و منتهی به فضای بیرون باشد و لذا به کارگیری آب گرمکن‌های دیواری در فضا‌های بسته یا مکان‌های فاقد جریان هوا مجاز نیست.

۱۰. شیب لوله‌های افقی در داخل واحد‌ها باید مثبت و روبه بالا و ارتفاع عمودی لوله در بیرون حداقل سه برابر طول افقی آن باشد.

۱۱. توجه به داغ بودن دودکش پس از روشن کردن وسیله گرمایشی به اطمینان شما از تخلیه گاز کمک خواهد کرد. اگر لوله دودکش بخاری شما سرد است علت آن خارج نشدن محصولات احتراق و گاز‌های سمی از دودکش است، در این صورت باید ضمن رفع نقص، به طور موقت با بازکردن قسمتی از درب  یا پنجره، در محیط تهویه ایجاد کنید.

۱۲. ضمن ایجاد تهویه مناسب جهت آشپزخانه و حمام منزل، از نصب آبگرمکن در حمام و نیز روشن کردن شعله‌های اجاق گاز در آشپزخانه جهت گرم نگه داشتن محیط داخل خانه جداً خودداری کنید.

۱۳. اگر فضای منزل خود را با شوفاژ و سیستم حرارت مرکزی گرم می‌کنید درز بندی و بستن منافذ در‌ها و پنجره‌ها به منظور جلوگیری از اتلاف حرارتی بلاملانع است، اما درصورتی که از بخاری‌های گازسوز به منظور گرمایش محیط استفاده می‌کنید حتماً مختصری تهویه از طریق درب یا پنجره در فضا ایجاد نمایید و از درز بندی و بستن کامل منافذ خودداری کنید.

۱۴. در صورت احساس علایم سردرد ، سرگیجه و تهوع در مکانی که احتمال وقوع مسمومیت وجود دارد فوراً آن مکان را ترک کنید و به فضای آزاد پناه ببرید و در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

۱۵- در صورت تداوم علایم برای چند روز متوالی احتمال مسمومیت خفیف با این گاز وجود دارد که بهتر است در این مورد با پزشک خود مشورت کنید.

۱۶- رانندگان وسایل نقلیه سنگین، از روشن کردن گاز پیک نیک در اتاق وسیله نقلیه خود جهت استراحت و خواب خودداری کنند.

 

۱. در صورت مواجهه با مصدومان، سریعاً آن‌ها را از محیط خارج یا با باز کردن در‌ها و پنجره ها، تهویه مناسب در محیط ایجاد کنید.

۲. پس از خارج ساختن مصدوم از محیط آلوده یا برقراری تهویه مناسب، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

علایم حیاتی مصدومان را کنترل کنید و از باز بودن راه‌های هوایی مصدوم اطمینان حاصل کنید.