ضرورت اصلاح ساختار‌های موجود آماری

اجرایی شدن نقشه راه گام دوم مدرن سازی نظام مالیاتی کشور تا پایان آبان
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور، از اجرایی شدن، نقشه راه گام دوم مدرن سازی نظام مالیاتی، با عنوان" مالیات هوشمند" تا پایان آبان امسال خبر داد.
آقای امیدعلی پارسا در حاشیه مراسم روز آمار و برنامه ریزی، در جمع خبرنگاران گفت: طرح جامع مالیاتی کشور در پی حل فرار مالیاتی است.
وی با اشاره به ۳۰ تا ۴۰ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی در کشور افزود: فرار مالیاتی انواع مختلفی از جمله اختفاء فعالیت، کتمان درآمد، استفاده از فاکتور‌های صوری، استفاده از شرکت‌های صوری و کارت‌های بازرگانی و همچنین استفاده از معافیت‌های مالیاتی در قالب‌های مختلف دارد.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور با طرح این سوال که برای به حداقل رساندن فرار مالیاتی چه باید کرد؟ گفت: تا وقتی که اقتصاد ما همان گونه که هدف طرح جامع مالیاتی بوده همه ریزداده‌های اقتصادی، معاملات پولی، بانکی و اموال مردم و مؤدیان در اختیار سازمان مالیاتی قرار نگیرد فرار مالیاتی صورت می‌گیرد.
آقای پارسا اضافه کرد: در این صورت، سازمان امور مالیاتی براساس شواهد و قرائن، تصمیم می‌گیرد.
وی گفت: در همه دنیا ریزداده‌های پولی، بانکی، معاملاتی و اقتصادی، ​در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می‌گیرد و این سازمان عالمانه و منصفانه، این ریزداده‌ها را به پیش فرض تبدیل می‌کند.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور، یکی از اشکالات نظام مالیاتی را زیاد بودن معافیت‌های مالیاتی بیان کرد و افزود: معافیت‌های مالیاتی چیزی حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی است.
آقای پارسا گفت: مشکل دیگر این است که پایه‌های مالیاتی در کشور به اندازه بقیه کشور‌های دنیا وسیع نیست که نمونه آن مالیات بر عایدی سرمایه و یا مالیات بر مجموع درآمد است.
وی افزود: باید هر فردی یا مؤدی مالیاتی، یک مجموعه درآمد، یک نرخ مالیات و یک معافیت مالیاتی و یک اظهارنامه مالیاتی با عنوان "مالیات بر مجموعه درآمد" داشته باشد.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور گفت: سازمان امور مالیاتی برای ساماندهی همه اینها، پیش نویس لایحه‌ای را نهایی و تقدیم وزارت امور اقتصادی و دارایی کرده که در حال بررسی است که همه این مسائل در آن حل شود.
آقای پارسا بر ساماندهی شدن معافیت‌های مالیاتی تاکید کرد و افزود: معافیت در همه دنیا محدود، مشروط، کاهنده و تضمین دار است.
وی گفت: در دنیا معافیت دائمی بی حساب و کتاب و فزاینده نداریم و این یک اشکال در کشور ما محسوب می‌شود.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور ابراز امیدواری کرد: این اشکالات در لایحه مورد اشاره تعیین تکلیف شده و رفع شود.
آقای پارسا با بیان این که باید معافیت در مالیات‌های مستقیم با معافیت در مالیات بر ارزش افزوده را از هم تفکیک کرد، افزود: در معافیت مالیات‌های مستقیم، قانونگذار تصمیم می‌گیرد مؤدیانی را با یک شرایط خاص، از دادن مالیات معاف کنند از جمله بخش کشاورزی، صادرات، بهداشت و درمان، آموزش، پژوهش و تحقیق، از مالیات معاف هستند.
وی گفت:، اما در مالیات بر ارزش افزوده اینگونه نیست و قرار است نهایتاً افزایش قیمتی را مصرف کننده نهایی پرداخت کند و این پرداخت به عنوان مالیات به حساب دولت واریز شود.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور افزود:​ در معافیت‌های مالیاتی ارزش افزوده بحث‌های منطقه ای، جغرافیایی و یا مؤدی مطرح نیست بلکه بحث این است که قیمت چه کالا و خدماتی را می‌خواهیم افزایش دهیم و قیمت چه کالا و خدماتی را نمی‌خواهیم افزایش دهیم.
آقای پارسا با بیان این که در دنیا معافیت در مالیات بر ارزش افزوده وجود دارد، گفت: جایی که دولت نمی‌خواهد قیمت کالا و خدماتی افزایش یابد مثل بهداشت و درمان، آموزش و پرورش، کالا‌های کشاورزی.
وی با اشاره به این که در این موضوع دانه درشت‌ها یا دانه ریز‌ها مطرح نیستند، افزود: در اینجا این موضوع مطرح است که دولت قصد افزایش قیمت کالا یا خدماتی را دارد یا ندارد که اگر نمی‌خواهد قیمت افزایش یابد به آن کالا معافیت داده می‌شود.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور گفت: در اینجا معافیت به کالا و خدمت داده می‌شود و نه فرد یا مؤدی.
آقای پارسا در خصوص اجرایی نشدن قانون جامع مالیاتی افزود: برای به نتیجه رسیدن طرح جامع مالیاتی تلاش خواهیم کرد.
وی گفت: حداکثر تا پایان آبان، ​ نقشه راه طرح جامع مالیاتی و رسیدن به هدف اصلی این طرح را عملیاتی خواهیم کرد.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور افزود: همه نظام‌های مالیاتی دنیا بر مبنای اظهارنامه صادقانه است و وقتی اظهارنامه صادقانه ارائه می‌شود هم عدالت مالیاتی رعایت شده و هم درآمد به اندازه کافی وصول می‌شود.
آقای پارسا با طرح این سوال که در دنیا چه ساز و کاری در پیش گرفته اند که اظهارنامه‌های مالیاتی مردم عموماً صادقانه است، گفت: سازمان امور مالیاتی ها، ​ همه اطلاعات و داده‌ها و ریزداده‌های اقتصادی همه معاملات، خرید و فروش‌ها و داده‌های موجود در دستگاه‌های اجرایی را دارند.
وی با اشاره به ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم افزود: در کشور ما، پایانه‌های فروشگاهی و کارت خوان‌ها همه به دنبال گرفتن داده‌ها و ریزداده‌های اقتصادی است که تمام معاملاتی که در کشور اتفاق می‌افتد و همه ریزداده‌های دستگاه‌های اجرایی در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گیرد و این سازمان با اطلاعات واقعی، اظهارنامه پیش فرض تهیه کند.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور گفت: در این مدل، مؤدی نیز اظهارات خود را به طور شفاف بیان می‌کند چرا که در غیر این صورت غیر واقعی بودن اظهارات او به علت در اختیار داشتن ریزداده‌ها مشخص می‌شود و در این صورت، ​کسانی که پُرریسک و یا دروغگو هستند و یا مالیات خود را کم اظهار کرده اند، شناسایی شده و به شدت مجازات می‌شوند.
آقای پارسا افزود: کشور ما نیز از ابتدا با طرح جامع مالیاتی به دنبال این موضوع بود، اما چیزی که در حال حاضر بعد از ۱۰ تا ۱۲ سال به آن رسیدیم مکانیزاسیون بسیار خوبی است که همه فعالیت‌های مالیاتی در همه مراحل مختلف به صورت الکترونیکی انجام می‌شود و سازمان امور مالیاتی به لحاظ خدمات الکترونیکی از دستگاه‌های خوب کشور است، اما تا وقتی ریزداده‌های واقعی و اطلاعات اقتصادی همه مؤدیان وارد سیستم نشده باشد نمی‌توان اظهارنامه پیش فرض واقعی تهیه کرد تا مؤدیان به همان شکلی که واقعیت دارد آمار خود را ارائه دهند.
وی گفت: در دو ماه اخیر تعامل بسیار فعال با دستگاه‌ها ایجاد شده و ۹۵ دستگاه اجرایی که در گذشته به ما داده و ریزداده خود را نمی‌دادند در حال حاضر داده‌های خود را ارائه می‌دهند اگر چه به آن پالایشی که ما می‌خواهیم نیست.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور افزود: در تلاش هستیم که همه دستگاه ها، داده‌های خود را به صورت مناسب در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار دهند که این اتفاق خواهد افتاد.
آقای پارسا گفت: اکنون مشکل همکاری نکردن دستگاه‌ها حل شده و ریزداده‌ها به ما داده می‌شود.
وی افزود: با طرح جامع مالیاتی در پی اظهارنامه صادقانه بودیم و همه امور را به صورت الکترونیکی انجام می‌دهیم و در حال حاضر می‌دانیم کدام مؤدی، کدام ممیز و کدام پرونده در چه مرحله‌ای است.
رئیس سازمان امور مالیاتی کشور گفت: روح و منطق حاکم بر محاسبات بر مبنای ریزداده‌ها نیست وقتی اینگونه نیست یعنی بر مبنای شواهد و قرائن است.
آقای پارسا افزود:​ هنر ما باید این باشد که ریزداده‌هایی که دستگاه‌های اجرایی در حال ارائه آن هستند دنبال کنیم و آن را به نتیجه برسانیم.
وی با بیان این که مدرن سازی نظام مالیاتی کشور در دو گام پیش خواهد رفت گفت: گام نخست پایان الکترونیکی کردن امور به صورت امن است و گام دوم جمع آوری، پالایش و خوراندن ریزداده به سیستم و درآوردن اظهارنامه پیش فرض، برای فراهم کردن بستری که در آن مؤدیان اظهارنامه صادقانه ارائه دهند، است که امیدوارم تا دو سال آینده و قبل از پایان دولت به نتیجه برسد.