اقیانوس صدف گلستان، بی انتها

معادن صدف کوهی خاورمیانه در گلستان:

ماده ای معدنی که قدمتش به دوران سوم زمین شناسی می رسد، این روزها به جنسی ارزشمند تبدیل شده که بشر کاربردهای مختلف آن را کشف کرده است و تلاش می کند از دل معادن سخت آن را به دست آورد.

صدف کوهی، در حقیقت لایه‌های عظیم فشرده‌ای از فسیل‌های گوش ماهی است که نزدیک به 2میلیون سال پیش با عقب نشینی آب دریا به سرمایه ای مهم تبدیل شده‌اند.

در منطقه خاورمیانه و کشور ایران تعداد معادن صدف‌های کوهی زیاد نیست و گلستان تنها دارنده این معادن ارزشمند در منطقه خاورمیانه است.

به گفته مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گلستان؛ هشت معدن فعال با ظرفیت استخراج سالانه یکصد هزار تن در استان فعالیت می کنند که بیشترین ذخایر آن در بخش شمال شرقی استان وجود دارد و سبب شده علاوه بر ایجاد اشتغال، ارزش‌افزوده بالایی داشته باشد.

این ماده معدنی در گلستان از ویژگی‌های خاصی برخوردار است و وجود 97درصد کربنات کلسیم در سنگ‌های صدف کوهی، استحصال آسان و بدون نیاز به انفجار، خرد شدن راحت سنگ و هزینه کم اکتشاف و آماده‌سازی از مزایای آن در مقایسه با معادن دیگر است.

کاربردهای صدف کوهی:

صدف کوهی 150فرآورده دارد و به دلیل داشتن عنصر کلسیم در آن، در صنایع مختلفی همچون داروسازی،تهیه مواد اتیلنی، صنایع پی ‌وی ‌سی، رنگ سازی، مواد آرایشی و بهداشتی، کارخانه‌های قندسازی، سیمان، تهیه کود، ساخت ظروف ملامین و عایق‌های رطوبتی استفاده می‌شود.

همچنین استفاده در تولید کاغذ سنگی، پلاستیک، روکش سیم و کابل، لاستیک سازی، و خوراک دام و طیور از جمله رایج ترین کاربردهای آن است.

اما با این وجود به دلیل نبود صنایع تبدیلی و فرآوری از این ماده مهم معدنی بیشتر در بخش خوراک دام و طیور استفاده می شود.

ظرفیتی گمشده برای سرمایه گذاری:

گلستان اگر چه دارای یکی از ارزشمندترین مواد معدنی جهان به نام صدف کوهیست اما خام فروشی به دلیل نبود کارگاههای پیشرفته فرآوری این ماده مهم از چالش های توسعه این بخش به شمار می رود.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گلستان می گوید: نبود سرمایه گذار برای ایجاد این کارگاهها سبب شده این ظرفیت مناسب درآمدزایی و اشتغال زایی در استان پنهان بماند.

حسین طلوعیان می افزاید:در حال حاضر فقط 2کارخانه صنایع تبدیلی و 8کارگاه فرآوری برای تولید پودر صدف کوهی در استان فعالیت می کنند و میزان زیادی از این ماده به صورت پودر به دیگر استانها ارسال می شود.

وی دلیل اصلی پودر فروشی را نبود سرمایه گذار برای ایجاد کارخانجات صنایع تبدیلی صدف کوهی می داند و ادامه می دهد: برای تبدیل صدف کوهی به فرآورده های مختلف تکنولوژی بالا و سرمایه گذاری زیادی نیاز است و به همین علت کمتر کسی میل به این کار دارد.

هادیان معاون امور معادن و صنایع معدنی صمت گلستان هم گفت: متاسفانه تاکنون سرمایه‌گذاری چندانی در این زمینه انجام نشده و مسئولان باید با در نظر گرفتن برخی مشوق‌ها، اقدامات اساسی را برای جلب مشارکت‌های سرمایه‌گذاری در این زمینه انجام دهند تا از ارزش‌افزوده موجود بهترین بهره برداری شود.

رییس خانه معدن گلستان هم علاوه بر اینکه نبود صنایع مادر در استان را از چالش های مهم معادن صدف کوهی می داند می گوید: به دلیل نبود صنایع مادر پودر صدف کوهی گلستان بیشتر به عنوان کنسانتره در تولید خوراک دام و طیور استفاده می شود در حالی که می توان از این ماده ارزشمند در صنایعی مانند کاغذ سنگی مقاوم، تولید لوازم بهداشتی و آرایشی، لاستیک سازی و سیم و کابل برق استفاده و ارزش افزوده بیشتری ایجاد کرد.

علمشاهی افزود: هم اکنون بازاریابی و فروش پودر صدف کوهی هم به علت نبود صنایع تبدیلی در استان چندان دلخواه نیست و به علت پایین بودن قیمت فروش آن و بالا بودن نرخ کرایه حمل به استانهای دیگر؛ تولید آن چندان مقرون به صرفه نیست.

او گفت: این در حالیست که می توان با توسعه صنایع؛ زمینه ایجاد معادن بیشتر این ماده را فراهم و برای بیکاران اشتغالزایی کرد.

به گفته علمشاهی گلستان قابلیت استخراج تا 2میلیون تن صدف کوهی را دارد که 20برابر ظرفیت فعلی معادن است.

ساخت دستگاه تولید کاغذ سنگی روزنه ای برای رونق صنایع تبدیلی صدف کوهی:

با این حال اما عبدالکریم پازن مخترع و محقق گلستانی در روزهای اخیر با ساخت دستگاه تولید کاغذ سنگی خبرساز شد و تولیدکنندگان پودر صدف کوهی را برای ورود صنایع تبدیلی این محصول ارزشمند به استان امیدوار کرد.

این دستگاه می تواند از پودر صدف کوهی کاغذ سنگی تولید کند که نسبت به سایر کاغذها استحکام بسیار بیشتری دارد و به دلیل مقاوم بودن از آن در صنعت بسته بندی استفاده می شود.

عبدالکریم پازن می گوید: ساخت دسنگاه تولید کاغذ سنگی اکنون در انحصار 4کشور دنیاست و در صورت حمایت مسئولان می توان نمونه بزرگتر آن را ساخت و کارخانه های تولید کاغذ سنگی با استفاده از پودر صدف کوهی را در استان ایجاد کرد.

مدیرعامل بزرگترین معدن و واحد فرآوری صدف کوهی گلستان هم با اشاره به اینکه بهره‌گیری از ماشین‌آلات و تجهیزات روز دنیا در هر واحد صنعتی علاوه بر افزایش کیفیت محصول،در کاهش هزینه‌های تولید و رقابت‌پذیری آن در بازارهای هدف نقش بسزایی دارد ابراز امیدواری کرد: مسئولان استان از این جوان مخترع همه جانبه حمایت کنند تا زمینه اشتغالزایی و توسعه در این بخش فراهم شود.

نویسنده: محمدنژاد