فروپاشی ناتو جای تأسف ندارد

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما عبدالباری عطوان سردبیر روزنامه اینترنتی رأی الیوم نوشت: شاید به گفته رئیس جمهور فرانسه سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) دچار مرگ مغزی شده باشد یا به گفته وزیر خارجه آمریکا دوران این سازمان به سر آمده و رو به فروپاشی است، اما اگر چنین اتفاقی هم بیافتد جای تأسف ندارد، زیرا تاریخچه این پیمان لبریز از کشتار مردم عرب و مسلمان، اعم از مردم عراق، افغانستان، سوریه یا لیبی است.
دو اظهار نظر مهمی که در دو روز گذشته ایراد شد از آینده مبهم ائتلاف ناتو به سبب مداخله ترکیه در سوریه، عقب نشینی نیرو‌های آمریکا از شمال این کشور و ظهور چین به عنوان قدرت بزرگی که تا چند سال آینده جای آمریکا را خواهد گرفت، حکایت دارد.
مورد اول اظهارات امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه بود که در مصاحبه با مجله اکونومیست گفت: "پیمان ناتو اکنون دچار مرگ مغزی شده است و دیگر نمی‌تواند بر اعضای خود تسلط داشته باشد".
دومین اظهار نظر را که ناامیدکننده‌تر است، مایک پومپئو وزیر امور خارجه آمریکا مطرح کرد. وی در سی امین یادبود فروپاشی دیوار برلین و اتحاد جماهیر شوروی گفت: زمان ائتلاف ناتو به سر آمده و در معرض نابودی است و باید کشور‌های اروپایی برای حمایت مالی از این پیمان و تأمین هزینه‌های نظامی آن به طور جدی مشارکت کنند.
نابودی طرح آمریکا و اروپا، تشدید اختلافات بین اعضای مخالف و موافق ناتو با مداخله نظامی اخیر ترکیه در شمال سوریه و اینکه رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه بدون توجه به مخالفت سران ناتو سامانه دفاعی روسی "اس ۴۰۰" را خریداری کرد که با سامانه‌های اروپایی و آمریکایی در تعارض است؛ همه و همه عواملی است که به اوضاع نابسامان و هرج و مرج کنونی منجر شد. اوضاعی که چه بسا نابودی این پیمان را هم مثل پیمان مشابه آن یعنی "ورشو" تسریع می‌کند و به نظر من نشست دسامبر آینده سران ائتلاف ناتو در لندن مانع از فروپاشی این پیمان نخواهد شد.
به قدرت رسیدن ترامپ در واشنگتن و رفتار‌های کج دار و مریض او با شرکای اروپایی اش و فاصله گیری از آن‌ها و متقابلا توجه وی به منطقه شرق آسیا به لحاظ تجاری و راهبردی، انگیزه اصلی از رویکرد جدید مکرون و پیشنهاد وی برای مشارکت راهبردی با اروپا و سامانه دفاعی جدید و مستقل اروپا از آمریکا بود.
پیمان ناتو در گذشته نیز با بحران‌های خطرناک مشابهی روبرو بوده که وحدت و انسجام آن را تهدید می‌کرده است، عجیب اینجاست که ترکیه با حمله به قبرس در سال ۱۹۷۴ و تقسیم این کشور و تأسیس دولتی ترکیه‌ای در آن، در پشت پرده مهمترین تهدیدات علیه ناتو قرار داشت.
این اقدام، آمریکا را واداشت فروش سلاح به ترکیه را به مدت ۳ سال تحریم کند و این دقیقا همان اقدامی است که آلمان و فرانسه در اعتراض به حمله نیرو‌های این کشور به شمال سوریه و تلاش (آنکارا) برای ایجاد منطقه‌ای امن به طول ۵۰۰ کیلومتر و عمق ۳۰ کیلومتر، به آن دست زدند، تلاشی که به گفته ترکیه خطر تروریسم کرد‌ها را بی اثر و آن‌ها را از مرز‌ها دور کند.
سئوالی که مکرون در همین مصاحبه مطرح کرد این بود که: "اگر بشار اسد تصمیم بگیرد به روش ترکیه به این مداخله نظامی پاسخ دهد چه بر سر بند پنجم پیمان ناتو خواهد آمد؟ آیا در راستای اجرای این ماده، ائتلاف ناتو در جبهه ترکیه به عنوان یکی از اعضای خود خواهد ایستاد"؟
مکرون به این سئوال پاسخ نداد، زیرا به خوبی می‌دانست این ائتلاف ترکیه را خوار کرد و وقتی با سقوط یکی از هواپیما‌های روسیه نزدیک مرز‌های سوریه در سال ۲۰۱۵، در آستانه رویارویی نظامی با مسکو قرار گرفت به یاری آن نشتافت.
در پی این واقعه اردوغان مجبور شد برای عذرخواهی نزد پوتین برود. وی بعد‌ها توافقنامه نظامی برای خرید سامانه اس ۴۰۰ را با وی امضا و خط لوله گاز "ترک استریم" را تأسیس کرد و مبادلات تجاری بین دو کشور را به بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار افزایش داد و کاملا به پیمانی که خود یکی از مؤسسان آن بود پشت و تهدید کرد صد‌ها هزار آواره اهل سوریه و دیگر کشور‌ها را به اروپا خواهد فرستاد.
بحران ائتلاف ناتو حتما شدت خواهد یافت و فروپاشی احتمالی آن سرانجام قطعی خواهد شد؛ پیوستن دو کشور عضو ناتو (انگلیس و استرالیا) به ائتلاف حمایت از دریانوردی در خلیج [فارس]که آمریکا تشکیل آن را خواستار شد نیز، یکی از مهمترین نشانه‌های این فروپاشی است.
خلاصه بگویم، نفرین سوریه و لیبی دامنگیر این ائتلاف استعماری شده است و با سرعتی بی سابقه فروپاشی آن را رقم می‌زند، اما در هر صورت این امر جای تأسف ندارد، زیرا تاریخچه این پیمان لبریز از کشتار مردم عرب و مسلمان، اعم از مردم عراق، افغانستان، سوریه یا لیبی است.