دست های سرد کودکان آزار دیده

 

دست های نحیفش را در دست گرفتم، روی گونه هایم قرار دادم ؛ سرد بود به سردی تکه ای یخ. کارشناس زیر چشم هایش را نگاه کرد و صمیمانه گفت: "طوری نشده عزیزم ." صورتش جای بوسیدن نداشت . چشم های مشکی اش دو دو می زد ، گویا از چیزی می ترسد . کبودی ها میان سیاهی و زخم های سرخ صورتش ، ترکیب رنگ خاصی از غم و غصه بود ، که به جان چنگ می انداخت . توان نشستن روی صندلی ماشین را نداشت به سختی پیرزنی نشست. اشگ ها جسورانه به صورتم دویدند . آهسته سرش را روی شانه هایم هول دادم . دوست داشتم بغلش کنم اما با صورت خیس ، شرم از در آغوش کشیدنش را داشتم.

کارشناس دوباره نگاهش را به او دوخت. "چند وقته اذیتت می کنه؟" گویا دشنه ای در قلبم فرو رفت . کاش مرد بودم. کاش.... دخترک نگاهی کرد و با صدای بغض آلودی گفت : بیشتر وقت ها ، ولی امروز...." و سکوت کرد . چشم هایش " نای " نگاه کردن نداشت . ترجیح داد ببندد و شاید هم.... کارشناس کلافه شده بود و با خود گفت :" هر روز کودک آزاری ؟ چطور میتونن ؟ " و خودروی اورژانس اجتماعی بهزیستی حرکت کرد به سمت مامنی آرام بخش برای کودک.

 

راهی سازمان بهزیستی استان شدم . خیابان دانشگاه اراک . چشم های غم آلود دخترک مقابل چشم هایم بود که در اتاق مدیر کل بهزیستی را باز کردم . خانم امینی مهربانانه به استقبالم می آید . اولین سوآلم در مورد دخترک بود . 

حالش چطور است ؟ می گوید : مداوا شده و حالش خوب است . اکنون به یکی از "خانه های نگهداری" منتقل شده تا شرایط روحی اش بهتر و مورد رسیدگی قرار گیرد .

پاسخ خانم امینی آبی بود بر آتش درونم تا اندکی از غصه ی دخترک آسوده شوم.

خانم امینی در همان حال اضافه کرد : کم نیستند کودکان معصومی که بی دلیل مورد آزار و اذیت قرار می گیرند و در این زمینه پسر و دختر فرق چندانی ندارد .

 

تاسف در صدا و چهره اش نمایان بود . نگاهی به کمد پرونده ها می کند و می گوید : کودک‌آزاری درشش ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه پارسال در استان مرکزی افزایش داشته است .

طبق آمار در نیمه نخست پارسال ، ۱۲ دختر و ۹ پسر مورد آزار قرار گرفتند که این رقم در سال جاری به ۳۰ دختر و ۲۷ پسر رسیده است که در واقع هشداری برای همه مسئولان است تا خدمات اجتماعی خود را ارتقاء و افزایش دهند تا کودکی در چنبره آزار های بزرگسالان قرار نگیرد .

 

 

 

 

به فرد کمتر از ۱۸ سال کودک گفته می‌شود و آزارهای فکری، جسمی، جنسی و سوءاستفاده از کودکان زیر ۱۸ سال، کودک‌آزاری قلمداد می‌شود .

 

کودک آزاری ، پدیده ای است که روز به روز در جوامع مختلف در حال افزایش است و همه کم و بیش جلوه های مختلف آن را دیده ایم . از کتک زدن کودک در خیابان به خاطر خرید تا حبس کودک در توالت و گاه کشیدن کمربند بر جان نحیفش و گاهی هم تحقیر و توهین او.

از منظر سازمان جهانی بهداشت ؛ کودک آزاری شامل هر گونه بدرفتاری فیزیکی و یا عاطفی، سواستفاده جنسی، غفلت یا رفتار همراه با بی‌توجهی یا استثمار تجاری است که منجر به آسیب واقعی یا احتمالی به سلامت، بقا، رشد یا کرامت کودک می شود .

برخی از این آثار می‌تواند مخفی باشد و برخی آشکار . از ممانعت کودک برای حاضر شدن در کلاس درس تا محروم کردن او از غذا، حبس در حمام یا زیرزمین و تنبیه بدنی و تجاوز در دایره کودک آزاری قرار می گیرد .

 

 

برای دیدن دخترک راهی محل نگهداری او که زیر مجموعه ی بهزسیتی است، شدم . کمی تنقلات برای خوشحال شدن دخترک خریدم . خانه در یکی از محله های آرام شهر بود . ساختمانی شیک و تمیز . دخترک در حال استراحت بود . مرا که دید چشم هایش برقی زد و به استقبالم آمد . خوشحال بود و کمی هم غمگین .

دلش برای مادرش تنگ شده بود . دستی بر موهایش کشیدم . بینی اش را بالا کشید.

پرستار خانه نگهداری می گفت : پدر و مادرش معتاد بودند و در حالت نعشگی دخترک را که بهانه ی آغوش مادر را داشته ، تا پای مرگ کتک می زنند .

در کنار دخترک چند کودک دیگر هم بودند . سر صحبت را باز کردم . برایشان قصه گفتم . آنان هم دست و پا شکسته برایم شعر خواندند. کودک شدم و در دنیای کودکانه اشان غرق شدم تا اندکی بخندند و بازی کنند و اینطور هم شد.

 

 

پرستار می گفت: تنها والدین نیستند که کودکان را آزار می دهند. بی توجهی به انتخاب پرستار کودک ، مربیان مهدکودک و حتی برخی همسایگان و حتی اقوام هم می توانند منشاء کودک ازاری باشند و نکته ی مهم در غفلت از کودک است که باعث آزار او به طرق مختلف می شود .

به گفته مدیرکل بهزیستی استان هم؛ والدینی که فرزندان خود را رها کرده‌اند و مسئولیت آنها را نمی‌پذیرند، نبود تبصره قانونی برای والدین بی‌مسئولیت در قبال فرزندان خود، سلب مسئولیت نسبت به فرزند از جانب والدینی که پس از طلاق حضانت فرزند را بر عهده گرفته‌اند، نبود اوراق هویتی برای کودکان، پرهیز از نگهداری کودکان از جانب جد پس از طلاق یا نبود والدین ، بخش دیگری از چالش‌های جدی در حوزه کودکان است که منجر به کودک آزاری می شود .

 

 

 

کودک آزاری مربوط به طبقه خاصی نمی شود و به گفته ی کارشناسان ، فقر فرهنگی به اندازه فقراقتصادی می تواند در آن خطر آفرین باشد . به طوریکه مسئله کودک آزاری در بین افراد تحصیل کرده و با بضاعت مالی خوب هم دیده می شود. 

میثاقی از وکلای دادگستری علل کودک آزاری را متعدد می داند و می گوید : عوامل پدید آورنده کودک آزاری به چند دسته تقسیم می شوند . عوامل ناشی ضعف و ناتوانی جسمی کودک ، مشکلات روانی کودک ، شیطنتها و رفتارهای ناهنجار، اضطراب و شب ادراری، پرخاشگری ، ناخواسته بودن کودک ، برخی سنت های غلط قدیمی ، ترویج بی رویه مطالب مستهجن و آزارهای جنسی ، نقص یا ابهاماتی قانونی ، فقدان نظارت کارشناسانه برمراکز نگهداری کودکان و حمایت از آنها ، ضعف باورهای دینی ، عوامل ناشی از وضعیت والدین و فقدان مهارتهای تربیتی ، فشارمالی ، طلاق ، اعتیاد، اختلافات خانوادگی و در برخی موارد اشتغال مادر کامل کننده دلایل کودک آزاری است .

 

 

 

بر اساس قوانین جمهوری اسلامی ایران و طبق ماده ۱۱ لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان هر کس مرتکب قتل عمد یا ضرب و جرح عمدی کودک یا نوجوان شود و به هر علتی قصاص نشود، علاوه بر پرداخت دیه طبق مقررات، حسب مورد به بیش از دو سوم حداکثر مجازات مقرر قانونی محکوم خواهد شد.

 

در این زمینه هم برای کمک‌گرفتن از متخصصان و سازمان‌های مسئول در مورد کودک‌آزاری می‌توان با اورژانس اجتماعی ۱۲۳، یا صدای یارا (خط تلفنی انجمن حمایت از حقوق کودکان) یا سازمان بهزیستی یا دادستانی استان‌ها تماس گرفت.

 

 

افزایش کودک آزاری در استان مرکزی پای استاندار استان مرکزی را هم به میان آورده و او می گوید : بهبود شرایط و شاخص‌های آموزشی و خدماتی به کودکان استان نیازمند برنامه‌ریزی راهبردی مطابق قانون است که باید با در نظر گرفتن ابعاد مختلف در استان گردآوری و اجرایی شود.

آقازاده می افزاید : استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم نهاد و خیران در مقوله بهبود حقوق کودک در استان مرکزی ضروری و اقدامات پیشگیرانه از معلولیت‌ها و رعایت تمامی موارد برای تولد کودک سالم از موضوعاتی است که باید در استان بیشتر به آن توجه شود.

او بر استفاده از تجربیات دیگر استان های برای کاهش کودک ازاری نیز تاکید کرده است .

 

 

افزایش کودک آزاری در حالی است که آموزه های دینی بر توجه بیشتر به کودکان و رفتار توام به مهربانی با آنان تاکید دارد .

نماینده ولی فقیه در استان مرکزی می گوید : فرزندان امانت خداوند در دست خانواده‌ها هستند و باید به‌نحو شایسته از آنان نگهداری کرد و در تربیتشان وسواس داشت.

آیت الله دری‌نجف‌آبادی می افزاید : فرزند بالاترین نعمتی است و نگهداری از این نعمت آدابی دارد که باید همه والدین بر آن اشراف داشته باشند.

او با بیان اینکه آموزه های قرآنی و دینی مملو از نوع رفتار و برخورد با کودکان است می گوید : باید ترویج این آموزه ها بیشتراز گذشته مد نظر ارگان های فرهنگی، رسانه ای و برنامه سازان باشد و چه بسا ساخت یه فیلم و سریال از نوع رفتار درست با کودکان بتواند تحول در جامعه ایجاد کند .

 

به سراغ رئیس کل دادگستری استان مرکزی برای آگاهی از قوانین حوزه کودک رفتم .

حجت‌الاسلام عبداللهی با بیان اینکه آگاهی از حقوق کودک در جامعه و حتی در اقشار تحصیل کرده و فرهیخته کمرنگ است و می‌طلبد اقدام مناسبی در این راستا اعمال شود می گوید: البته برخی قوانین در حوزه کودکان نیز دارای نواقصی دارد و نیاز است که با نگاهی کارشناسی اصلاح شوند.

وی اضافه می کند: مجازات حبس نمی‌تواند تمام زیان و خسارت روحی و جسمی ناشی از خشونت و تجاوز علیه کودک را پاسخ دهد و نیازمند فرهنگ سازی برای حفظ کودکان از انواع آزارهاست .

به نظر می رسد مهار کودک آزاری و شناخت علل بروز آن نیازمند مداخله هدفمند ارگان های زیربط و فرهنگی و خدماتی استان در این عرصه است.

 

حالا 25 درصد از یک میلیون و 400 هزار نفرجمعیت استان مرکزی را کودکان تشکیل می دهند که بخشی از آنان بی دفاعانه گرفتار سرپنجه های آزارهای جسمی و روحی هستند و چه بسا آینده اشان پای روزهای کودکی بسوزد. روزهایی که ما از آن به خوشی یاد می کنیم .

در حقیقت بسیاری از عوامل در نتیجه کمبودهای فرهنگی و ضعفهای اخلاقی است، که نیاز به برنامه ریزیهای بیشتر فرهنگی و ترویج باورها و رفتارهای درست اخلاقی در کنار رفع فقر و مشکلات اقتصادی و تنظیم قوانین سخت گیرانه است.

 

دست های دخترک را می گیرم روی گونه هایم می گذارم گرم است به گرمی زندگی. دعا می کنم او و خانواده اش به روزهای خوب برگردند.آیا می شود.

 

زهرا نوری