علاج حادثه قبل از وقوع باید کرد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای گلستان استان گلستان 2 هزار و 700 کیلومتر رودخانه دارد و رودهای اترک ، گرگان‌رود و قره‌سو با یک هزار و هفتصد متر طول از جمله رودهای مهم و دائمی استان هستند که همواره به دلیل موثر بودن در آبیاری و کشت محصولات کشاورزی ، تامین آب آشامیدنی و تکثیر و پرورش ماهیان استخوانی اهمیت بسزایی در حیات مردم استان دارند و نیازمند توجه ویژه برای لایروبی و تداوم آن هستند.

گلستان در روزهای پایانی سال 97 پرحجم ترین باران 50 سال اخیر را تجربه کرد ، بارانی که سبب وقوع سیلی عجیب با درگیری زمانی یک ماهه در 4 شهر گنبد، آق قلا، گمیشان و سیمین شهر شد و همین ورود رسوبات به رودخانه‌ها و بی توجهی به لایروبی و حفظ حریم رودخانه ها سبب وارد شدن حدود 5 هزار میلیارد تومان خسارت به استان شد.  

اترک ، گرگانرود و قره سو کانونهای مهم لایروبی

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای گلستان می گوید : از ابتدای سال باید 1 هزار و 25 کیلومتر از رودخانه های استان لایروبی می شد که تا کنون فقط حدود 200 کیلومتر لایروبی شد.

علی نظری افزود : بر اساس ضرورت در حوضه اترک، گرگانرود، قره سو و خلیج گرگان  لایروبی انجام می شود که بالاترین میزان لایروبی ها تاکنون در گرگانرود و پس از آن در قره سو انجام شده و در بقیه حوضه ها هم اقدامات موثری در حال انجام است.

او گفت : در حوضه گرگانرود بیش از 106 کیلومتر ، در حوضه رودخانه قره سو بیش از 61 کیلومتر ، در حوضه رودخانه اترک نیز حدود 23 کیلومتر و در حوضه نکارود و خلیج گرگان نیز حدود 10 کیلومتر لایروبی کردیم.

مهندس نظری افزود : انجام 21 کیلومتر حفر کانال، 26 کیلومتر تعویض کانال ها ، بیش از 2 کیلومتر دایک حفاظتی و 30 متر لوله گذاری از اقدامات شرکت آب منطقه ای استان در هنگام وقوع سیل سال جاری برای کنترل آبهای سطحی بود.

وی ادامه داد : گلستان ۲ هزار و ۷۰۰ کیلومتر رودخانه دارد که یک هزار و ۸۰۰ کیلومتر آن هر سه سال یک بار نیازمند لایروبی است و اجرای آن به بودجه فراوانی نیاز دارد.

نیاز 350 میلیارد تومانی برای لایروبی در گلستان

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای گلستان هم به اقدامات صورت گرفته در رابطه با لایروبی رودخانه های استان اشاره کرد و گفت : با توجه به ضرورت بهبود ظرفیت آبگذری رودخانه ها، به دلیل انباشت و رسوب در رودخانه ها پس از سیل ، دولت 400 میلیارد ریال اعتبار برای این کار  اختصاص داد و برای سرعت گرفتن انجام کار به اعتبار بیشتری نیاز داریم.

حسین دهقان افزود : انجام لایروبی اصولی و کامل در گلستان به 350 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد و در صورت تخصیص به موقع اعتبار این کار دو سال زمان نیاز دارد.

وی ادامه داد : برای هر کیلومتر لایروبی رودخانه ها 25 هزار متر مکعب خاکبرداری می شود و با توجه به حجم آب و عمق رودخانه بین 200 تا 500 میلیون تومان هزینه نیاز دارد که علاوه بر مناسب بودن شرایط جوی برای ادامه کار ابلاغ به موقع و مناسب اعتبارات از سوی دولت می تواند به پیشرفت بهتر کار کمک کند.

کند بودن لایه برداری در مناطق شهری و روستایی 

نزدیک به 5 کیلومتر از لایروبی گرگانرود در محدوده و داخل شهر آق قلاست و همین کار لایروبی را به دلیل قرار داشتن رود در مجاورت منطقه ای مسکونی با کندی مواجه می کند.

فرماندار آق قلا در این باره می گوید : خارج کردن رسوبات از دل رودخانه ، دپو کردن آن و سپس بارگیری برای انتقال به خارج از شهر به دلیل آزاد نبودن حریم رودخانه و ساخت و سازهای متعدد با محدودیت روبروست و علاوه بر آن سر و صدای ماشین آلات سنگین مخصوص انجام این کار هم آزار دهنده است.

امیر شیر توماج می افزاید : همچنین به سبب وجود زیرساختهای برق ، آب و گاز در مناطق شهری هم باید احتیاط بیشتری شود.  

وی ادامه می دهد : یکی از مهمترین موضوعاتی که همزمان با کار لایروبی دنبال می کنیم ، بحث آزاد سازی حریم هاست تا از تکرار حوادثی مانند سیل اخیر گلستان جلوگیری شود.

علاج حادثه قبل از وقوع باید کرد

کارشناسان می گویند : لایروبی مسیرهای اصلی رودخانه های استان باید هرچه سریعتر انجام شود زیرا با توجه به وجود رسوبات ناشی از سیل قبل در بستر رودخانه ها، خسارات سیل احتمالی دیگر جبران ناپذیرتر خواهد بود.

 استاندار گلستان در این راستا می گوید :  پیمانکاران پروژه های ملی و استانی با معرفی راه و شهرسازی مجازند برای اجرای پروژه های عمرانی از بستر رودخانه ها برداشت کنند.

هادی حق شناس افزود : پیمانکاران وزارت راه از جمله سنگ شکن با انگیزه لایروبی رودخانه ها برای پل سازی ، کنارگذر ، راه سازی و غیره مجاز به برداشت مصالح کف رودخانه ها هستند.

تجربه سیل اخیر گلستان نشان می دهد ؛ لایروبی رودخانه‌ها و نهرها می‌تواند در پیشگیری از خسارت‌های احتمالی سیل بسیار موثر باشد، و اگر اجرای طرح های لایروبی رودخانه های گلستان با تاخیر مواجه و به فراموشی سپرده شود باز هم این استان باید در انتظار سیلاب های ویرانگر دیگری باشد.

همچنین کارشناسان می گویند : انجام لایروبی در کنار فعالیت های سازه ای مانند سدسازی ، علاج بخشی سدها ، تعریض کانال های آب‌بر به سمت دریا ، آبخیزداری و آبخوان‌داری ، مشجر کردن بالادست سدها ، مدیریت اراضی شیبدار و اصلاح سازه های تقاطعی مانند پل ها می تواند اطمینان خاطر بیشتری در راستای علاج واقعه قبل از وقوع حادثه ای مانند سیل کند.