بحران در مدیریت بحران آمریکا

پایگاه اینترنتی روزنامه الشرق الاوسط چاب لندن در گزارشی به قلم هبه القدسی از واشنگتن نوشت: بعد از اینکه کووید -۱۹ جان ۵۰ هزار آمریکایی را گرفت و حدود یک میلیون نفر را مبتلا کرد، کاملا مشخص است که این بحران، عواقبی طولانی مدت برای آمریکا و پایه‌های امنیت ملی آن دارد. این آمار‌ها خیلی بیشتر از قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر است؛ حملاتی که آمریکا را به سمت جنگی طولانی مدت در عراق و افغانستان سوق داد. همچنین شمار قربانیان کووید ۱۹ از حمله به پرل هاربر که آمریکا را به سمت جنگ جهانی دوم سوق داد بیشتر است.
نویسنده با اشاره به آمار دانشگاه جان هاپکینز و نیز تعداد نظامیان آمریکایی مبتلا شده به ویروس کرونا افزود: مقامات نظامی آمریکا برای نبرد با کرونا حتی بعد از آرام شدن شیوع این بیماری برنامه ریزی می‌کنند و گزارش‌ها نیز حاکی از آن است که این ویروس شاید به صورت دوره‌ای فعال شود و شاید در ماه‌های سپتامبر و اکتبر با آغاز فصل سرما مجددا در آمریکا شایع شود. همانگونه که حملات پرل هاربر و ۱۱ سپتامبر تعریف امنیت ملی آمریکا را تغییر داد و باعث در روند سیاست آمریکا برای چند دهه بازنگری شود، عواقب وخیم این بیماری و آماده نبودن آمریکا برای رویارویی با آن برای طولانی مدتی بر سیاست‌های آمریکا و شیوه‌های اداره امنیت ملی این کشور سایه خواهد انداخت. تعریف واضح و ساده اصطلاح امنیت ملی برای هردولتی در آمریکا، حفظ سلامت و زندگی آمریکایی‌ها دربرابر هرگونه تهدیدی است.

رابرت مک نامارا، وزیر دفاع اسبق آمریکا در کتاب خود با نام «اساس امنیت» درباره تعریف امنیت ملی می‌نویسد: پیشرفت و توسعه در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در سایه حمایت تضمین شده و امنیت واقعی کشور از شناخت عمیق آن از عواملی نشأت می‌گیرد که توانایی‌های مختلف آن را تهدید می‌کند. از این رو، حفظ سلامت آمریکایی های، فقط ارتش و ناو‌های مستقر در پایگاه‌های مختلف جهان را شامل نمی‌شود بلکه شاید شامل ارتش بهداشتی و توسعه ابزار‌ها برای پیش بینی نقشه شیوع بیماری یا ویروس و تقویت توانایی‌های اطلاعاتی در زمینه پزشکی باشد. چالش‌های جدید می‌طلبد که تصمیم گیرندگان سیاست آمریکا یگان‌ها و ساختار‌های گسترده‌ای را به منظور آمادگی برای جنگی از نوع جدید، ایجاد کنند.

کارشناسان و تحلیلگران معتقدند در پس پرده ناتوانی دولت آمریکا در پیش بینی کرونا و آمادگی مطلوب برای مقابله با آن فقط یک شکست اطلاعاتی قرار نداشت بلکه شکست مدیریتی هم بود. آن‌ها تاکید می‌کنند حمایت از آمریکایی‌ها در برابر تهدید‌های آتی پیش بینی نشده نیازمند اصلاح جامع سیستم امنیت ملی نیست بلکه نیازمند بهره گیری از توانایی‌های موجود و سرمایه گذاری در آنهاست.

بحران مدیریت بحران در آمریکا

کارشناسان و تحلیلگران معتقدند در پس پرده ناتوانی دولت آمریکا در پیش بینی کرونا و آمادگی مطلوب برای مقابله با آن فقط یک شکست اطلاعاتی قرار نداشت بلکه شکست مدیریتی هم بود. آن‌ها تاکید می‌کنند حمایت از آمریکایی‌ها در برابر تهدید‌های آتی پیش بینی نشده نیازمند اصلاح جامع سیستم امنیت ملی نیست بلکه نیازمند بهره گیری از توانایی‌های موجود و سرمایه گذاری در آنهاست.

 

تغییر راهبرد امنیت ملی آمریکا
در راهبرد امنیت ملی آمریکا در سال ۲۰۱۷ و راهبرد دفاع بیولوژیک سال ۲۰۱۸ که کنگره آن را تصویب کرد دولت آمریکا مقابله با بیماری‌ها و جنگ بیولوژیک را عنصری مهم در راهبرد خود دانست و بر مهار کردن هربیماری در کانون آن و حمایت از ابتکار پزشکی تمرکز کرد. اما دولت کنونی آمریکا به سمت قطع حمایت مالی از پژوهش‌های علمی و بهداشتی حرکت کرد و سازمان‌های بین المللی مهم را برای کشف بیماری‌ها و مهار کردن آن‌ها ضعیف کرد.

 

تلاش آمریکا برای فرافکنی
در این گزارش با اشاره به اینکه آمریکا در ابتدا چین را مسئول شیوع کووید ۱۹ دانست، آمده است: یک مسئول نظامی بلندپایه که خواست نامش فاش نشود در این خصوص به شبکه فاکس نیوز گفت چین برای چندین دهه بازی جنگ جاسوسی با آمریکا را راه انداخته است و در این خصوص از جامعه نسبتا باز آمریکا و اقتصاد‌های بازار‌های آزاد برای سرقت اطلاعات، اسرار تجاری و ابزار‌های فناوری استفاده می‌کند. این منبع در عین حال تاکید کرد تمرکز چین در حال حاضر بر روی سرقت فناوری و آمادگی نظامی است و متهم کردن چین به شیوع ویروس با درخواست‌ها برای غرامت‌های چند میلیارد دلاری همراه خواهد بود و تلاش‌هایی برای نفوذ چین به سیستم‌های کامپیوتری و هک کردن آن‌ها وجود دارد. از سوی دیگر، دفتر تحقیقات فدرال درباره نفوذ چین به محافل آکادمی آمریکا به منظور سرقت پژوهش‌های پیشرفته در دانشگاه ها، ناقوس خطر را به صدا درآورده است. به خصوص پژوهش‌ها در زمینه زیست پزشکی. دفتر تحقیقات فدرال آمریکا هچنین اشاره کرد تا نوامبر گذشته بیش از ۲۰۰ تحقیق درباره این سرقت‌ها صورت گرفته است. صدای دشمنی در اظهارات سران دو اقتصاد قوی جهان بلند شده است و بر اقتصاد و امنیت جهان سایه افکنده است.

جدایی دو اقتصاد بزرگ جهان ؛ حرکت به سمت جنگ جهانی سوم
بر پایه این مسئله، کارشناسان پیش بینی می‌کنند کووید ۱۹ روند جدایی احتمالی بین دو اقتصاد آمریکا و چین را تسریع کند به خصوص اینکه شرکت‌های آمریکایی عملا درباره محدودیت‌های واردات در چین و عواقب آن عملا هشدار داده بودند. تنش فقط به بلندپروازی‌های اقتصادی چین محدود نمی‌شود بلکه به بلندپروازی‌های نظامی این کشور نیز مربوط است به خصوص در مناطقی که شاهد کاهش واضح نفوذ آمریکا است.

کارشناسان پیش بینی می‌کنند کووید ۱۹ روند جدایی احتمالی بین دو اقتصاد آمریکا و چین را تسریع کند به خصوص اینکه شرکت‌های آمریکایی عملا درباره محدودیت‌های واردات در چین و عواقب آن عملا هشدار داده بودند. تنش فقط به بلندپروازی‌های اقتصادی چین محدود نمی‌شود بلکه به بلندپروازی‌های نظامی این کشور نیز مربوط است به خصوص در مناطقی که شاهد کاهش واضح نفوذ آمریکا است.

در ادامه این گزارش آمده است: اقدامات تحریک آمیز شاید تحقق سیطره چین را بر منطقه دریای چین جنوبی تسریع بخشد، زیرا چین معتقد است که نفوذ آمریکا در آسیا عملا کم شده است. چین عملا به سمت مالزی، ویتنام و فیلیپین می‌رود و تلاش می‌کند کنترل گذرگاه‌های دریایی را در دست بگیرد که تریلیون‌ها دلار در تجارت بین المللی ارز آفرینی می‌کنند. روزنامه نیویورک تایمز، دو روز پیش اشاره کرد اتحادیه اروپا در متهم کردن چین به شیوع کرونا تردید دارد و در برابر اقدامات گمراه کننده این کشور سیاست سکوت را پیش گرفته است.
در ادامه این گزارش آمده است: برخی مقامات آمریکا، برای کارشکنی در برابر چین و جلوگیری از بهره برداری این کشور از پیامد‌های کرونا بر اقتصاد آمریکا، پیشنهاد‌هایی ارائه داده اند و به امکان استفاده مجدد از برنامه‌ای مربوط به جنگ سرد اشاره کردند که بر برنامه‌های فنی تکیه دارد که می‌توانند بحران‌ها پیش بینی کنند و راه حل‌هایی ارائه دهند که شبیه بازی «شطرنج الکترونیکی» است و هدف از این کار دستیابی به جدیدترین فناوری‌ها و ممانعت از دستیابی دیگران به این فناوری هاست.
برخی دیگر نیز پیشنهاد‌هایی مبنی بر دوری کردن از روند رویارویی ارائه داده اند و تمرکز در افزایش همکاری بین کارشناسان و آژانس‌های دولتی آمریکا با همتایان چینی آن‌ها و دستیابی به تدابیر برای رویارویی با کووید ۱۹ ارائه داده اند. برخی کارشناسان امنیت ملی آمریکا گفتگوی دوجانبه چین و آمریکا یا گفتگوی چند جانبه را با حضور کره جنوبی و ژاپن ارائه داده اند که هدف از این گفتگو‌ها حفظ ثبات منطقه و مهارکردن خطر هسته‌ای کره شمالی است و این کشور عملا از تنش‌های آمریکا و چین برای ادامه تمرینات توپخانه ای، آزمایش موشک‌های کوتاه برد طی ماه گذشته استفاده کرد.