بهارِ خوش یُمن

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ مرکز فارس، دل توی دلشان نبود چندین سال بود که در انتظار این خبر بودند. هنوز هم باورشان نمی‌شد. سرانجام نتیجه تلاش‌ها و رفت و آمد‌ها در بهار امسال به ثمر نشست و اردیبهشت به عنوان خاطره انگیزترین ماه در تقویم زندگی خانواده شیرازی به ثبت رسید.

۳ سال پیش در درگیری و نزاع، جوانِ این خانواده، فردی را به قتل رساند که با شکایت اولیای دم، برای او حکم قصاص صادر شد. پس از صدور حکم، اعضای شورای حل اختلاف شعبه ۶۳ مجتمع شیراز دست به کار شدند و با برگزاری جلسه‌های متعدد صلح و سازش بین خانواده طرفین، سرانجام پس از ماه‌ها تلاش، رضایت خانواده مقتول را کسب کردند و این جوان نادم و پشیمان را از طناب دار نجات دادند و به این ترتیب نخستین مصالحه قتل استان فارس در سال جدید رقم خورد.

استان فارس در مصالحه قتل در ۶ سال متوالی رتبه اول کشور را به نام خود ثبت کرده است.
فارسی‌ها پیشگام در صلح و سازش
با تلاش مجموعه شورا‌های حل اختلاف، بخشش و کرامت مردم و پا در میانی بزرگان و ریش سفیدان از ابتدای راه اندازی شورا‌های حل اختلاف در فارس،  تاکنون ۳۸۴ پرونده قتل در استان با مصالحه همراه بوده است. در سالی که گذشت نیز ۵۰ فقره پرونده قتل در فارس با سازش همراه شد که از این نظر فارس رتبه نخست کشور را به دست آورد؛ با کسب این رتبه، فارس ۶ سال است در جایگاه اول مصالحه قتل قرار می‌گیرد.

همچنین به گزارش روابط عمومی شورا‌های حل اختلاف استان از زمان شروع به کار این شورا‌ها در فارس، حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار فقره پرونده به  شورا‌ها وارد شده که از این تعداد بیش از ۳ میلیون و ۳۷۰ هزار فقره مختومه شده است.

بر اساس این گزارش، سال ۹۸ شورا‌های حل اختلاف فارس با آزادی بیش از هزار و ۳۰۰ زندانیِ شورا با هدف کاهش جمعیت کیفری زندان و ثبت بیش از ۳۹ درصد صلح و سازش پرونده‌های وارده نسبت به سال ۹۷، یازده پله صعود کردند و رتبه سوم کشور را بدست آوردند.

در استان فارس ۴۴۱ شعبه شورای حل اختلاف فعال است که به گفته حجت الاسلام و المسلمین سید کاظم موسوی رییس کل دادگستر‌ی استان،  با مختومه شدن ۹۹ درصد پرونده‌ها در هر شورا، می‌توان ادعا کرد در شورا‌های حل اختلاف فارس هیچ گونه اطاله دادرسی وجود نداشته که با فلسفه شکل گیری شورا‌های حل اختلاف مطابقت دارد.
میانجی گران فعال
 بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ نفر در شورا‌های حل اختلاف فارس فعالیت می‌کنند که تلاش جدی برای حصول سازش در پرونده‌های قضایی به منظور پیشگیری از وقوع جرائم و کاهش حجم ورودی پرونده به دستگاه قضایی را در اولویت کار خود قرار داده اند.

به گزارش روابط عمومی شوراهای حل اختلاف فارس، از تعداد پرونده‌هایی که  در سال ۹۸ به شورا‌های استان وارد شده،  ۱۶۷ هزار و ۶۷۹ فقره حقوقی و ۵۱ هزار و ۸۹۰ فقره کیفری بوده است که در این مدت  نسبت میزان ورود پرونده های حقوقی دادگستری به شورا برابر با ۵۴ به ۴۶  بوده که در رفع مشکلات دادگاه ها و اطاله دادرسی بسیار موثر بوده است.

بر اساس این گزارش پارسال، مسایل مالی مهم‌ترین موضوع ارجاعی به شورا‌ها بوده که با میانجی گری اعضای فعال شورا‌ها بیشتر این پرونده‌ها با مصالحه همراه بوده است.

تنها در یک فقره پرونده با موضوع مطالبه مهریه به میزان ۱۴ عدد سکه تمام بهار آزادی و سه میلیارد و ۸۰۰ میلیون ریال وجه نقد که در آستانه از هم گسستن بنیان زندگی مشترک زوجین بود با وساطت و میانجیگری اعضای شعبه شورای حل اختلاف گل برنجی خفر با آشتی آن‌ها به صلح و سازش منجر شد و در نتیجه ۱۱ فقره پرونده دیگر که در حواشیِ موضوع تشکیل شده بود با رضایت زوجین و تلاش اعضا شورا مختومه شدند.

در پرونده دیگر، اختلاف ملکی چندین ساله بین مالکین و تعاونی‌های مسکن اداره برق و آموزش و پرورش فسا با بیش از ۱۵ هزار عضو با تلاش و همت اعضای شعبه اول شورای حل اختلاف فسا به سازش منتهی شود. این پرونده که از ۱۵ سال پیش در جریان بود و ارزش آن چندین میلیارد تومان تخمین زده شده، پس از تلاش و مذاکره شبانه روزیِ دو ماهه اعضا با طرفینِ پرونده، به صلح انجامید.
شورا‌های حل اختلاف نماد عدالت ترمیمی
عدالت ترمیمی در مقابل عدالت کیفری مطرح می‌شود. تفاوت اساسی فرآیند ترمیمی با فرآیند رسیدگی کیفری در این است که نتیجه فرایند کیفری با محکومیت یا برائت همراه است و در این رسیدگی یک نفر بازنده و یک نفر برنده می‏شود. اما در فرآیند ترمیمی هدف رسیدن به توافق و رضایت طرفین بر سر موضوع محل اختلاف است.

احمد رضا امامی کارشناس حقوقی و وکیل دادگستری می‌گوید به دلیل تراکم پرونده‌ها در دادگاه ها، عدالت کیفری، به تدریج در‌های خود را به روی عدالت ترمیمی که مشارکت مردمی در قالب میانجیگری از نمود‌های آن است؛ باز کرد. به این ترتیب که بر اساس توافق قبلی، حلقه‌ای متشکل از شاکی، متهم و شخص سوم به عنوان میانجی گر یا میانجی به منظور حل و فصل اختلاف‌ها تشکیل می‌شود و در چندین جلسه، با دیدار و گفت و گوی مستقیم یا غیر مستقیم یا از طریق نامه نگاری به یک راه حل منطقی در خصوص حل اختلاف‌های مطرح شده دست می‌یابند بدون اینکه میانجی نظر یا رأی خود را به آنان تحمیل کند.

به گفته امامی، عدالت ترمیمی علاوه بر حل و فصل اختلاف ها، خصومت و تنش بین بزه دیده و بزهکار را با مذاکره و مصالحه جمعی رفع و ترمیم می‌کند و در واقع هدف اصلی عدالت ترمیمی، اجتناب از فرایند کیفری و قضایی رسمی، پیچیده و پرهزینه و مشارکت دادن جامعه مدنی است.

این کارشناس حقوقی، راه اندازی شورا‌های حل اختلاف با هدف صلح و سازش بین اشخاص حقیقی و حقوقی غیر دولتی، کاهش مراجعه مردم به دادگاه‌ها و توسعه مشارکت‌های مردمی را از جمله اقدام مهم قوه قضائیه با هدف اجرای عدالت ترمیمی ذکر می‌کند که با رضایت مردم از عملکرد این شورا‌ها همراه بوده است.

به گزارش روابط عمومی شوراهای حل اختلاف فارس ، آخرین نظر سنجی نشان می‌دهد میزان رضایت مراجعه کنندگان به این شورا‌ها در استان بیش از ۷۰ درصد بوده است.
بخشش به جای تنش
از شنیدن خبر مسرت بخش رهایی جوانشان که از کرده خود سخت پشیمان و نادم است سر از پا نمی‌شناسند. هر یک از اعضای خانواده و بستگان در گوشه‌ای از خانه ایستاده و گریه شادی سر می‌دهد. ریش سفیدان فامیل و برخی اعضای شورا که در این سال‌ها تلاش وافری برای ایجاد صلح و سازش ومصالحه بین طرف‌های درگیر به کار گرفتند؛ در این جمع حضور دارند.

صدای گریه با صدای اذان مغرب به افق شیراز در هم آمیخته همه برای نماز و سجده شکر مهیا می‌شوند. در این ماه رمضان خداوند در‌های رحمتش را بر جوان توبه کار و پشیمان باز می‌کند و در این میان زیباترین تصویر، عفو و بخشش خانواده‌ای است که به جای انتقام، کرامت و رأفت انسانی خود را به نمایش گذاشتند؛ از جرم یک جوان گذشتند و به او حیات دوباره بخشیدند.
***سیده نصرت شجاعی