مصرف صد هزار میلیارد تومان دخانیات در کشور

آقای مهندس بهزاد ولی زاده در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما گفت: براورد می شود که سالانه حدود 18 هزار میلیارد تومان هزینه خرید دخانیات می شود، سازمان بهداشت جهانی نیز اعلام کرد، سه برابر این میزان هزینه درمان افرادی می شود که بعلت استعمال دخانیات گرفتار بیماریهای مختلف می شوند و اینکه مجموع این هزینه ها تنها 30 درصدکل هزینه هایی است که دخانیات به کشور آسیب می زند.
وی افزود: ضمن اینکه 70 هزار میلیارد تومان هزینه نیز به علت غیبت از کار، ناتوانی و مرگ زود رس در سنین بهره وری به اقتصاد کشور تحمیل می شود که در مجموع سالانه 100 هزار میلیارد تومان به اقتصاد کشور به علت مصرف دخانیات تحمیل می شود، اما وقتی حرف از افزایش مالیات می زنیم عوامل صنایع دخانی توجیهات غلطی دارند که افزایش مالیات باعث قاچاق می شود و در چند سال گذشته نگذاشته اند که مالیات افزایش و قیمتهای دخانیات افزایش خاصی داشته باشد تا مصرف کاهش یابد.
آقای ولی زاده با اشاره به آخرین آمار وضعیت مصرف دخانیات در کشور بنابر آمار سال 95 گفت: 14 درصد گروه سنی بالای 18 سال مصرف کننده انواع محصولات دخانی بودند و 10 درصد مصرف روزانه سیگار داشتند، از این تعداد 15 درصد در روستاها و 13 درصد در شهرها هستند.
وی در توضیح آمار سال 95 و به روز نبودن آن گفت: قرار بود سال 98 بررسی وضعیت مصرف دخانیات در کشور به روز رسانی شود که بدلیل ویروس کرونا برنامه مطالعه وضعیت استعمال دخانیات به امسال موکول شد.
آقای ولی زاده ادامه داد: آخرین آمار سال 95 نشان می دهد؛ مصرف سیگار 4 و 8 دهم درصد در پسران و حدود 2 و یک دهم درصد در دختران مصرف سیگار گزارش شده است. همچنین مصرف قلیان 7 و 3 دهم درصد در پسران 13 تا 15 سال و 4 و 3 دهم درصد در دختران گزارش شده است.
رئیس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی افزود: بطور کلی و بر اساس آخرین آمار 3 و 4 دهم درصد 13 تا 15 ساله ها مصرف سیگار دارند و 5 و 7 دهم درصد نیز قلیان مصرف می کنند. بنابر این گزارشها روند در بین دختران 2 برابر شده و در پسران کاهش داشته است.
وی خاطر نشان کرد: یکی از مهمترین علل گسترش استفاده از دخانیات در نوجوانان و جوانان طعم و عطر در مواد دخانی از جمله تنباکوست که گمراهی ایجاد می کند که ضرری ندارد.
وی گفت: متأسفانه برغم اینکه در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی استفاده از عطر و طعم در تولید مواد دخانی ممنوع شده بود اما اجرایی نشد، حتی رأی دیوان عدالت اداری را در این خصوص داشتیم که این مصوبه ستاد کشوری کنترل مواد دخانی اجرایی نشد.
آقای ولی زاده افزود: یکی دیگر از آسیب ها در برنامه کنترل مواد دخانی قیمت پایین مواد دخانی است که این امر موجب می شود، بدلیل ضعف ساختار مالیاتی و قیمت پایین مواد دخانی نوجوانان و جوانان با حداقل پول توجیبی بتوانند آنرا تهیه کنند.
وی ادامه داد: مشکل دیگر فروش نخی سیگار است که به صورت غیر قانونی در مراکز عرضه اتفاق می افتد، اقدام خوب در این خصوص ایجاد کد رهگیری و ردیابی محصولات دخانی است که نشان می دهد این ساماندهی عرضه اگر به درستی اتفاق بیفتد، عاملان مجاز در این سامانه ثبت نام می کنند و اگر الزامات قانون رعایت نشود پروانه فروش آنها باطل می شود.
آقای ولی زاده با بیان اینکه فروش غیر قانونی در دکه مطبوعات از عواملی است که باعث افزایش مصرف دخانیات در گروه 13 تا 15 سال و در گروه بالای 18 سال زنان شود تأکید کرد: برای اینکه نظام کنترل دخانیات نظام مؤثری باشد و کاهش مصرف مواد دخانی را در پی داشته باشد و همچنین به هدف 1404 برای کاهش 30 درصدی مصرف مواد دخانی برسیم میسر نمی شود مگر اینکه همه حوزه ها از جمله وزارت صمت در اجرای سیاست های کنترل دخانیات با وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی همراهی کنند و حوزه های مالی و مالیاتی نیز قوانینی وضع شود که مالیاتی مؤثر برای کاهش مصرف اخذ کنیم.
وی گفت: شعار سازمان جهانی بهداشت امسال « مقابله با ترفندهای صنایع دخانی و پیشگیری از مصرف دخانیات در بین جوانان» است، با توجه به اینکه هدف صنایع دخانی جوانان هستند؛ سازمان بهداشت جهانی در شعار سال 2020 خود این شعار را تعیین کرده است و ایران نیز بر همین اساس شعار ملی «محافظت از سلامت عمومی در مقابله ترفندهای صنایع دخانی و بیماری کرونا» را تعیین کرده است زیرا مستندات علمی ثابت کرده است که مصرف کنندگان مواد دخانی بدلیل ضعف سیستم ایمنی در صورت ابتلا به کرونا عوارض شدیدتری خواهند داشت.