برنج شمال در سایه اختلاط ضربه فنی می‌شود

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز مازندران،به مرداد که نزدیک می‌شویم ساقه‌های تردد نشای برنج که در فروردین با دستان کشاورزان شمالی در آب و گل فرو رفته بودند، قد راست کردند و مقاوم شدند و می‌شود غلاف‌های برنج را دیدید که در حال باز شدن است.

 

آقای پاک آری شالیکاری روستای اسپندان ساری که سابقه آشنایی ام با وی و خانواده اش به سال ۹۲ که برای ضبط گزارش به رنج برنج رفته بودم بر می‌گردد، او این روز‌ها علاوه بر واسطه‌ها که همچنان سود باد آورده از برنج به جیبشان می‌رود و واردات نابه هنگام برنج به کشور آن هم چند برابر نیاز کشور دل و جانش را سالیان سالیان سال است آزار می‌دهد از موضوعی دیگر که بیشتر رنجش را بر باد می‌دهد می‌گوید.

این شالیکاری اسپندان می‌گوید : به دلیل باران‌ها و آفتاب و گرمای بموقع امسال هم برنج‌ها هم باکیفیت و هم خوش طعم است، اما حیف که دست رنج شش ماه شالیکار را خریداری می‌کنند و با اختلاط برنج خارجی ریشه به تیشه برنج دو استان شمالی می‌زنند.

آقای پاک آری می‌گوید: «برنج ناب فریدونکنار کیلویی حدود ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان» است اگر این روز‌ها این نوع برنج با قیمت ۱۰ تا ۱۵ تومان برخورد کردید، شک نکنید که برنج داخلی خریداری نمی‌کنید، بلکه برنج وارداتی و ایرانی اختلاط کرده اند.

خانم پاک آری هم که دوشادوش همسرش در کشت برنج فعالیت دارد می‌گوید: برنج‌های پاکستانی وهندی نیمه اماده که نیازی به مهارت برای پخت ندارد توانسته جایگاه خوبی درخانه‌های ایرانیان بازکند این درحالی است که هرگز طعم وکیفیت برنج ایرانی را نمیتوان درکیسه‌های رنگارنگ برنج‌های هندی وپاکستانی که درامارات بسته بندی میشود پیدا کرد.

او می‌گوید:دختران زمانی که میتوانستند یک برنج خوب سرسفره بیاورند اصطلاحا برای ازدواج اماده میشدند. اما اکنون دیگر کسی خود را درگیر این هنر نمیکند وکمتر پیش میاید که عطر برنج اصیل ایرانی از دیوار خانه‌ای بیرون بزند.

برای ریشه یابی این دمل چرکین در بازار برنج از خانواده پاک آری خداحافظی میکنم و راهی بازار برنج مازندران در ساری و فریدون کنار می‌شوم.

یکی از فروشندگان برنج می‌گوید: سودجویان با مخلوط کردن برنج ایرانی و برنج‌های بی کیفیت خارجی از جمله تایلندی نه تنها سلامت مردم، بلکه اقتصاد برنج‌کاران داخلی را نیز به تاراج می‌برند.
او می‌گوید:فروش برنج خارجی به‌نام برنج داخلی در بازار در جریان است، سوداگران برنج با مخلوط کردن برنج داخلی با برنج‌های نامرغوب خارجی، سود کسب می‌کنند.
به گفته فروشنده دیگر برنج که فقط برنج خارجی می‌فروشد می‌گوید: تشخیص برنج‌های تقلبی در بازار وجود ندارد، کد پیگیری، شماره رهگیری وجود ندارد.
مرضیه یکی از مسافران شیرازی که در بازار فریدونکنار به دنبال برنج با کیفیت می‌گشت آشنا شدم.
او می‌گوید: تابستان پارسال برنج محلی از فریدونکنار سوغات بردم، اما کیفیت و طعم برنج شمال را نداشت، از چند نفر پرس و جو کردم متوجه شدم برنج‌ها تقلبی بودند و با برنج خارجی مخلوط شده، امیدوارم برای تاراج رفتن برند برنج شمال مسولان کاری انجام دهند.

به سراغ خانم فتحی کارشناس آزمایشگاه کیفیت تجزیه بذر موسسه تحقیقات برنج کشور در آمل رفتم آشناییم با ایشون برمی گردد به دو سال قبل که در مورد دو رقم جدید برنج تیسا و برنج مقاوم به شوری گزارش تهیه کرده بودم.
خانم فتحی می‌گوید آزمایشگاه موسسه برنج کشور تنها آزمایشگاه مرجع برای شناسایی تخلیه انواع برنج خارجی و ایرانی بخصوص شمال است.
کارشناس آزمایشگاه کیفیت تجزیه بذر موسسه تحقیقات برنج کشور می‌گوید: بیشترین اختلاط برنج گیلان و مازندران با برنج پاکستانی است چرا این برنج از لحاظ تیپ ظاهری و پخت مشابه برنج‌های تولید داخل است.
او می‌گوید: تخریب برنج ایرانی با خارجی از ۲۰ درصد آغاز می‌شود تا صدرصد هم می‌رسد بطوریکه در موارد زیادی مشاهده کردیم برنج خارجی به نام برنج ایرانی در کیسه‌ها و بلند‌های معروف فروخته می‌شود.

 

به همراه کارشناسان نظارت و بازرسی اداره صنعت، معدن و تجارت و اتحادیه شالیکاری داران به تعدادی از مراکز بوجاری بابل، فریدون کنار و ساری برای بازدید رفتیم.
در یکی از مراکز بوجاری بابل تخلیط گسترده برنج در حال روی دادن بود.
یکی از کارشناسان نظارت و بازرسی اداره صمت می‌گوید:تعداد زیادی از کیسه برنج خارجی با چاقو باز شده و در برنج‌های وارداتی در چاله شالیکاری ریخته شد تا با برنج‌های معروف فریدون کنار تخلیط شود.

 

یکی از واردکنندگان برنج که نخواست نامش در این گزارش منتشر شود می‌گوید: بحث اختلاط برنج اصولا نه فقط درباره برنج‌های خارجی با ایرانی بلکه میان انواع مختلف برنج‌های داخلی نیز صورت می‌گیرد.
او با اشاره به برخی ارقام برنج پاکستانی که از استان خراسان به سمت استان‌های شمالی ارسال می‌شود، گفت: بسیاری از واردکنندگان کوچک که در استان خراسان فعالیت می‌کنند، برنج‌های ۳۸۶ و سوپر کرنل را از پاکستان وارد و به استان‌های شمالی ایران ارسال می‌کنند به این دلیل که این دو برنج قابلیت اختلاط با برنج‌های پرمحصول ایرانی را دارد.
این واردکننده درباره برنج‌های تایلندی هم گفته: دو نوع برنج بیشتر از تایلند وارد می‌شود که شباهت زیادی به برنج‌های تولیدی استان گیلان دارد، بنابراین مقصد حمل آن‌ها استان گیلان است.
این وارد کننده برنج معتقد است، متخلفان با واردات این‌گونه برنج‌ها و تغییر بسته‌بندی آن‌ها به کیسه‌های ارسالی از سوی شالی‌کوبی‌ها که عموما ۷۵ و ۸۰ کیلویی هستند این نوع برنج‌ها را از دید بازرسان دور نگه داشته و آن‌ها را در فرصتی مناسب به درصد مورد نیاز با محصولات مشابه ایرانی مخلوط می‌کنند.

 

 

دبیر انجمن واردکنندگان برنج می‌گوید: هر برنج سفید رنگی که از خارج به کشور وارد می‌شود، قابلیت اختلاط با برنج‌های تولید دخل را دارد.
مسیح کشاورز، معتقد است برای رسیدن به واقعیت کافی است مسیر تردد کانتینر‌های برنج وارداتی بخصوص از مبدا تایلند یا پاکستان را دنبال کنیم تا دریابیم که اغلب این کانتینر‌ها به مقصد استان‌های شمالی کشورمان از بنادر بارگیری شده‌است بطوری ابتدا از بندر عباس، بوشهر به انبار‌های بزرگ تهران می‌روند سپس تخریب انجام می‌شود و تا بازار برند‌هایخوش کیفیت معروف گیلان و مازندران را از رونق بیاندازند.
او می‌گوید: برنج‌های تایلند، پاکستان و اروگوئه امکان اختلاط بیشتری با برنج داخلی بخصوص انواع پرمحصول را دارد و به همین دلیل در یکی دو سال اخیر میزان واردات برنج از این کشور‌ها روبه افزایش است.
کشاورز درباره شباهت برنج‌های تایلندی با تولیدات ایران تاکید کرد: اصولا از تایلند دو نوع برنج وارد می‌شود که یکی دارای عطر و بوی مناسبی است که با برنج‌های کیفی ایران مخلوط می‌شود و دیگری به دلیل کیفیت پایین‌تر با برنج‌های پرمحصول ایرانی مخلوط و فروخته می‌شود.

 

مدیرعامل مرکز بین المللی تجارت و پایانه صادرات برنج کشور هم می‌گوید: اختلاط برنج‌های ایرانی و خارجی اعتبار محصول با کیفیت داخلی را زیرسئوال می‌برد.
علیزاده شایق می‌گوید:این اتفاقات بیشتر در تهران رخ می‌دهد؛ بدین ترتیب که تاجر بزرگی از شمال، برنج‌های ایرانی را خریداری و آن‌ها را با انواع وارداتی محصول، مخلوط می‌کند و سپس آن را به خرده‌فروشی‌ها می‌دهد.
یزدان پناه می‌گوید: هر برنجی که تولید داخل یا وارداتی باید رهگیری شود تا به دست مصرف کننده برسد از لحاظ سیستمی و نظارت ضعیف هستیم و در نتیجه منجر به بهره برداری سودجویان و تخریب برنج استان‌های مازندران و گیلان می‌شود.
او می‌گوید: برندسازی برنج اگر بطور جدی دنبال شود برنج ایرانی قابلیت ردیابی خواهد داشت و دست مافیای برنج از بازار قطع خواهد شد، در نتیجه شاهد اختلاط برنج نخواهیم شد.

 

در حال حاضر تولید‌کنندگان و کشاورزان در فروش محصولشان به تجار وسواس به خرج دهند به طوری که محصولشان را فقط به تجار خوشنامی که دارای اعتبار هستند بفروشند تا به این ترتیب مطمئن باشند که برنج عرضه شده به مردم در نهایت با برنج وارداتی مخلوط نخواهد شد و با این کار امکان اختلاط به حداقل ممکن خواهد رسید.
مصرف کننده‌های ایرانی هم حتما در صورت اقدام به خرید به فروشنده‌ها خوشنام و مورد تایید مراجعه کنید.

 

 

 

آتنا رستمی آله خیلی

خبرنگار سرویس اقتصادی خبرگزاری صداوسیما