گزارش مکتوب ....... صحرانورد مغفول مانده در استان بوشهر

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز بوشهر، داشتم خاطرات دوران ابتدایی رو مرور می کردم ؛ کتاب فارسی دوم ابتداییم رو که در صندوقچه توی انباری بود پیدا کردم و ورق زدم ، درس های کتاب هر کدام دنیایی از خاطرات را برایم تداعی می کرد .

درسهایی چون " برگ ریزان " " چراغ راهنما " " حسنک کجایی " "داستان ابریشم "" صحرا نورد " و ....

<< مرا که می بینید مدتها می توانم در صحرا راه بروم بی آنکه آبی بیاشامم و یا غذایی بخورم . وقتی که در صحرا باد تندی برمی خیزد و گرد و خاک به هوا بلند می شود ، هیچ کس نمی تواند جلو خود را ببیند و راه برود . اما من در میان گرد و خاک بسیار و باد شدید به راه پیمایی خود ادامه می دهم . >>

درس صحرانورد را که دیدم چندین ضرب المثل نیز به ذهنم خطور کرد ؛ شتر سواری دولا دولا نمی شه 
شتر در خواب بیند پنبه دانه ؛ گهی لپ لپ خورد گه دانه دانه 
اما مهمتر از این مطالب اینکه چرا به پرورش شتر آنچنان که باید در استان بوشهر توجه نمی شود ؟

شتر به عنوان بهترین دام برای مناطق خشک و بیابانی به شمار می‌رود، زیرا  غذایش کم است و در برابر بیماری‌های عفونی هم مقاومت زیادی دارد.

مدیر امور دام سازمان جهاد کشاورزی بوشهر با اشاره به اینکه این استان ۴ هزارو ۲۵۰ نفر شتر  دارد، می گوید: استان بوشهر با داشتن 950 هزار هکتار مرتع  ، یکی از مناطق مناسب برای پرورش این دام است اما استقبال چندانی از نگهداری این گونه نمی‌شود.

محمد صادق یزدان شناس می افزاید  :  پرورش دهندگان استان بوشهر به روش سنتی کار می کنند و متقاضی روش صنعتی نیستند.

به گفته وی شتر حیوانی است که نیاز غذایی بالایی ندارد و می‌تواند در بیابان زندگی کند و پرورش آن نسبت به گاو و گوسفند از صرفه اقتصادی بالاتری برخودار است.

شتر داری یک صنعت سودمند است چرا که از گوشت، پوست، پشم و شیر این حیوان می‌توانیم بهره ببریم و مسئولان برای استفاده حداکثری از این صنعت، باید آستین بالا بزنند و این توان در استان بوشهر وجود دارد که جمعیت شترها به چهار برابر میزان کنونی برسد،  اگر استقبالی در این زمینه وجود داشته باشد.

 به گفته وی  در استان هیچ جایگاهی برای فرآوری شیر شتر وجود ندارد و شترداران شیر را به صورت فله‌ای و با سختی فراوان می فروشند  و نبود بازار فروش گوشت، پشم و محصولات جانبی شتر از دیگر مشکلات پرورش‌دهندگان این حیوان ارزشمند است.

به گفته  این مسئول ،  یکی از مهمترین زمینه‌های اشتغال مردم  در برخی از روستاهای استان ،  نگهداری ، پرورش  و فروش پشم ، شیر و گوشت شتر است.

در منطقه شور چاهکوتاه دو برادر شتربان که سالها به پرورش شتر مشغول هستند می گویند : شیر شتر با خواص درمانی بسیار و گوشت پر خاصیت آن در استانهای اصفهان و شیراز طرفدار دارد اما پشم  شتر برای عبابافی در استان خودمان و روستاهای کُردوان و بُحیری شهرستان دشتی استفاده می‌شود.

برادران صمیمی خواه پرورش شتر را یک کار درآمدزا می دانند و می گویند:عبایی که در شهرستان دشتی با این پشم‌ها بافته می‌شود، مشتریان خوبی در کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد.

یکی از این برادران می گوید: نبود قلمرو اختصاصی برای شتردارادن از جمله مشکلات این صنعت است و با توجه به نزدیکی با جاده و بزرگراه هر ساله تعدادی از شترها براثر تصادف با خودرو ها تلف می شوند .

شخصی که تن پوشی از عبا دارد در خصوص کیفیت عبای شتر می گوید : عبایی که با پشم شتر بافته شده است دوام زیادی داشته و با توجه به اینکه نزدیک به 10سال آن را به تن دارم مانند روز اول تازه و نو مانده است ، و نیازی به اطو کردن ندارد و بقول معروف بشور و بپوش است

 کارشناس  امور دام جهاد کشاورزی شهرستان بوشهر هم می‌گوید : استان ما به‌دلیل آب و هوای خشک و گرمی که دارد مستعد پرورش شتر است و ما جزء استانهای مهم  پرورش دهنده شتر در کشور هستیم.

 به گفته نکیسا عمده‌ترین نژادهای شتر در استان ما نژادهای عربی ، ترکی و دشتی است و نژاد دشتی پشم بسیار خوبی دارد.

 وی در پاسخ به گلایه شترداران برای جلوگیری از چرای شترها  می‌گوید: «متأسفانه ما هنوز ممیزی مرتع برای چرای دام نداریم. یعنی هنوز قانونی نیست بگوید چه تعداد شتر به طور مثال می‌تواند در 10 هکتار مرتع چرا کند و به آن آسیبی وارد نشود. به همین دلیل بازرسان منابع طبیعی از چرای شترها در مناطق مرتعی و نیمه بیابانی جلوگیری می‌کنند، زیرا می‌گویند چرای بی‌رویه موجب تخریب این اراضی می‌شود هر چند در سنوات گذشته مدیر امور دام پیگیری هایی در سطح ملی و استانی برای صدور پروانه چَرا داشتند که فقط موارد محدودی صادر شده است .

نکیسا می گوید : شتر تنها دامیست که از  گیاهان مقاوم به شوری مانند خارشتر تغذیه می‌کند که با آب شور و در زمین شور پرورش می‌یابد. لذا ما می‌توانیم با آشنا کردن علاقه مندان به پرورش شتر علمی و نیمه صنعتی و صنعتی از نعمت‌های خدادادی کشور برای توسعه پرورش شتر بهره ببریم.

نبود منابع آبی در سال های اخیر به یکی از مشکلات جدی شترداران تبدیل شده که با هماهنگی آب منطقه ای قرار شد مجوز حفر چاه در مناطقی که بیشترین ظرفیت پرورش شتر را دارد ، صادر شود.

معاون بهبود توليدات دامي سازمان جهاد كشاورزي استان بوشهر هم می گوید : با توجه به قابليت و ظرفيت اين استان در زمينه شترداري پرورش اين دام توسعه مي يابد.

افشين قطبي  می افزاید: در اين ارتباط هويت گذاري شترها، واگذاري زمين براي احداث استراحتگاه شتر، تامين آب آشاميدني مورد نياز از طريق حفر چاه و راه اندازي واحدهاي شترداري نوين از مهمترين برنامه هاي سازمان جهاد كشاورزي استان بوشهر است.

وي بيان كرد: نخستين موافقت اصولي واحد پرورش شترداري در شهرستان دشتي صادر شده و اميدواريم بزودي راه اندازی شود .

با توجه به اینکه شتر داری یک صنعت بسیار سودمند است بنظر می رسد مسئولان برای استفاده حداکثری از این صنعت، باید آستین همت را  بالا بزنند .

نگارنده : بهاره مسعودی