صنعت چاپ کشور، مشکلات و چالش ها

پژوهش خبری صداوسیما: بی‌تردید می‌توان ادعا کرد که نبض فرهنگ هر جامعه در چاپ و نشر آن می‌تپد و اصولاً سطح و میزان کارهای چاپی در یک جامعه از شاخص‌‌های مهم توسعه‌یافتگی و پویایی فکر و فرهنگ جامعه به شمار می‌رود. صنعت چاپ؛ صنعت بزرگ و با اهمیتی است که در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته جهان در بین پنج صنعت نخست جای گرفته است. اما به گفته کارشناسان و فعالان این بخش، در کشور ما صنعت چاپ در جایگاه درخور ارزش خود، قرار ندارد و بعد از نساجی دومین صنعتی بوده که دچار بحران شده است.
حال با توجه به نزدیک شدن به یازدهم شهریور روز صنعت چاپ و اهمیت آن و در عین حال برخورداری از جایگاه استراتژیک در بسیاری از کشورها و برای بررسی بیشتر این صنعت و دغدغه ها و مشکلات آن در مصاحبه ای با آقای محمد بیطرفان، رئیس انجمن علمی فناوری چاپ ایران به این موضوع پرداخته ایم.

تاریخچه صنعت چاپ
عده‌ای‌ آغاز چاپ‌ در ایران‌ را عصر ایلخانیان‌ می‌دانند؛ برخی‌ احتمال‌ داده‌اند که‌ یهودیان‌ فارسی‌‌زبان‌ پیش‌ از سایر گروه‌های‌ فارسی‌زبان‌ به‌ اهمیت‌ چاپ‌ کتاب‌ پی‌برده‌‌اند. در سال 1639سه‌ کتاب‌ به‌ زبان‌ و خط‌ فارسی‌ از سوی‌ هیئت‌های‌ تبلیغی‌ مسیحی‌ و در باب‌ تبلیغ‌ مسیحیت‌ در لیدن‌ هلند به‌ چاپ‌ رسیده‌ و چاپخانه‌ای‌ که‌ این‌ کتاب‌ها در آن‌ چاپ‌ شده‌، ظاهراً نخستین‌ چاپخانه فارسی‌ در جهان‌ است. بر اساس‌ مدارک‌ موجود، نخستین‌ کتابی‌ که‌ در خود ایران‌ چاپ‌ شده‌، زبور داوود یا ساغموس‌ است‌ که‌ در 1638 به‌ زبان‌ و خط‌ ارمنی‌ در 572 صفحه‌ در جلفای‌ اصفهان‌ و به‌ دست‌ کشیشان‌ ارمنی‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است. تحول‌ عمده‌ در فن‌ چاپ‌ و انتشار مواد چاپی‌، اعم‌ از کتاب‌، روزنامه‌ و مواد دیگر، از دوره ولایت عهدی‌ عباس‌ میرزا قاجار آغاز شد که‌ مصادف‌ است‌ با پیامدهای‌ جنگ‌های‌ ایران‌ و روس. در سال 1240، حدوداً 7 سال‌ پس‌ از تأسیس‌ چاپخانه‌ در تبریز، میرزا زین‌العابدین‌ به‌ امر فتحعلی‌شاه‌ به‌ تهران‌ احضار و به‌ تأسیس‌ چاپخانه‌ و چاپ‌ کتاب‌ مأمور شد. تأسیس‌ مدرسه دارالفنون‌ بر وضع‌ و سیر چاپ‌ در ایران‌ تأثیر گذار بود. نیاز به‌ انتشار کتاب‌های‌ درسی‌، سبب‌ شد که‌ در این‌ مدرسه‌ کارگاهی‌ مختص‌ چاپ‌ آثار استادان‌ دارالفنون‌، منابع‌ درسی‌ محصلان‌ و نیز پاره‌ای‌ کتاب‌های‌ دیگر تأسیس‌ شود. چاپخانه کوچک‌ دارالفنون‌ ظاهراً در 1268 و با نام‌ دارالطباعه خاصه علمیه مبارکه دارالفنون‌ تهران‌ و زیرنظر علیقلی‌ میرزا اعتضادالسلطنه‌ تشکیل‌ شد و تا 1300 دایر بود و شاید حدود 40 عنوان‌ کتاب‌ درسی‌ در آن‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ باشد. چاپخانه‌ای دولتی‌، که‌ تحت‌ عناوین‌ مختلف‌ فعالیت‌ می‌کرد و به‌ چاپ‌ کتاب‌ و روزنامه‌ می‌پرداخت‌، در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ تأسیس‌ شد. نهضت‌ مشروطه‌ در ایران‌ عامل‌ افزایش‌ تعداد عناوین‌ و شمارگان‌ روزنامه‌ها، گرایش‌ بیشتر مردم‌ به‌ خواندن‌ مطالب‌ سیاسی‌ و اجتماعی و نیز تقویت‌ و گسترش‌ چاپ‌ در ایران‌ بود. چاپ‌ ژلاتینی‌، که‌ بعداً جای‌ خود را به‌ روش‌ چاپ‌ استنسیلی‌ داد، احتمالاً از اواخر عصر ناصری‌، و همز‌مان‌ با آغاز تحرکات‌ سیاسی‌ تازه‌، برای‌ تکثیر اعلامیه‌های‌ پنهانی‌، نامه‌های‌ سرگشاده‌ و شب‌نامه‌های‌ سیاسی‌ مورد استفاده‌ قرار گرفت‌ و ظاهراً چاپخانه‌های‌ مخفی‌ کوچکی‌ برای‌ چاپ‌ ژلاتینی‌ تشکیل‌ شده‌ بود. در سال‌های 1307، 1310 و 1317 ‌برای‌ چاپ‌ و نشر کتاب‌های‌ درسی‌ در سراسر کشور و به‌ شیوه‌ای‌ نو اقدام‌ شد. از سال 1320 تا 1332 ، به‌رغم‌ مداخلات‌ ادواری‌ حکومت‌ و ممیزی‌های‌ موقت‌، چاپ‌ و نشر تقریباً آزاد بود. در دهه 1330، دستگاه‌های‌ افست‌ رتاتیو و دورنگ‌ و چهاررنگ‌ جدید به‌ ایران‌ وارد شد و تحولی‌ فنی‌ در چاپ‌ به‌ بار آورد. چاپخانه‌های‌ افست‌، روزنامه کیهان‌ و سپهر، مهم‌ترین‌ چاپخانه‌های‌ آن‌ دهه‌ به‌ شمار می‌آیند. در دهه 1340 ‌چاپ‌ وارد مرحله تازه‌ای‌ شد و انتشار کتاب‌های‌ درسی‌ در هیئتی‌ جدید، کتاب‌های‌ ارزان‌ قیمت‌ جیبی‌ و شماری‌ نشریه‌ و گسترش‌ آموزش‌های‌ چاپ‌ بر رونق‌ آن‌ افزود. سال‌های‌ منتهی‌ به‌ انقلاب‌ اسلامی‌ ایران‌ در دهه 1350 ‌ نیز برای‌ چاپ‌ کشور از سال‌های‌ پر تعارض‌ به‌ شمار می‌آید. افزایش‌ چشمگیر درآمد کشور و طرح‌های‌ گسترده توسعه‌، که‌ گسترش‌ چاپ‌ را هم‌ اقتضا می‌کرد، با سیاست‌ نظارتِ بسیار شدید بر چاپ‌ کتاب‌ و مطبوعات همراه‌ شد.
در جریان‌ انقلاب‌ اسلامی‌ 1357 چاپخانه‌ها یکی‌ از مهم‌ترین‌ و حساس‌ترین‌ کانون‌های‌ فعالیت‌ بر ضد حکومت‌ پهلوی‌ بودند. از خروج‌ محمدرضا پهلوی‌ از ایران‌ در دی‌ 1357 تا آغاز تجاوز نظامی‌ عراق به‌ خاک‌ ایران‌ در پایان‌ شهریور 1359، بیش‌ از 350 عنوان‌ روزنامه‌ در ایران‌ چاپ‌ شده‌ است‌.
در سال 1371 ‌روش‌ چاپ‌ رنگی‌ در مطبوعات‌ به‌ کار گرفته‌ شد. روزنامه همشهری‌ نخستین‌ روزنامه رنگی‌ ایران‌ است‌. در همین‌ سال‌ آیین‌نامه جدیدی‌ در خصوص‌ تأسیس‌ چاپخانه‌ها و واحدهای‌ وابسته‌ و چگونگی‌ نظارت‌ بر آنها به‌ تصویب‌ رسید. چاپ‌ تمبر، اوراق‌ بهادار، اسناد، بلیت‌ اتوبوس‌های‌ شهری‌، برگه‌های‌ عوارض‌ و نظایر اینها در چاپخانه‌های‌ دولتی‌ و تحت‌ مقررات‌ خاصی‌ انجام‌ می‌گیرد. چاپخانه ویژه چاپ‌ اسکناس‌ در 1361 ‌تأسیس‌ و سال‌ بعد به‌ بهره‌برداری‌ رسید و از 1367 اسکناس‌ کشور کلاً در این‌ چاپخانه‌ چاپ‌ شده‌ است.

سرگذشت صنعت چاپ در 10 سال اخیر
تعداد عناوین كتاب‌های منتشرشده به‌طور میانگین سالیانه ۶ درصد رشد داشته است. سال 91 بدترین سال با كاهش 7- درصد بوده و دو سال طول كشیده تا آمار دوباره به بالاتر از سال 90 برگردد. بیشترین رشد عناوین هم با بیش از 11 درصد مربوط به سال 1396 است. البته كمترین تعداد عناوین مربوط به سال 88 با ۶۰۸۹۰ عنوان و بیشترین تعداد عناوین هم مربوط به سال 98 با 10۵۶87 عنوان است.
در این میان كمترین تعداد تألیف مربوط به سال 88 با ۴۸۳۱۹ عنوان است. بیشترین تعداد تألیف مربوط به سال 9۵ با 7۶۶۴7 عنوان است. تألیفات هم به‌طور متوسط سالیانه ۵ درصد رشد داشته‌اند. البته بدترین وضعیت مربوط به سال 91 است كه تألیفات با كاهش ۶- درصدی رو به رو شده است و بهترین سال هم 9۴ با رشد 13 درصدی بوده است. در همین سال نسبت تألیف به ترجمه در صنعت نشر با 81 درصد بهترین وضعیت است و بدترین وضعیت هم مربوط به سال 98 است كه ترجمه سهم 28 درصدی در بازار نشر می‌گیرد و طبیعتاً سهم تألیف 72 درصد می شود. كمترین عناوین ترجمه مربوط به سال 88 است با 12۵71 عنوان و بهترین سال 98 است با 29928 عنوان. متوسط رشد بازار ترجمه در هر سال 10 درصد بوده است. بیشترین رشد مربوط به سال 9۶ با بیش از 23 درصد و بدترین سال هم 91 با كاهش 8- درصد بوده است. سهم مؤلفان در مجموع حدود 78 درصد بازار نشر بوده و 22 درصد بازار هم به مترجمان رسیده است. به تعبیری می‌شود گفت كه صنعت نشر از سال 9۶ سرمایه‌گذاری كمتری از سوی ناشران داشته است و ناشران به جمع‌کردن دامنه كار؛ از سرمایه‌گذاری‌های تألیف به سمت بازار پخته‌خواری رفته‌اند.
كمترین تعداد چاپ اول مربوط به سال 88 است با 2899۵ عنوان. بیشترین تعداد هم مربوط به سال 97 با ۶۲۲۱۳ عنوان. چاپ اول‌ها هر سال حدود 7 درصد رشد داشته‌اند. بیشترین میزان رشد مربوط به سال 93 با 21 درصد و كمترین مربوط به سال 98 با كاهش 7- درصد است. كمترین مقدار تجدید چاپ مربوط به سال 91 با 297۵0 عنوان و بیشترین تعداد ۴۷۷۴۰ عنوان مربوط 98 به سال است. كمترین و بیشترین رشد هم مربوط به همین سال‌هاست به ترتیب با 12- و 20 درصد. چاپ اول ۵۶ درصد بازار و تجدید چاپ ۴۴ درصد از بازار را طی 10 سال به‌طور متوسط از آن خود كرده‌اند. این‌طور می‌شود برداشت كرد كه بازار نشر همواره به آینده امیدوار است و مرتباً عدد سرمایه را افزایش می‌دهد.
ارزش بازار كتاب در سال 88 كمتر از ۶۰۰ میلیارد تومان بوده است و در سال 98 به ارزشی بالاتر از ۴ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ تقریباً 7 برابر. ارزش بازار كتاب هر سال نزدیك به 22 درصد رشد داشته است. بیشترین جهش در سال 98 اتفاق افتاده است با ۵۲ درصد رشد و كمترین میزان مربوط به سال 9۵ است با ۶ درصد رشد. سال 91 و سال 9۵ بدترین سال‌های این دهه برای صنعت نشر بوده است.

نقاط ضعف، قوت و چالش صنعت چاپ
در بررسی دقیق تر این صنعت به چالش ها و نقاط ضعف و قوت آن برمی خوریم که به اختصار در زیر به آن اشاره می شود:
فرسودگی ناوگان صنعت چاپ از چالش های پیش روی این صنعت است و در حال حاضر بسیاری از چاپخانه های کشور از تکنولوژی های قدیمی و عمدتا فرسوده استفاده می کنند ولی هنوز یک سری تخصیص ها و دستگاه های خاص پیشرفته در ایران وجود ندارد و این امر باعث شده که در سال 93 قریب به 200 هزار تن واردات محصولات چاپی داشته باشیم که این حجم از واردات به دلیل برخی واردات و ظرفیت سازی ها و همچنین تحریم های ظالمانه در سال 98 به 40 هزار تن کاهش پیدا کرده است.
از لحاظ اشتغال زایی بر اساس آمار سال های گذشته بیش از 5 هزار واحد فعال در حوزه صنعت چاپ وجود داشته است و بر اساس برآوردها بیش از یکصد هزار نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم در این صنعت اشتغال دارند که متاسفانه شرایط تحریم و کرونا باعث غیرفعال و تعطیل شدن تعدادی از واحدهای صنعت چاپ شده است.
از سوی دیگر یکی از نقاط ضعف کشور در حوزه صادرات غیرنفتی، موضوع خام فروشی و بسته بندی مناسب و قابل پذیرش از سوی بازارهای منطقه و هدف می باشد. بسیاری از محصولات و تولیدات صنایع مختلف ما با به صورت فله ای با برند ایران صادر می گردد مانند زعفران و صنایع دستی و به همین خاطر امکان حضور و رقابت با سایر رقبا را ندارد.
از چالش های دیگر این صنعت موضوع مالیات بر ارش افزوده است. از آنجایی که هزینه چاپ بسته بندی و لیبل و ... در حوزه بهداشت، درمان، مواد غذایی، آموزش و فرهنگ، اثرات مستقیم و قابل توجهی در هزینه تمام شده آن دارد، با اعمال مالیات بر ارزش افزوده 9 درصدی اثرات مخربی بر بخش های فوق داشته و هزینه خانوار را افزایش داده و بیماران و کارگران و قشر آسیب پذیر جامعه و حتی کارمندان را با چالش روبرو می کند و لازم است حداقل، میزان مالیات بر ارزش کاهش یابد.
از چالش های دیگر این صنعت این است که دولتمردان و سیاستگذاران، هویت مستقلی برای این صنعت قایل نیستند و به عبارتی صنعت چاپ در کشور با بحران هویتی مستقل روبروست و همواره با عناوین چاپ و نشر، چاپ و تبلیغات، چاپ و بسته بندی همراه می شود و در برنامه ریزی ها و سیاستگذاری ها عمدتا در بخش دوم این عناوین قرار می گیرد. در صورتی که صحیح آن چاپ انتشاراتی یا مکتوب، چاپ بسته بندی چاپ تبلیغاتی و ... می باشد.

نقاط قوت
یکی از نقاط قوت صنعت چاپ، زودبازده و قابلیت راه اندازی کوتاه مدت آن (حداکثر 6 ماه) است که می تواند به طور مستقیم نقش بسزایی در اشتغالزایی ایفا کند.
از دیگر نقاط قوت این صنعت ارزش افزوده است که برای محصولات و صنایع مختلف ایجاد می کند. به طور مثال سالیانه در حدود یک میلیارد دلار صادرات شیرینی و شکلات داریم که بیش از نیمی از این درآمد ارزی متعلق به بسته بندی و ارزش افزوده ای است که از عدم صادرات فله ای آن ناشی می شود و متاسفانه در هیچ جای محاسبات دیده نمی شود که از این دست موارد زیاد است مانند خشکبار و زعفران.

مشکلات صنعت چاپ کشور
سال‌هاست که از ورود این صنعت به ایران می‌گذرد و فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کرده، اما با وجود قدمتش، هنوز نتوانسته خود را آن‌چنان‌که باید و شاید با رشد جهانی همگام سازد، در برهه‌ای از زمان در اوج و در این سالیان اخیر بنا به دلایلی در حضیض فرو رفته است. صنعتی است که به دلیل وابسته بودنش به واردات در دوران تحریم و نوسان و افزایش قیمت ارز دچار مصائبی شده است. ضمن آنکه، نبود سرمایه در گردش،‌ نداشتن توانایی در جذب سرمایه‌گذار بخش خصوصی، موجب شده فعالان صنعت چاپ با روندی کندتر از گذشته فعالیت کنند.
صاحبان این صنعت نیز همچون دیگر صاحبان مشاغل و صنایع با چند برابر شدن نرخ ارز و نبود تبادلات بین بانکی جهانی و بالاخص تاثیر ویروس کرونا در سال 99‌ نتوانستند به صورتی شایسته این صنعت را به‌روز نگه‌دارند، به‌طوری که امروز بیش از هر چیز، نبود دستگاه‌ها و ماشین‌آلات پیشرفته و استفاده از تجهیزات فرسوده و کم بازده وضعیت را حادتر کرده است.

به برخی مشکلات بیشتر این صنعت در زیر پرداخته ایم:
1-نبود ماشین آلات پیشرفته و فرسودگی دستگاه های چاپ کنونی
فعالان این صنف برای به روز نگه داشتن صنعت چاپ در کشور ناچار باید یا ماشین آلات پیشرفته و یا قطعات آن را وارد و در کشور به ساخت ماشین آلات چاپ بپردازند. درحال حاضر بیش از ۸۰ درصد دستگاه‌های چاپ فرسوده است، اما زمانی که باید برای خرید یک دستگاه چاپ پنج رنگ معمولی حداقل ۱۵ میلیارد تومان هزینه کرد ‌و این پول با اجرت‌های پایین، ۲۰ سال طول می‌کشد تا به جیب چاپخانه‌دار بازگردد،‌ کمتر فردی حاضر به سرمایه گذاری در این زمینه است .
2- نوسانات نرخ ارز
نوسانات قیمت ارز باعث شده هزینه‌ها به شدت افزایش یابد. قیمت‌ها در حوزه چاپ بالا رفته و مشتریان توانایی خرید ندارند. یک سرمایه گذار، تولیدکننده و بازرگان به دلیل نوسان ارزی در کشور هیچ برنامه ریزی حتی کوتاه مدت هم نمی‌تواند انجام دهد، اگر کارآفرین باشد که بدتر از همه و تلاشی که سال‌ها انجام داده در نوسان یک شبه دلار از بین می‌رود.
3- نبود قطعات دستگاه های چاپ
امکان ساخت دستگاه‌های چاپی با ساختار ساده و قدیمی در ایران وجود دارد ولی ساخت همین دستگاه نیز نیازمند واردات ۸۰ درصد قطعات از خارج است و برای خرید و ورود آنها با نوسان قیمت ارز در کشور مشکل ایجاد می‌شود بنابراین تمام مشکلاتی که برای بازرگانان صنعت چاپ وجود دارد برای تولیدکنندگان داخلی نیز به وجود می‌آید.
4-مواد اولیه
مواد اولیه چاپ مثل جوهر چاپ هم افزایش قیمت داشته و بسیار گران شده و مشتریان چاپخانه‌ها دیگر رغبتی برای انجام فعالیت‌های چاپی ندارند.
5-قوانین دست و پاگیر گمرکی
چون در رأس زنجیره صنعت چاپ یعنی تأمین کننده مواد اولیه هستیم به طور قطع با مشکلات دست و پاگیر گمرک و واردات کالاها روبه رو هستیم. هر روز تعرفه ها و بخشنامه ها تغییر می‌کنند. مسیرهای غیرقانونی که ناخودآگاه پیش پای واردکنندگان ایجاد می‌شود تا کالاهای مصرفی دارای تاریخ انقضای خود را زودتر از گمرک ترخیص کنند و هزینه‌های گزافی که روی دست واردکنندگان گذاشته می‌شود این صنعت را دچار مشکل کرده و بر قیمت تمام شده کالا تأثیر منفی دارد. در وضع قوانینی که یقه تولیدکنندگان و واردکنندگان را می‌گیرد، ما هر روز با داستان‌های جدیدی در گمرک روبه رو هستیم که واردات را برای ما سخت و سخت‌تر می‌کند.
6-نبود نگاه حمایتی به این صنعت
در بحث چاپ دیجیتال هیچ یارانه‌ای به فعالان این حوزه پرداخت نمی‌شود و نگاه حمایتی از سوی دولت به این صنف نشده است . برعکس در بحث‌های تعرفه‌ای و غیرتعرفه ای که در گمرک و واردات کالا برای ما ایجاد می‌کنند کار را هر روز برایمان دشوارتر می‌کنند.
7-کاهش استقبال از کالاهای چاپی و سفارشات
کاهش قدرت خرید، کاهش میزان ازدواج‌ها و در نتیجه تعداد سفارش کارت‌های عروسی به دلیل ویروس کرونا نیز به مشکلات تولیدکنندگان این صنعت دامن زده است. تولید کاغذهای داخلی هم مشکلات مربوط به خود را دارد. همچنین یکی از مشکلات جدی که چاپخانه‌ها را با شرایط دشوار روبه‌رو کرده، کاهش سفارشات به دلیل رکود اقتصادی است و به دلیل اینکه چاپخانه‌ها نمی‌توانند هزینه‌های مجموعه خود را سرشکن کنند، نسبت به کاهش هزینه‌های خود مجبور به چاره‌اندیشی شده‌اند.
8-مشکلات حاصل از مالیات و بیمه و نبود تسهیلات، اجرا نشدن معافیت‌های مالیاتی‌
ناشران از مالیات معاف هستند، سهمیه کاغذ می‌گیرند، فیلم زینگ می‌گیرند و از دیگر امکانات دولت استفاده می‌کنند، اما صنعت چاپ هیچ کمکی نمی‌گیرد و باید مالیات سنگین هم بپردازیم. سال گذشته این صنعت یك میلیون و هشتصد هزار تومان مالیات پرداخت كرد که امسال به رقم ۴ میلیون رسیده است.
9-نبود یا کمبود کاغذ
برخی تولیدکنندگان هم کمبود کاغذ را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مواد اولیه مصرفی برای چاپخانه‌ها، به عنوان مشکل اصلی اعلام می‌کنند، تا آنجا که نبود این محصول باعث شده است بسیاری از واحدها، کار را یا کاملاً تعطیل کنند و یا نیمه تعطیل در مسیر مه‌آلود کنونی به حیات خود ادامه دهند. این همه كاغذ دولتی مازاد است آن وقت باید دنبال كاغذ آزاد با قیمت بالا بود.
10-نبود نقدینگی، قانون های نادرست
در مجموع نبود نقدینگی‌، سیاست‌گذاری‌های اشتباه و فرسودگی ناوگان صنعت از جمله مشکلات مهم این صنعت به شمار می‌آید.
11-ورود ماشین‌های ریسوگراف و لطماتی به صنعت چاپ
اشتباه بزرگی كه انجام شد این بود كه اجازه وارد كردن به این دستگاه ها داده شد، چون بی‌رویه بود. ولی اگر همان ریسوگراف‌ها را در قالب چاپخانه واگذار می‌كردند، خوب بود. این دستگاه ها را بدون مجوز به افراد واگذار كردند. در بازار چاپ و در پیشخوان هر مغازه یك ریسوگراف گذاشتند و به سرعت كار می‌كنند، كاری را كه برای ما ۲ تومان قیمت تمام شده آن است آنها با ۳ ریال انجام می‌دهند، این هم یكی دیگر از دلایل فقدان برنامه در این صنف بود تا لطمه دیگری را به این صنعت وارد شود، چون دستگاه ریسوگراف هر كاری و یا هر چیزی را چاپ می‌كند. چون اگر یك چاپخانه كوچك تر خلافی را انجام دهد امور صنفی و غیره جریمه سنگینی را منظور می‌كنند، ولی ریسوگراف از این جرائم مستثنی است چون در كنار خیابان امكان كنترل نیست و در آخر اینكه وارد شدن هر یك ریسوگراف یعنی خارج شدن یك دستگاه ماشین و به همین ترتیب یعنی نابودی صنعت چاپ.
12-نبود دانش کافی برای فعالان این حرفه
كشورهای خارج دارای تكنولوژی جدیدتری در صنعت چاپ هستند كه در كشور ما هم تعدادی از این ماشین‌آلات جدید موجود است، ولی مهمترین فرق این است كه كارگران آنها از قبل آموزش‌های لازم را در شركت می‌بینند و دوره تكمیلی را می‌گذرانند و به صورت حرفه‌ای وارد بازار كار می‌شوند ولی در كشور ما از روی بیكاری رو به هر كاری می‌آورند. دیگر اینكه در خارج، مدارس و دانشگاه‌هایی است كه صنعت چاپ تدریس می‌شود و به عنوان یك رشته تحصیلی به آن نگاه می‌كنند و تمام كسانی كه فارغ التحصیل می‌شوند می‌توانند برای صنعت چاپشان موثر و مفید واقع شوند .

کلام آخر
صنعت چاپ توانسته با خلق تکنیک و فناورهای متنوع، همه نیازهای بشری بخش ها و صنایع را در هر نظام و حکومتی مرتفع نماید و تاثیر شگرفی در بالندگی، پیشرفت توسعه و یا رشد آن داشته باشد. به گفته کارشناسان صنعت چاپ یکی از مهمترین و قدیمی ترین صنایع در دنیاست که بسیاری از صنایع به نحوی با آن مرتبط هستند و با توجه به پیشرفت فناوری از چاپ اوراق بهادار تا چاپ بر روی انواع مواد جدید هر روز تعجب بسیاری را بر انگیخته است.
در این بین حمایت از تولیدکنندگان و تامین کنندگان داخلی حوزه صنعت چاپ یکی از ضروریات جهش تولید و کاهش وابستگی به خارج از کشور است. برداشتن موانع تولید، این صنعت را در راستای تحقق جهش تولید درون بخشی و برون بخشی توانمند خواهد کرد و این صنعت قادر است نقش موتور محرکه کالای ساخت ایران را در داخل و بازارهای منطقه و بین المللی ایفا کند.
اما متاسفانه در سال های اخیر با مشکلات زیادی مواجه شده است، به گونه ای که این صنعت را با چالش جدی مواجه کرده است. به تاکید کارشناسان بسیاری از مشکلات فراروی صنعت چاپ، زمانی رفع خواهد شد که مسئولان نسبت به این بخش دید صنعتی پیدا کنند و حمایت همه جانبه داشته باشند.

امسال احتمالاً سخت‌ترین سال برای صنعت نشر است، از یك سو ویروس كرونا و از سوی دیگر انتخابات 1۴00؛‌ حسابی صنعت نشر را سرد خواهند كرد. حالت تدافعی ناشرها و روند كاهشی اقبال به آثار تألیفی از سال 9۴ تا 98 كه سهم آثار تألیفی را از 80 درصد به 72 درصد رسانده است؛ نشان می‌دهد كه امسال برای مؤلفان سال بسیار سختی است.
در هر حال صنعت چاپ ایران این روزها با وجود همه چالش‌ها و دغدغه‌هایی که فعالانش را آزار می‌دهد، درحال فعالیت است و در مقاطع مختلف و شرایط فصلی متنوع توانسته بحران‌ها و چالش‌ها را به‌صورت مقطعی پشت‌سر بگذارد اما در هر حال، صنعت چاپ برای حل پایدار مشکلاتش نیازمند توجه بیشتر مسئولان دو وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت و نیز فرهنگ و ارشاد اسلامی است تا بتواند شاهد پیشرفت‌های بیشتر در حوزه این صنعت باشد.

پژوهشگر: زهره دانشمندی